Forwarded from Samad Rahmani
سلام دوستلار، آخشامینیز خیر اولسون. بیلدیگینز کیمی مطبوعات مدنیت و خصوصاً ادبیاتین دیرچلمه یینده و انکشافیندا اساس رولو وار. بو آخشام آذربایجانیمیزین مطبوعاتیندان بحث گئده جک. البته بو گروپدا اؤنملی ژورنالیست لر وار کی آدلارین چکسم سوز اوزانیار. من 1385 ایلده حاضیرلادیغیم علملر نامزدلیگی اوچون یازیلمیش پایان نامه ده تاوانیم دا اولان قدر، اشاره حالتینده سؤز آچمیشام، امیدیم وار کی ژورنالیست یولداشلار تکمیلینده یاردیم ائتسینلر؛ بلکه مطبوعاتیمیزدان نسبتا مکمل بیر تصویر وئریله. اونودا آرتیرمالییام کی یازیچیلار و ژورنالیستلرین او ایله دک تحصیل عنوانلارینی نظره آلمیشیق.
Forwarded from Samad Rahmani
آذربايجان مطبوعاتي اؤزونه مخصوص بير تاريخه مالیکدير. بير واختلار ايرانين وليعهدنشيني کيمي مشهور اولان تبريز شهري، اؤلکه نين بيرينجي يا ايکينجي دانيشان آغزينا چئويريلير." آذربايجان" هفته ليگي (1247) آيري- آيري آدلارلا مشهور اولوب. قاجار حاکيميتي نين رسمي اورگاني اولوبدور. ائله واختلار دا اولوبدور کي، ائله همين آدلا خالق ايستکلري ديلي ايله نشر اولونان بير غزئت کيمي فعاليت گؤستريبدير.
مطبوعات ايران مشروطه انقلابي عرفه سينده اؤلکه نين بير چوخ شهرلرينده گوجلو ترقي ائتمه يه باشلادي. تکجه 1285-1286 ايللرده 150- دن آرتيق غزئت و ژورنال آدلاريني سايماق اولار. مثال اوچون سلماس شهرينده نهنگ ژورناليستلر، او جمله دن "ميرزا محمود غنيزاده، عبدالرزاق خان پاميار، ميرزا سعيدخان سلماسي، اسداله احمدزاده دهقان، حيدر خان عمی اوغلو و سائره لر فعاليت گؤستريرديلر. " (غفوری نیا علی اصغر، تاریخ روزنامه و روزنامه نگاری در سلماس،گوروش مجموعه سی توپلایان، کاطم عبّاسی، بیرینجی جلد، تبریز، ص 11،12)
"آذربايجان " هفته ليگي (1285) حاجي ميرزا آقا بلوري تبريزي نين باش رداکتورلوغو ايله و ميرزا علي قولو خان صفرافون باش مخبرليگي ايله تورکی- فارسی ديلينده بوراخيليبدير.
ميرزا احمد کاتب و ميرزا حسن سعدالسلطانين امکداشليغي ايله چيخان " آي ملا عمو " هفته ليگي (1286). آذربايجان جمهوریسینده چيخان "ملا نصرالدین " درگيسي نين عليهينه بوراخيليردي و تورکی- فارسی ديلينده نشر ائديليردي. همین ايلده ميرزا سيد حسين خان تبريزي نين " آنا ديلي" هفته ليگي يالنيز تورکی ديلينده ياييملانيب.
مطبوعات ايران مشروطه انقلابي عرفه سينده اؤلکه نين بير چوخ شهرلرينده گوجلو ترقي ائتمه يه باشلادي. تکجه 1285-1286 ايللرده 150- دن آرتيق غزئت و ژورنال آدلاريني سايماق اولار. مثال اوچون سلماس شهرينده نهنگ ژورناليستلر، او جمله دن "ميرزا محمود غنيزاده، عبدالرزاق خان پاميار، ميرزا سعيدخان سلماسي، اسداله احمدزاده دهقان، حيدر خان عمی اوغلو و سائره لر فعاليت گؤستريرديلر. " (غفوری نیا علی اصغر، تاریخ روزنامه و روزنامه نگاری در سلماس،گوروش مجموعه سی توپلایان، کاطم عبّاسی، بیرینجی جلد، تبریز، ص 11،12)
"آذربايجان " هفته ليگي (1285) حاجي ميرزا آقا بلوري تبريزي نين باش رداکتورلوغو ايله و ميرزا علي قولو خان صفرافون باش مخبرليگي ايله تورکی- فارسی ديلينده بوراخيليبدير.
ميرزا احمد کاتب و ميرزا حسن سعدالسلطانين امکداشليغي ايله چيخان " آي ملا عمو " هفته ليگي (1286). آذربايجان جمهوریسینده چيخان "ملا نصرالدین " درگيسي نين عليهينه بوراخيليردي و تورکی- فارسی ديلينده نشر ائديليردي. همین ايلده ميرزا سيد حسين خان تبريزي نين " آنا ديلي" هفته ليگي يالنيز تورکی ديلينده ياييملانيب.
Forwarded from Samad Rahmani
1299- جي ايلدن رضا شاه باشچيليق ائتديگي زامان آذربايجان ديلينده غزئت و ژورناللارين نشرينين قاباغي آليندي. 1320- جي ايلده او، حاکيميتدن اؤز اوغلونون خيرينه گئري چکيلدي. يالنيز بوندان سونرا آذربايجان ديلينده نشرياتين چاپينا آز دا اولسا امکان ياراندي. تبريزده ارک مطبعه سينين باش مديري حميد ملازاده جنابلاري "تبريزين دؤوره ليک مطبوعاتي " آدلي مقاله سينده يازير: "ايکينجي پهلوي رژيمي دورونده تبريزده بوراخيلان غزتلر دؤرد مرحله ده چاپدان چيخيب، سونرا باغلانيب.
بيرينجي مرحله 1320- جي ايلين شهریور آييندان 1324- جي ايلين شهریور آينادک داوام ائدير. مملکتين بحرانلي وضعيتي زاماني يارانان غزئتلر ايدي کي، بو بحران دالغاسيندا ايتيب باتديلار. نمونه اولاراق آشاغيداکي غزئتلرين آديني چکمک اولار :
" پيک تبريز"، " جمعيت آذربايجان"، " قلم حق"، "پرتو اسلام "، "درفش کاويان"، " مکتب اسلام "، "دشمن جنگ"، "جامعه ي آذربايجان" ، "درست"، " نمودار"، " اطلاعات"، "اخبار آذربايجان"، "صداي آذربايجان"، " آخرين اخبار"، " حديد"، "قراجه داغ"،"تبريز ما"، "افلاطون"، "سپهر آذربايجان" ، "اصناف آذربايجان"، " نفوذ ملي"، " آزاد مردم"، " جمعيت فداکاران"، " شهر خلقت"، "قيام ماد "، "سها"، "شعله"، "آذرستان"، "نواحي هنر" ، "شباب اهر"، "پاوند"، "حمايت آذربايجان"، "پرتو فرهنگ"، "مهد ما"، "عمو رجب"، "آيين داد"، "تبريز"، "شاهين"، "وطن يولوندا"، "آريا" ،"آذربايجان"، "گفتار و کردار"، "نداي حق"، "غوغاي زندگي"، "ستاره ي آذربايجان"، "شفق"، و "خاور نو" کيمي غزئتلر بير نئچه نمره بوراخيلديقدان سونرا باغلانديلار.
ايکينجي مرحله "آذربايجان دموکرات فرقه سي" نين دؤورو دور کي، بونلار يالنيز بير ايل بوراخيلديقدان و فرقه داغيلديقدان سونرا چاپلاري قاداغان اولوندو ." (ملّازاده حمید ، مطبوعات ادواری تبریز ، ماهنامه ی دیلماج، اردیبهشت 86 ، شماره ی 32، ص 68)
1324 - جی ايلده" آذربايجان دموکرات فرقه سي" بیر ايل آذربايجان ماحاللاريندا حاکيميتده اولدوغو مدّتده، گونده ليکلر و هفته ليکلر تورکی ديلينده نشر اولونوردو. بونلاردان " آذربايجان" ، " غلبه"، "ادبيات صحيفه سي"، "آزاد ملت"، "جاوانلار"، "گونش" ، "معارف "، "يئني شرق " و س. آديني چکمک اولار.
اوچونجو مرحله 1328-1332- جی ايللري احاطه ائدير. بو مرحله دکتر مصدّقين باش ناظر سئچيلديکدن سونرا تبريزده بير نئچه نشريّه- نين بوراخيلماسينا امکان ياراندي. بونلاردان آشاغيداکيلارين آديني چکمک اولار: فرياد"، "اختر شمال"، " آذرابادگان"، "آذر مرد"، "مهد آزادي"، "چکاد"، "قدرت اسلام"، "منادي"،"نبرد پاک"، "آذربايجان آينده"، " ستاره ي تبريز"، "کار و نيرو"، "توحيد افکار"،"ستاره ي روز"،" زرين سپهر"، " نعره ي شرق"، "صعود" و "ارسباران ." بو غزئتلرين سولچولاري مصدّقين حکومتي يخيلديقدان سونرا باغلاندي، ساغچيلاري ايسه اؤز حياتنا داوام ائتديلر.
دؤردونجو مرحله ده آشاغيدا آدلاري چکيلن غزئتلرين بوراخيليشينا اجازه وئريلدي: "آذرابادگان "، " پيام آذربايجان"، " مهد آزادي "، "راننده "، "توحيد افکار"، " تبريز" و " عصر نوين "؛ "عصر نوين " باغلاندي، "آذربايجان" رژيمين آخير گونلرينه دک نشر ائديلدي. "عصر نوين" و "آذربايجان" غزتلريندن باشقالاری يالنيز پول قازانماق اوچون گؤزونو رکلاملارا تيکميشدير."( ملّازاده حمید ، مطبوعات ادواری تبریز ، ص 68،69)
بيرينجي مرحله 1320- جي ايلين شهریور آييندان 1324- جي ايلين شهریور آينادک داوام ائدير. مملکتين بحرانلي وضعيتي زاماني يارانان غزئتلر ايدي کي، بو بحران دالغاسيندا ايتيب باتديلار. نمونه اولاراق آشاغيداکي غزئتلرين آديني چکمک اولار :
" پيک تبريز"، " جمعيت آذربايجان"، " قلم حق"، "پرتو اسلام "، "درفش کاويان"، " مکتب اسلام "، "دشمن جنگ"، "جامعه ي آذربايجان" ، "درست"، " نمودار"، " اطلاعات"، "اخبار آذربايجان"، "صداي آذربايجان"، " آخرين اخبار"، " حديد"، "قراجه داغ"،"تبريز ما"، "افلاطون"، "سپهر آذربايجان" ، "اصناف آذربايجان"، " نفوذ ملي"، " آزاد مردم"، " جمعيت فداکاران"، " شهر خلقت"، "قيام ماد "، "سها"، "شعله"، "آذرستان"، "نواحي هنر" ، "شباب اهر"، "پاوند"، "حمايت آذربايجان"، "پرتو فرهنگ"، "مهد ما"، "عمو رجب"، "آيين داد"، "تبريز"، "شاهين"، "وطن يولوندا"، "آريا" ،"آذربايجان"، "گفتار و کردار"، "نداي حق"، "غوغاي زندگي"، "ستاره ي آذربايجان"، "شفق"، و "خاور نو" کيمي غزئتلر بير نئچه نمره بوراخيلديقدان سونرا باغلانديلار.
ايکينجي مرحله "آذربايجان دموکرات فرقه سي" نين دؤورو دور کي، بونلار يالنيز بير ايل بوراخيلديقدان و فرقه داغيلديقدان سونرا چاپلاري قاداغان اولوندو ." (ملّازاده حمید ، مطبوعات ادواری تبریز ، ماهنامه ی دیلماج، اردیبهشت 86 ، شماره ی 32، ص 68)
1324 - جی ايلده" آذربايجان دموکرات فرقه سي" بیر ايل آذربايجان ماحاللاريندا حاکيميتده اولدوغو مدّتده، گونده ليکلر و هفته ليکلر تورکی ديلينده نشر اولونوردو. بونلاردان " آذربايجان" ، " غلبه"، "ادبيات صحيفه سي"، "آزاد ملت"، "جاوانلار"، "گونش" ، "معارف "، "يئني شرق " و س. آديني چکمک اولار.
اوچونجو مرحله 1328-1332- جی ايللري احاطه ائدير. بو مرحله دکتر مصدّقين باش ناظر سئچيلديکدن سونرا تبريزده بير نئچه نشريّه- نين بوراخيلماسينا امکان ياراندي. بونلاردان آشاغيداکيلارين آديني چکمک اولار: فرياد"، "اختر شمال"، " آذرابادگان"، "آذر مرد"، "مهد آزادي"، "چکاد"، "قدرت اسلام"، "منادي"،"نبرد پاک"، "آذربايجان آينده"، " ستاره ي تبريز"، "کار و نيرو"، "توحيد افکار"،"ستاره ي روز"،" زرين سپهر"، " نعره ي شرق"، "صعود" و "ارسباران ." بو غزئتلرين سولچولاري مصدّقين حکومتي يخيلديقدان سونرا باغلاندي، ساغچيلاري ايسه اؤز حياتنا داوام ائتديلر.
دؤردونجو مرحله ده آشاغيدا آدلاري چکيلن غزئتلرين بوراخيليشينا اجازه وئريلدي: "آذرابادگان "، " پيام آذربايجان"، " مهد آزادي "، "راننده "، "توحيد افکار"، " تبريز" و " عصر نوين "؛ "عصر نوين " باغلاندي، "آذربايجان" رژيمين آخير گونلرينه دک نشر ائديلدي. "عصر نوين" و "آذربايجان" غزتلريندن باشقالاری يالنيز پول قازانماق اوچون گؤزونو رکلاملارا تيکميشدير."( ملّازاده حمید ، مطبوعات ادواری تبریز ، ص 68،69)
Forwarded from Samad Rahmani
عموميتله 1325- جي ايلدن ايران " 2 بهمن" انقلابینا قدر آذربایجاندا هئچ بير دؤوري مطبوعات ارگانلاري تورکی ديلينده بوراخيلماسينا ايجازه وئريلميردي. قيسّا مدّتده (1330-1332- جی ايلده) دکتر محمد مصدّق باش وزیر سئچيلديکدن سونرا بير نچه غزئت و ادبي نشريّه تورکی و فارسی ديلينده تهراندا بوراخيلدي: او جمله دن "آذربايجان غيور" جواد کريمي نين باش مخبرليگي ايله، "بشريت" سيد حسن قريشي نين باش مخبرليگي ايله، "بشر آينده" باقر ديانتين باش مديرليگي ایله (برنجیان سکینه ، ادبیّات آذری و فارسی در آذربایجان ایران در سده ی بیستم ، ترجمه ی دکتر اسماعیل فقیه ، نشر مرکز ، چاپ اوّل ، 1385 ، ص 218) و "آذربايجان "بهزاد بهزادي نين باش کاتيبليگيله، "آذربايجان دوستلار جمعيتي" طرفيندن ياييلدي. مصدق دولتي دئوريلديکدن سونرا هئچ بير تورکی نشرياتينين ياييلماسينا امکان ياراديلمادي. آذربايجانين بعضي شهرلرينده يالنيز فارس ديلينده و محدود سايدا نشریّاتین نشرينه اجازه وئريلدي. بو نشریّه لرين چوخو حکومت تبليغاتچيسينا چئوريلميشدي و بعضاً ايسه اؤز وطن اولادلارينين عليهينه مقاله لر چاپ ائديردي. يالنيز بو غزئتلردن چوخ آزی خالقين و يا اونون ضيالي اولادلارينين ديلي و بينينه چئوريلدي. آشاغيدا کی نشرلر بونلارين ايچريسينه داخيلدير.
" آذرابادگان " (1327) محمد ديهيمين مديرليگي ايله، " آذربايجان جاويد" (1320-1351) سيد مهدي اعتمادين " آزادي آذربايجان" (1320-1351) فريدون بيباکين مديرليگي ايله، " مهد آزادي" (1329–1349) بيرينجي دؤور سيد اسماعيل پيمانين مديرليگي ايله . " (جلیلی سعید ، دانشنامه ی مطبوعات آذربایجان، انتشارات مهد آزادی ، چاپ اوّل ، 1375، ص14)
"مهد آزادي " نشریّه سی اوّللر هفته ليک، سونرالار ایسه گونده ليک بوراخيليردي. آذربايجان يازيچيلاري نين همين دؤورده بیر تعدادی، او جمله دن دکتر غلامحسين ساعدي، صمد بهرنگي، بهروز دهقاني (تبريزي)، دکتر حسين صديق (دوزگون)، دکتر رحيم رئيس نيا، دکتر غلامحسين فرنود و باشقالاري اؤز اثرلريني بو نشريّه ده چاپا وئرمک امکاني تاپيرديلار. ائله بو مسئله ايله علاقه دار اولاراق نشريّه گاهدان مانع لره راست گليردي. 1370- جي ايلدن بو نشريّه سيد اسماعيل پيمانين اوغلو سيد مسعود پيمانين مديرليگي ايله نشرينه داوام ائتديردي. نشريّه قيسّا بير مدّتده " فروغ آزادي " عنواني ايله بوراخيلدي، آنجاق يئنه ده اوّلکي آدي ايله نشر ائديليردي. پيمان قارداشلاري " عصر آزادي " نشريّه سيني ده بوراخيب و ايندييه قدر هر ايکي نشریّه داوام ائتمکده دير. " مهد آزادي " نشریّه سینين " آذري صحيفه سي "ني قوجامان شاعر و اديب استاد يحیی شيدا جنابلاري، " عصر آزادي " نشريّه سینین تورکی صحيفه لرين استعدادلي ساتيريک شاعيرلريميز يالقيز، شهرک و عباد احمدزاده جنابلاري يولا ساليبلار. مهندس پيمان بير نئچه ايل "کؤرپو" ژورناليني، لاتين گرافيکالي آذربايجان اليفباسي ايله بوراخيردي. بو نشريات آذربايجان جمهوريتي طرفيندن آلقيشلاندي و ايران آذربايجانيندا دا اؤزونه ياخشي اوخوجو قازاندي.
1334 - جي ايلدن "بيرليک" نشرياتي گيزلي صورتده پوچت واسيطه سي ايله ضيالي شخصيتلره چاتديريليردي. آذربايجان ادبياتينا داير ديرلي اثرلر يازان محمد رضا کريمي بو باره ده يازير:
"آذربايجان ضياليلاري تاريخيميزين حساس گونلرينده و لازيم اولدوغو زامان درگيلر چيخارتماغلا اؤز بيليک و دوشونجه لري اساسيندا انقلابين غلبه سي يولوندا چاليشميشديلار. " بيرليک " نشرياتي دا بئله بير ضرورتدن ياراندي و اؤز مقصديني يئرينه يئتيرميشدي. آيليق بير نشريّه اولان "بيرليک" اؤز ايلک ساييني 1354- جی ايلين شهريور آيندا و سون سايي 1357- جي ايلين بهمن آيندا بوراخيلميشدير. انقلاب غلبه چالدیقدان سونرا اونون مسئوللاري وطنه گليب، علمي و ادبي فعاليتلريني ايراندا داوام ائتديرديلر " بيرليک " درگيسينين مسئول مديري پرفسور دکتر محمد تقي زهتاب ايدي. بو نشرياتين هدفي ايرانلي ترک ضياليلاري آراسيندا علاقه ، فيکير بيرليگي ياراتماق ايدي. ايکينجي مسئله و هدف ايسه، ملي مسئله يه توخوناراق حقوق باره ده و ملي اويانيش ياراتماق اولموشدور. بو درگي ايکي ديلده (تورکجه و فارسجا) و ايکي صحيفه ده ياييليردي و لازيم گلديکده خصوصي بوراخيليشلاري دا نشر ائتميشدير. بو درگينين هر ساييندا آذربايجانين مشهور شخصيتلري او جمله دن شيخ محمد خياباني، صمد بهرنگي و باشقالارينين ياشايشينا و فيکيرلرينه داير علمي مقاله لر يازيب، باشقا بير باخیشدان ملي مسئله يه توخوناراق، مختلف شخصيتلر و سياسي قوروملارين باخيشيني آراشديريب آچيقلاييردي" (کریمی .م، بیرلیک نشریّه سی، ماهنامه ی دیلماج ، اردیبهشت 86 ، شماره ی 32، ص 54 ).
" آذرابادگان " (1327) محمد ديهيمين مديرليگي ايله، " آذربايجان جاويد" (1320-1351) سيد مهدي اعتمادين " آزادي آذربايجان" (1320-1351) فريدون بيباکين مديرليگي ايله، " مهد آزادي" (1329–1349) بيرينجي دؤور سيد اسماعيل پيمانين مديرليگي ايله . " (جلیلی سعید ، دانشنامه ی مطبوعات آذربایجان، انتشارات مهد آزادی ، چاپ اوّل ، 1375، ص14)
"مهد آزادي " نشریّه سی اوّللر هفته ليک، سونرالار ایسه گونده ليک بوراخيليردي. آذربايجان يازيچيلاري نين همين دؤورده بیر تعدادی، او جمله دن دکتر غلامحسين ساعدي، صمد بهرنگي، بهروز دهقاني (تبريزي)، دکتر حسين صديق (دوزگون)، دکتر رحيم رئيس نيا، دکتر غلامحسين فرنود و باشقالاري اؤز اثرلريني بو نشريّه ده چاپا وئرمک امکاني تاپيرديلار. ائله بو مسئله ايله علاقه دار اولاراق نشريّه گاهدان مانع لره راست گليردي. 1370- جي ايلدن بو نشريّه سيد اسماعيل پيمانين اوغلو سيد مسعود پيمانين مديرليگي ايله نشرينه داوام ائتديردي. نشريّه قيسّا بير مدّتده " فروغ آزادي " عنواني ايله بوراخيلدي، آنجاق يئنه ده اوّلکي آدي ايله نشر ائديليردي. پيمان قارداشلاري " عصر آزادي " نشريّه سيني ده بوراخيب و ايندييه قدر هر ايکي نشریّه داوام ائتمکده دير. " مهد آزادي " نشریّه سینين " آذري صحيفه سي "ني قوجامان شاعر و اديب استاد يحیی شيدا جنابلاري، " عصر آزادي " نشريّه سینین تورکی صحيفه لرين استعدادلي ساتيريک شاعيرلريميز يالقيز، شهرک و عباد احمدزاده جنابلاري يولا ساليبلار. مهندس پيمان بير نئچه ايل "کؤرپو" ژورناليني، لاتين گرافيکالي آذربايجان اليفباسي ايله بوراخيردي. بو نشريات آذربايجان جمهوريتي طرفيندن آلقيشلاندي و ايران آذربايجانيندا دا اؤزونه ياخشي اوخوجو قازاندي.
1334 - جي ايلدن "بيرليک" نشرياتي گيزلي صورتده پوچت واسيطه سي ايله ضيالي شخصيتلره چاتديريليردي. آذربايجان ادبياتينا داير ديرلي اثرلر يازان محمد رضا کريمي بو باره ده يازير:
"آذربايجان ضياليلاري تاريخيميزين حساس گونلرينده و لازيم اولدوغو زامان درگيلر چيخارتماغلا اؤز بيليک و دوشونجه لري اساسيندا انقلابين غلبه سي يولوندا چاليشميشديلار. " بيرليک " نشرياتي دا بئله بير ضرورتدن ياراندي و اؤز مقصديني يئرينه يئتيرميشدي. آيليق بير نشريّه اولان "بيرليک" اؤز ايلک ساييني 1354- جی ايلين شهريور آيندا و سون سايي 1357- جي ايلين بهمن آيندا بوراخيلميشدير. انقلاب غلبه چالدیقدان سونرا اونون مسئوللاري وطنه گليب، علمي و ادبي فعاليتلريني ايراندا داوام ائتديرديلر " بيرليک " درگيسينين مسئول مديري پرفسور دکتر محمد تقي زهتاب ايدي. بو نشرياتين هدفي ايرانلي ترک ضياليلاري آراسيندا علاقه ، فيکير بيرليگي ياراتماق ايدي. ايکينجي مسئله و هدف ايسه، ملي مسئله يه توخوناراق حقوق باره ده و ملي اويانيش ياراتماق اولموشدور. بو درگي ايکي ديلده (تورکجه و فارسجا) و ايکي صحيفه ده ياييليردي و لازيم گلديکده خصوصي بوراخيليشلاري دا نشر ائتميشدير. بو درگينين هر ساييندا آذربايجانين مشهور شخصيتلري او جمله دن شيخ محمد خياباني، صمد بهرنگي و باشقالارينين ياشايشينا و فيکيرلرينه داير علمي مقاله لر يازيب، باشقا بير باخیشدان ملي مسئله يه توخوناراق، مختلف شخصيتلر و سياسي قوروملارين باخيشيني آراشديريب آچيقلاييردي" (کریمی .م، بیرلیک نشریّه سی، ماهنامه ی دیلماج ، اردیبهشت 86 ، شماره ی 32، ص 54 ).
Forwarded from Samad Rahmani
ايران بهمن انقلابي عرفه سينده بو بوز داغينين قاتلاري جماعتین حرارتلي نفسينين تاثيري آلتيندا اریيردي و اونون يئرينده آذربايجان ادبي نشرينين چيچکلري آچيلماغا باشلایردی. جناب حسن راشدي مقاله سينده يازير: " 1356"- جي ايلين سونلاري و 1357- جي ايلين ايلک آيلاريندان و داها دوغروسو بهمن آينين 29- دان بري و شاه ديکتاتورلوغونون بوينوزو آذربايجانليلار طرفيندن تبريزده سينديريلديقدان سونرا، شاه رژيمي بير قدر آزادليق ياراتماق مجبوريتينده قالدي، آذربايجان مطبوعاتي دا يئنيدن اؤز وارليغيني گؤسترمه يه باشلادي. چاپي ياساق اولموش کيتابلار چاپ اوزو گؤردو و آنا ديليميزده مطبوعات ديرچلمه يه باشلادي، لاکين آذربايجان مطبوعاتي اؤز وارليغيني 1357- جي ايلين سونلاري داها آچيق شکيلده نمايش ائتديردي. 1357- جي ايل بهمن آينين 22- ده انقلاب غلبه چالدقدان سونرا آزاد سما اؤلکه يه حاکيم اولدوقدا باغلي ديللر، خصوصاً آذربايجان خالقئنین ديلي آچيلدي. " (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی ، ماهنامه ی دیلماج ، خرداد 86 ، شماره ی 33، صص 7- 6 )
دوز اوچ آي انقلابدان سونرا بير نئچه مدنيت خادمي او جمله دن دکتر جواد هئيت (اوره ک جراحي، مدرن حکيم و ادبيات معلمي) باشدا اولماقلا، دکتر محمدعلي فرزانه، (تانينميش يازيچي و فولکلورشناس) دکتر حميد نطقي، (عالي مکتب معلمي و ايران عمومي علاقه ساخلايانلارين آتاسي)، پرفسور غلامحسين بيگدلي، پرفسور حميد محمدزاده، علي کمالي، (عدليه ناظرليگي نين وکيلي) عزيز محسني، (تنقيدچي)، کريم مشروطه چي، (سونمز - شاعر، يازيچي) اسماعيل هادي،( يازيچي) صمد سرداري نيا، (یازیچی) حسن مجيدزاده ،ساوالان (شاعر) دکتر مير هدايت حصاري، مهندس علیرضا صرافي، مهندس ابراهيم رف رف، مسعود فيوضات و.... " وارليق " نشريّه سيني ايشه سالديلار. بونو دا علاوه ائتمه لييک کي، بو نشريّه ني " بيرليک " آدي ايله 1358- جي ايلده دکتر جواد هئيت و دکتر حسينقلی کاتبي، آذربايجان تورک ضيالي جمعيتي طرفيندن نشر ائتديلر، (جلیلی سعید، دانشنامه ی مطبوعات آذربایجان، انتشارات مهد آزادی ، چاپ اوّل ، 1375ص 75) سونرا آديني "وارليق " ايله عوض ائتديلر.
"وارليق" نشره باشلايان گوندن ديليميز و ادبياتيميز ساحه سينده يازان شاعير و يازيچيلاريميزين اثرلريني اؤزونده عکس ائتديرمه يه باشلادي. ائله بو يوموشاق سياست نتيجه سينده ده باشقا نشريه لر باغلانديغي زامان بئله اونون نشري دايانماميشدي و بو گونه کيمي داوام ائتمکده دير. ايندي ده فصلنامه کيمي هر اوچ آيدان بير، اوخوجولارا چاتديريلير. "وارليق" مجله سينين مطبوعات دونياميزدا چوخ مهم رولو اولموشدور، درگي بو گونکو اورتا و جاوان ياشلي شاعر، يازيچي و تدقيقاتچيلاريميزين چوخونون بيليک قايناغي ساييلميش و ديليميزين يازيب- اوخوما و اؤيرنمه مکتبينه چئوريلميشدير. "وارليق" مجله سي تورک دونياسيندا بيزيم آذربايجان مطبوعاتينين تمثيلچيسي اولموشدو.
دوز اوچ آي انقلابدان سونرا بير نئچه مدنيت خادمي او جمله دن دکتر جواد هئيت (اوره ک جراحي، مدرن حکيم و ادبيات معلمي) باشدا اولماقلا، دکتر محمدعلي فرزانه، (تانينميش يازيچي و فولکلورشناس) دکتر حميد نطقي، (عالي مکتب معلمي و ايران عمومي علاقه ساخلايانلارين آتاسي)، پرفسور غلامحسين بيگدلي، پرفسور حميد محمدزاده، علي کمالي، (عدليه ناظرليگي نين وکيلي) عزيز محسني، (تنقيدچي)، کريم مشروطه چي، (سونمز - شاعر، يازيچي) اسماعيل هادي،( يازيچي) صمد سرداري نيا، (یازیچی) حسن مجيدزاده ،ساوالان (شاعر) دکتر مير هدايت حصاري، مهندس علیرضا صرافي، مهندس ابراهيم رف رف، مسعود فيوضات و.... " وارليق " نشريّه سيني ايشه سالديلار. بونو دا علاوه ائتمه لييک کي، بو نشريّه ني " بيرليک " آدي ايله 1358- جي ايلده دکتر جواد هئيت و دکتر حسينقلی کاتبي، آذربايجان تورک ضيالي جمعيتي طرفيندن نشر ائتديلر، (جلیلی سعید، دانشنامه ی مطبوعات آذربایجان، انتشارات مهد آزادی ، چاپ اوّل ، 1375ص 75) سونرا آديني "وارليق " ايله عوض ائتديلر.
"وارليق" نشره باشلايان گوندن ديليميز و ادبياتيميز ساحه سينده يازان شاعير و يازيچيلاريميزين اثرلريني اؤزونده عکس ائتديرمه يه باشلادي. ائله بو يوموشاق سياست نتيجه سينده ده باشقا نشريه لر باغلانديغي زامان بئله اونون نشري دايانماميشدي و بو گونه کيمي داوام ائتمکده دير. ايندي ده فصلنامه کيمي هر اوچ آيدان بير، اوخوجولارا چاتديريلير. "وارليق" مجله سينين مطبوعات دونياميزدا چوخ مهم رولو اولموشدور، درگي بو گونکو اورتا و جاوان ياشلي شاعر، يازيچي و تدقيقاتچيلاريميزين چوخونون بيليک قايناغي ساييلميش و ديليميزين يازيب- اوخوما و اؤيرنمه مکتبينه چئوريلميشدير. "وارليق" مجله سي تورک دونياسيندا بيزيم آذربايجان مطبوعاتينين تمثيلچيسي اولموشدو.
Forwarded from Samad Rahmani
انقلاب عرفه سينده تبريزده آنا ديليميزده ايلک نشره باشلايان "اولدوز" هفته ليگي، انقلاب غلبه چالدیقدان سونرا بو شهرده "کوراوغلو" آيليق درگيسي 1358- جي ايلين ارديبهشت آيندان حسين فيض الهي وحيد جنابلارينين جسارتي و سارسيلماز اراده سيله بوراخيلماغا باشلادي. "کوروغلو" درگيسيندن سونرا ينه حسين فيض الهي وحيدين جهدي ايله "دده قورقود" آيليق مجله سي 1359- جي ايلين مرداد آيندان اعتباراً ياييملاندي (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی ..... ص 8)
عليرضا ذيحق، دکتر حسين فيض الهي وحيدين امکداشي بو مجله نين نشري باره سينده يازير: "بو مجله ني چيخارانلار اولدوز و بير ده من ايديم. حسين فيض الهي وحيد " دده قورقود" درگيسيندن اول " کوراوغلو" آدلي بير مجله ده اؤز شخصي حسابينا نشر ائتديرميشدي. " کوراوغلو" درگيسينين تکجه اوچ سايي نشر ائديلميشدي. " دده قورقود" مجله سي او دؤورده بير ادبي حادثه اولاراق، چوخلو آلقيشلار قازانميشدي. پرفسور عباس زامانوفون دقتيني چکديگي اوچون باکيدان بئله بير مکتوب يوللايير: " نشر ائتديگينيز "دده قورقود" مجله سينين آنجاق بيرينجي نمره سي اليمه کئچميشدير. اگر لطف ائديب او بيري نمره لريني ده منه گؤندرسنه نيز، سيزه، منّتدار اولارام. " (فیض اللهی وحید حسین، از مسلسل تا مسلسل، خاطراتی از نشر مجلّه ی "دده قورقود"در اوایل انقلاب، ماهنامه ی دیلماج، خرداد86، شماره ی33، صص9-57) ها بئله حبيب ساهر و سلام لله جاويد ده تهراندان مجله يه تبريک مکتوبلاري گؤندرميشلر. (ذیحق، علیرضا "دده قورقود" درگی سینه اؤتری باخیش، ماهنامه ی دیلماج، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص 29)
1358 - جي ايلين باشقا نشريّه لریندن و تبريز شهرينده ياييملانان "اودلار يوردو" هفته ليگيندن ده سؤز آچماق يئرينه دوشر. بو نشريّه محمد علي نقابي جنابلارينين چاليشماسي نتيجه سينده ايشيق اوزو گؤرموشدور. اؤلکر" مجله سي تبريزين" شاعرلر و يازيچيلار" جمعيتينين اورگاني ساييلان تهرانين "گونش" مجله سي کيمي يالنيز اوچ نمره ده 1360- جي ايلده بوراخيلدي. "مشتولوق" و "ستار خان بايراغي" ايسه تبريزده ياييلان نشريّه لردندير.
یولداش مجله سی همن زمانلاردا دکتر حسین محمد زاده ی صدیق جنابلارینین طرفیندن نشره باشلادی و مدنی اجتماعی مسئله لره توخوندی. یولداش مجله سی گنج یازیچیلارین یارادیجیلیغینا میدان آچدی.
عليرضا ذيحق، دکتر حسين فيض الهي وحيدين امکداشي بو مجله نين نشري باره سينده يازير: "بو مجله ني چيخارانلار اولدوز و بير ده من ايديم. حسين فيض الهي وحيد " دده قورقود" درگيسيندن اول " کوراوغلو" آدلي بير مجله ده اؤز شخصي حسابينا نشر ائتديرميشدي. " کوراوغلو" درگيسينين تکجه اوچ سايي نشر ائديلميشدي. " دده قورقود" مجله سي او دؤورده بير ادبي حادثه اولاراق، چوخلو آلقيشلار قازانميشدي. پرفسور عباس زامانوفون دقتيني چکديگي اوچون باکيدان بئله بير مکتوب يوللايير: " نشر ائتديگينيز "دده قورقود" مجله سينين آنجاق بيرينجي نمره سي اليمه کئچميشدير. اگر لطف ائديب او بيري نمره لريني ده منه گؤندرسنه نيز، سيزه، منّتدار اولارام. " (فیض اللهی وحید حسین، از مسلسل تا مسلسل، خاطراتی از نشر مجلّه ی "دده قورقود"در اوایل انقلاب، ماهنامه ی دیلماج، خرداد86، شماره ی33، صص9-57) ها بئله حبيب ساهر و سلام لله جاويد ده تهراندان مجله يه تبريک مکتوبلاري گؤندرميشلر. (ذیحق، علیرضا "دده قورقود" درگی سینه اؤتری باخیش، ماهنامه ی دیلماج، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص 29)
1358 - جي ايلين باشقا نشريّه لریندن و تبريز شهرينده ياييملانان "اودلار يوردو" هفته ليگيندن ده سؤز آچماق يئرينه دوشر. بو نشريّه محمد علي نقابي جنابلارينين چاليشماسي نتيجه سينده ايشيق اوزو گؤرموشدور. اؤلکر" مجله سي تبريزين" شاعرلر و يازيچيلار" جمعيتينين اورگاني ساييلان تهرانين "گونش" مجله سي کيمي يالنيز اوچ نمره ده 1360- جي ايلده بوراخيلدي. "مشتولوق" و "ستار خان بايراغي" ايسه تبريزده ياييلان نشريّه لردندير.
یولداش مجله سی همن زمانلاردا دکتر حسین محمد زاده ی صدیق جنابلارینین طرفیندن نشره باشلادی و مدنی اجتماعی مسئله لره توخوندی. یولداش مجله سی گنج یازیچیلارین یارادیجیلیغینا میدان آچدی.
Forwarded from Samad Rahmani
یئنه انقلاب عرفه سينده ايرانين آذربايجانلي عالي مکتب طلبه لري طرفيندن ده چوخلو نشريّه لر ميدانا چيخاريليبدير. گنج تدقيقاتچي جناب رضا داغستاني اونلاري آراشديراراق اؤز مقالسينده گله جک تدقيقاتچيلار اوچون گؤزل بير جيغير آچيب. آشاغيداکي نشريّه لرين آديني بو مقاله دن تقديم ائله ييريک :
"ادبي يارپاقلار"، "آنا ديلي"، "ايشيق"، "دان اولدوزو"، "گنجليک"، "دالغا"، "ارک"، "بايقوش" و س." (داغستانی رضا، نشریّات دانشجویی آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج ، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص44).
بو نشريّه لرين سايي 50- دن چوخ اولسادا، بير چوخو سامباللي نشريّه لردن اولوب. ميثال اوچون "بايقوش" نشريّه سينين صحيفه لرينه قيسا بير باخيش سالاندا گؤرونور کي، نه گؤزل دسته- دسته گول دنيانين هر بير باخچاسيندان دريليب، اوخوجولارا تقديم اولونوبدور.
1363- جی ايلدن 1367- جي ايله دک ديليميزده سيراسال مطبوعات ساحه سينده تهراندا يالنيز "وارليق" درگيسي و تبريزده "فروغ آزادي" گونده ليگينين آذري صحيفه سيندن باشقا، آيري- آيري نشريّه لردن سؤز آچماق چتيندير،
" 1369- جي ايل " کیهان" گونده ليگي طرفيندن عباس سليمي نظارتي آلتيندا "اورکدن اورگه يول" هفته ليگي تام آذربايجان تورکجه سينده، رحمتليک دکتر حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها (عظيم عبادپور) و اکبر آزاد جنابلاري و باشقالاري دا بو کاروانا قوشولدولار.
"اورکدن اورگه يول" هفته ليگي 1370- جي ايلدن " يول" مجله سي شکلينده و دکتر عظيم عبادپور جنابلارينين باشچيليغي و سعید موغانلی کیمی باجاریقلی غزئتچی ايله تکميللشدي. (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 9) "يول" مجله سي آذربايجان کلاسيک ادبياتيني تانيتديرماغيندا و گنج شاعرلره و يازيچيلارا امکان ياراتماقدا بؤيوک يارديم گؤستردي. بديعي نثرين چيچکلنمه سينه خصوصي امکانلار ياراتدي. اوشاقلارين تورکجه يازماق باجاريغيني آرتيرماق اوچون " کپنک " کيچيک مجله "يول" مجله سینه علاوه اولوندو. بو مجله 43 نمره بوراخيلديقدان سونرا (1373- جي ايلين شهريور آيي) داها بوراخيلمادي.
"ادبي يارپاقلار"، "آنا ديلي"، "ايشيق"، "دان اولدوزو"، "گنجليک"، "دالغا"، "ارک"، "بايقوش" و س." (داغستانی رضا، نشریّات دانشجویی آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج ، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص44).
بو نشريّه لرين سايي 50- دن چوخ اولسادا، بير چوخو سامباللي نشريّه لردن اولوب. ميثال اوچون "بايقوش" نشريّه سينين صحيفه لرينه قيسا بير باخيش سالاندا گؤرونور کي، نه گؤزل دسته- دسته گول دنيانين هر بير باخچاسيندان دريليب، اوخوجولارا تقديم اولونوبدور.
1363- جی ايلدن 1367- جي ايله دک ديليميزده سيراسال مطبوعات ساحه سينده تهراندا يالنيز "وارليق" درگيسي و تبريزده "فروغ آزادي" گونده ليگينين آذري صحيفه سيندن باشقا، آيري- آيري نشريّه لردن سؤز آچماق چتيندير،
" 1369- جي ايل " کیهان" گونده ليگي طرفيندن عباس سليمي نظارتي آلتيندا "اورکدن اورگه يول" هفته ليگي تام آذربايجان تورکجه سينده، رحمتليک دکتر حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها (عظيم عبادپور) و اکبر آزاد جنابلاري و باشقالاري دا بو کاروانا قوشولدولار.
"اورکدن اورگه يول" هفته ليگي 1370- جي ايلدن " يول" مجله سي شکلينده و دکتر عظيم عبادپور جنابلارينين باشچيليغي و سعید موغانلی کیمی باجاریقلی غزئتچی ايله تکميللشدي. (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 9) "يول" مجله سي آذربايجان کلاسيک ادبياتيني تانيتديرماغيندا و گنج شاعرلره و يازيچيلارا امکان ياراتماقدا بؤيوک يارديم گؤستردي. بديعي نثرين چيچکلنمه سينه خصوصي امکانلار ياراتدي. اوشاقلارين تورکجه يازماق باجاريغيني آرتيرماق اوچون " کپنک " کيچيک مجله "يول" مجله سینه علاوه اولوندو. بو مجله 43 نمره بوراخيلديقدان سونرا (1373- جي ايلين شهريور آيي) داها بوراخيلمادي.
Forwarded from Samad Rahmani
یئنه انقلاب عرفه سينده ايرانين آذربايجانلي عالي مکتب طلبه لري طرفيندن ده چوخلو نشريّه لر ميدانا چيخاريليبدير. گنج تدقيقاتچي جناب رضا داغستاني اونلاري آراشديراراق اؤز مقالسينده گله جک تدقيقاتچيلار اوچون گؤزل بير جيغير آچيب. آشاغيداکي نشريّه لرين آديني بو مقاله دن تقديم ائله ييريک :
"ادبي يارپاقلار"، "آنا ديلي"، "ايشيق"، "دان اولدوزو"، "گنجليک"، "دالغا"، "ارک"، "بايقوش" و س." (داغستانی رضا، نشریّات دانشجویی آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج ، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص44).
بو نشريّه لرين سايي 50- دن چوخ اولسادا، بير چوخو سامباللي نشريّه لردن اولوب. ميثال اوچون "بايقوش" نشريّه سينين صحيفه لرينه قيسا بير باخيش سالاندا گؤرونور کي، نه گؤزل دسته- دسته گول دنيانين هر بير باخچاسيندان دريليب، اوخوجولارا تقديم اولونوبدور.
1363- جی ايلدن 1367- جي ايله دک ديليميزده سيراسال مطبوعات ساحه سينده تهراندا يالنيز "وارليق" درگيسي و تبريزده "فروغ آزادي" گونده ليگينين آذري صحيفه سيندن باشقا، آيري- آيري نشريّه لردن سؤز آچماق چتيندير،
" 1369- جي ايل " کیهان" گونده ليگي طرفيندن عباس سليمي نظارتي آلتيندا "اورکدن اورگه يول" هفته ليگي تام آذربايجان تورکجه سينده، رحمتليک دکتر حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها (عظيم عبادپور) و اکبر آزاد جنابلاري و باشقالاري دا بو کاروانا قوشولدولار.
"اورکدن اورگه يول" هفته ليگي 1370- جي ايلدن " يول" مجله سي شکلينده و دکتر عظيم عبادپور جنابلارينين باشچيليغي و سعید موغانلی کیمی باجاریقلی غزئتچی ايله تکميللشدي. (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 9) "يول" مجله سي آذربايجان کلاسيک ادبياتيني تانيتديرماغيندا و گنج شاعرلره و يازيچيلارا امکان ياراتماقدا بؤيوک يارديم گؤستردي. بديعي نثرين چيچکلنمه سينه خصوصي امکانلار ياراتدي. اوشاقلارين تورکجه يازماق باجاريغيني آرتيرماق اوچون " کپنک " کيچيک مجله "يول" مجله سینه علاوه اولوندو. بو مجله 43 نمره بوراخيلديقدان سونرا (1373- جي ايلين شهريور آيي) داها بوراخيلمادي.
"ادبي يارپاقلار"، "آنا ديلي"، "ايشيق"، "دان اولدوزو"، "گنجليک"، "دالغا"، "ارک"، "بايقوش" و س." (داغستانی رضا، نشریّات دانشجویی آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج ، خرداد 86 ، شماره ی 33، ص44).
بو نشريّه لرين سايي 50- دن چوخ اولسادا، بير چوخو سامباللي نشريّه لردن اولوب. ميثال اوچون "بايقوش" نشريّه سينين صحيفه لرينه قيسا بير باخيش سالاندا گؤرونور کي، نه گؤزل دسته- دسته گول دنيانين هر بير باخچاسيندان دريليب، اوخوجولارا تقديم اولونوبدور.
1363- جی ايلدن 1367- جي ايله دک ديليميزده سيراسال مطبوعات ساحه سينده تهراندا يالنيز "وارليق" درگيسي و تبريزده "فروغ آزادي" گونده ليگينين آذري صحيفه سيندن باشقا، آيري- آيري نشريّه لردن سؤز آچماق چتيندير،
" 1369- جي ايل " کیهان" گونده ليگي طرفيندن عباس سليمي نظارتي آلتيندا "اورکدن اورگه يول" هفته ليگي تام آذربايجان تورکجه سينده، رحمتليک دکتر حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها (عظيم عبادپور) و اکبر آزاد جنابلاري و باشقالاري دا بو کاروانا قوشولدولار.
"اورکدن اورگه يول" هفته ليگي 1370- جي ايلدن " يول" مجله سي شکلينده و دکتر عظيم عبادپور جنابلارينين باشچيليغي و سعید موغانلی کیمی باجاریقلی غزئتچی ايله تکميللشدي. (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 9) "يول" مجله سي آذربايجان کلاسيک ادبياتيني تانيتديرماغيندا و گنج شاعرلره و يازيچيلارا امکان ياراتماقدا بؤيوک يارديم گؤستردي. بديعي نثرين چيچکلنمه سينه خصوصي امکانلار ياراتدي. اوشاقلارين تورکجه يازماق باجاريغيني آرتيرماق اوچون " کپنک " کيچيک مجله "يول" مجله سینه علاوه اولوندو. بو مجله 43 نمره بوراخيلديقدان سونرا (1373- جي ايلين شهريور آيي) داها بوراخيلمادي.
Forwarded from Samad Rahmani
1369- جی ايلده زهره وفايي نين تشببوسو ايله "جوالدوز" (چووال تيکن) نشريّه سي اجتماعي مضموندا و ساتيريک بير اوسلوبدا بوراخيلدي کي، بو نشريّه ده 36 نمره بوراخيلدي. همن ايلده مالک کايا آدلي بير تورک، باشدا اولماقلا و بير نئچه ايران يازيچيلارندان فيروز رفاهي، صالح صادقي، حسن راشدي جنابلارينين امکداشليقلاري ايله " اسلامي بيرليک " هفته ليگي تهراندا ياري عرب، ياري کيريل اليفباسي ايله نشره باشلادي. کيريل يازيلارينا آذربايجان جمهورسیسندن گلميش ايوب سعدي رداکتورلوق ائديردي. بو نشريّه نين چوخ حيصه سي او تاي آذربايجانا گؤندريليردی.
1372- جو ايلده " اميد زنجان " هفته ليگي، زنجان اهاليسينين ملت وکيلي، جناب حاجي احمد آقايارينين (حکيمي پور) مدیرلیگی ايله فارس و تورک ديلينده نشره باشلادي. ايران آذرباجانليلاري بو نشريّه ني آلقيشلاديلار. همین ايللرده"پيام نو" هفته ليگي محمد حافظي جنابلارينين مديرليگي و گؤرکملي ساتيريک شاعر، آرش آزاد جنابلارينين باش رداکتورلوغو ايله نشره باشلادي. بو نشريّه آذربايجان ادبياتينا و فولکلورونا داير بير چوخ ديرلي مقاله لر چاپ ائتدي. بش- آلتي ماش دا من (ص.ر) بو آشا تؤکدوم. جناب آرش آزاد سونرالار" امين " هفته ليگينين باش رداکتوروغونو سايين ابوالفضل عليمحمدي دن تحويل آلدي. بو نشريّه ايندييه دک اؤز فعاليتيني داوام ائتديرير.
1376- جي ايلده بير هفته ليک نشريّه اردبيل شهرينده نشره باشلادي. بو هفته ليگين آدي " آواي اردبيل " اولدو. " آواي اردبيل" هفته ليگينين مسئول مديري محسن حافظی فر و اونون باش يازاري وحيد درگاهي جنابلاري اولدو. " آواي اردبيل" نشريّه سي 1385- جي ايلين يازیندا نشرينين اونونجو ايلينه قدم باسدي. " (راشدی حسن، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 10-11) يئنه همين ايلده تبريزده ديل، ادبيات و مدنيتيميزله مشغول اولان نشريّه لردن بيري "احرار" نشريّه سي اولوبدور کي، بو دا جناب محمد حسين کوزه گرينين زحمتي حسابينا بوراخيليبدير. بو نشريّه اديبلريميزدن و شاعيرلريميزدن عزيزله مه مراسيمي کئچيرمکده بؤيوک آدديملارگؤتوروبدور.
1372- جو ايلده " اميد زنجان " هفته ليگي، زنجان اهاليسينين ملت وکيلي، جناب حاجي احمد آقايارينين (حکيمي پور) مدیرلیگی ايله فارس و تورک ديلينده نشره باشلادي. ايران آذرباجانليلاري بو نشريّه ني آلقيشلاديلار. همین ايللرده"پيام نو" هفته ليگي محمد حافظي جنابلارينين مديرليگي و گؤرکملي ساتيريک شاعر، آرش آزاد جنابلارينين باش رداکتورلوغو ايله نشره باشلادي. بو نشريّه آذربايجان ادبياتينا و فولکلورونا داير بير چوخ ديرلي مقاله لر چاپ ائتدي. بش- آلتي ماش دا من (ص.ر) بو آشا تؤکدوم. جناب آرش آزاد سونرالار" امين " هفته ليگينين باش رداکتوروغونو سايين ابوالفضل عليمحمدي دن تحويل آلدي. بو نشريّه ايندييه دک اؤز فعاليتيني داوام ائتديرير.
1376- جي ايلده بير هفته ليک نشريّه اردبيل شهرينده نشره باشلادي. بو هفته ليگين آدي " آواي اردبيل " اولدو. " آواي اردبيل" هفته ليگينين مسئول مديري محسن حافظی فر و اونون باش يازاري وحيد درگاهي جنابلاري اولدو. " آواي اردبيل" نشريّه سي 1385- جي ايلين يازیندا نشرينين اونونجو ايلينه قدم باسدي. " (راشدی حسن، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی، ص 10-11) يئنه همين ايلده تبريزده ديل، ادبيات و مدنيتيميزله مشغول اولان نشريّه لردن بيري "احرار" نشريّه سي اولوبدور کي، بو دا جناب محمد حسين کوزه گرينين زحمتي حسابينا بوراخيليبدير. بو نشريّه اديبلريميزدن و شاعيرلريميزدن عزيزله مه مراسيمي کئچيرمکده بؤيوک آدديملارگؤتوروبدور.
Forwarded from Samad Rahmani
1377- جي ايلين شهريور آييندا آذربايجانيميزين اورميه شهرينده "پيام اورميه" آدلي هفته ليک مهران تبريزي جنابلارينين مسئوليتي آلتيندا نشره باشلادي. بو نشريّه بير ايل سونرا آديني " نويد آذربايجان " قويدو. " نويد آذربايجان" اؤز ياييم دايره سيني جنوبي آذربايجاندان قيراغا چيخاراراق تهران و اونون اطرافيندا ياييملانماغا باشلادي و داها دا آرتدي. تخميناً تيراژي ايگيرمي ميندن چوخ اولدو. سونرالار " نويد آذربايجان " هفته ليگي تورکلر طرفيندن داها آرتيق سئويلديکده هفته ده ايکي دفعه نشر اولماغا باشلادي. اردبيل شهرينده بوراخيلان باشقا بير نشريّه " آراز " هفته ليگي آدي ايله ميلتيميزين ايچينده اؤزونه اؤزل يئر قازانميشدير. بو نشريّه اؤز فعاليتيني 1380- جي ايلين سونلاريندان باشلاميش و اينديیه قدر (ياز، 1385)120 نؤمره بوراخيلميشدير. آراز نشريّه سي ديليميز و مدنيتيميزله ماراقلانان نشريّه دير و اونون مسئول مديري نظري جنابلاريدير. " (راشدی حسن ، انقلابدان سونرا آذربایجان مطبوعاتی ، ص 11)
1379- جی ايلده " گوروش" نشريّه سينين بيرينجي سايي سايين کاظم عباسي جنابلارينين تشببوسو ايله بوراخيلدي. بو نشريّه ده دکتر جمال آيرملو، پرفسور مير علي سيدوف، مهندس الله وئردي محمدي و کاظم عباسينين مؤلفليگي ايله آذربايجان ديل و ادبياتينا داير گؤزل مقاله لر درج اولونموشدور. (عباسی کاظم ، گؤروش ، بیرینجی جلد ، گرد آورنده، 1379 ص 35)
1380- جي ايلدن تبريز ادبي انجمنینین اورگاني اولان " ارمغان" اؤز فعاليتينه باشلادي. بو نشريّه اوّللر استاد شهريار ادبي مجليسينين اورگاني اولموشدور، جناب عليمحمدي نين چاليشمالاري ايله يئنيدن فعاليته باشلادي. سونرا عليمحمدي جنابلاري نين تهراندا کتاب چيخارديغيندان و تبريزده تئز- تئز اولماديغيندان بو نشريّه نين و انجمنين مسئوليتي منيم (ص.ر) عهده مه قویولدو. بو نشريّه آرا دا بير بوراخيليردي. تبريز و آذربايجانين او بيري شهرلري نين گنج شاعيرلرينين و يازيچيلارينين اثرلريني تورک و فارس ديلينده چاپا وئريردي. بو نشريّه آذربايجانين تانينميش اديب، شاعير و عاشيقلارينين او جمله دن استاد عزيز دولت آبادي (ادبيات عاليمي و شاعر)، استاد علي نظمي (شاعر و ادبيات شناس)، استاد يحيی شيدا (شاعر و تورک ادبيات عاليمي)، عاشيق رسول قرباني، مجيد صباغ زاده (يالقيز)، ساتيريک شاعير وس عزيزله مه مراسيمي نين کي آذربايجان اسلامي مدنيت اداره سي نين يارديمي ايله توتولوردو، اؤزل سايلاري بوراخيردي. بو عزيزله مه مراسيملري نين ايشلري نين تشکيلينده، اؤزل نشريّه لرين بوراخيلماسيندا، آذربايجادا تانينميش گنج شاعر، نباتي شناس جناب خسرو سرتيبينين اساس رولو اولوبدور.
ائله بو ايللرده تبريز ادبي- علمي معلم لر انجمني اؤز نشريّه سيني فصلنامه صورتينده بوراخماغا باشلادي. بو نشريّه جناب حاجي محمد علي سليماني نين مسئوليتي و بو فقيرين(ص.ر) باش يازارليغي ايله بوراخيلير. مکتب و دانشگاه معلملري فارس و بعضاً آذربايجان ديللرينده اؤز ادبي- علمي مقاله لريني بو نشريّه ده چاپ ائتديريرلر. نشريّه نين آدي اؤنجه " ادب " اولموشدور سونرا " ساقي معرفت" آدي ايله عوض ائديلميشدير . همن ايلده "اختر" هفته ليگي مهندس، ملت وکيلي مير طاهر موسوي مسئول کاتيبليگي و جناب مرتضی مجدفرين باش رداکتورلوغو ايله نشره باشلادي. جناب مرتضی مجدفر بو مسئله يه داير بئله دئيير:
"من بو نشريّه نين يالنيز باش رداکتورو يوخ، بلکه ده هر جوره ايشچيسي ايديم. او زامان بو گنج يازيچيلاردان بير نئچه سي منيم يارديمچيم اولدولار کي، ايندي هر بيري اؤزو بير نهنگ مطبوعاتچي اولوبدور... " (نظمی تایماز، گفتگو با مرتضی مجد فر، روزنامه نگار آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج، اردیبهشت 86، شماره ی 32، ص63 )
1379- جی ايلده " گوروش" نشريّه سينين بيرينجي سايي سايين کاظم عباسي جنابلارينين تشببوسو ايله بوراخيلدي. بو نشريّه ده دکتر جمال آيرملو، پرفسور مير علي سيدوف، مهندس الله وئردي محمدي و کاظم عباسينين مؤلفليگي ايله آذربايجان ديل و ادبياتينا داير گؤزل مقاله لر درج اولونموشدور. (عباسی کاظم ، گؤروش ، بیرینجی جلد ، گرد آورنده، 1379 ص 35)
1380- جي ايلدن تبريز ادبي انجمنینین اورگاني اولان " ارمغان" اؤز فعاليتينه باشلادي. بو نشريّه اوّللر استاد شهريار ادبي مجليسينين اورگاني اولموشدور، جناب عليمحمدي نين چاليشمالاري ايله يئنيدن فعاليته باشلادي. سونرا عليمحمدي جنابلاري نين تهراندا کتاب چيخارديغيندان و تبريزده تئز- تئز اولماديغيندان بو نشريّه نين و انجمنين مسئوليتي منيم (ص.ر) عهده مه قویولدو. بو نشريّه آرا دا بير بوراخيليردي. تبريز و آذربايجانين او بيري شهرلري نين گنج شاعيرلرينين و يازيچيلارينين اثرلريني تورک و فارس ديلينده چاپا وئريردي. بو نشريّه آذربايجانين تانينميش اديب، شاعير و عاشيقلارينين او جمله دن استاد عزيز دولت آبادي (ادبيات عاليمي و شاعر)، استاد علي نظمي (شاعر و ادبيات شناس)، استاد يحيی شيدا (شاعر و تورک ادبيات عاليمي)، عاشيق رسول قرباني، مجيد صباغ زاده (يالقيز)، ساتيريک شاعير وس عزيزله مه مراسيمي نين کي آذربايجان اسلامي مدنيت اداره سي نين يارديمي ايله توتولوردو، اؤزل سايلاري بوراخيردي. بو عزيزله مه مراسيملري نين ايشلري نين تشکيلينده، اؤزل نشريّه لرين بوراخيلماسيندا، آذربايجادا تانينميش گنج شاعر، نباتي شناس جناب خسرو سرتيبينين اساس رولو اولوبدور.
ائله بو ايللرده تبريز ادبي- علمي معلم لر انجمني اؤز نشريّه سيني فصلنامه صورتينده بوراخماغا باشلادي. بو نشريّه جناب حاجي محمد علي سليماني نين مسئوليتي و بو فقيرين(ص.ر) باش يازارليغي ايله بوراخيلير. مکتب و دانشگاه معلملري فارس و بعضاً آذربايجان ديللرينده اؤز ادبي- علمي مقاله لريني بو نشريّه ده چاپ ائتديريرلر. نشريّه نين آدي اؤنجه " ادب " اولموشدور سونرا " ساقي معرفت" آدي ايله عوض ائديلميشدير . همن ايلده "اختر" هفته ليگي مهندس، ملت وکيلي مير طاهر موسوي مسئول کاتيبليگي و جناب مرتضی مجدفرين باش رداکتورلوغو ايله نشره باشلادي. جناب مرتضی مجدفر بو مسئله يه داير بئله دئيير:
"من بو نشريّه نين يالنيز باش رداکتورو يوخ، بلکه ده هر جوره ايشچيسي ايديم. او زامان بو گنج يازيچيلاردان بير نئچه سي منيم يارديمچيم اولدولار کي، ايندي هر بيري اؤزو بير نهنگ مطبوعاتچي اولوبدور... " (نظمی تایماز، گفتگو با مرتضی مجد فر، روزنامه نگار آذربایجانی، ماهنامه ی دیلماج، اردیبهشت 86، شماره ی 32، ص63 )
Forwarded from Samad Rahmani
"همدان شهرينده 1381- جي ايل "سينا" آدلي هفته ليک نشر ميدانا گلدي. "سينا" هفته ليگي ملي مسئله لريميز و آنا ديليميزله باغلي همدان ايالتينده ياشايان ديلداشلاريميزا اؤنملي بيلگيلر وئرير و ايندييه کيمي اونون نشري داوام ائتمکده دير. "سينا" هفته ليگي نين مسئول مديري شریفي جنابلاريدير.
کيچيک شهرلر سيراسيندا سولدوز (نقه ده) شهرينده "ارمغان آذربايجان" هفته ليگي دکتور ايرج سليمانزاده نين مديرليگي ايله 1381- جي ايلدن نشره باشلاييب و ملي مسئله له ریميز و ادبياتيميز ساحه سينده چاليشماقدادير. بو هفته ليک آذربايجان مطبوعاتي ايچريسينده خصوصي يئر توتموشدور. بو نشريّه نشريني داوام ائتديرمکده دير." (راشدی ، انقلابدان سونرا... ص 11)
بؤيوک يازيچي غلامحسين ساعدي "خياو یا مشگین شهر" اثرينده مشگين شهري ابديلشديريلميشدير. 1382- جي ايلدن "وراوي" (خياوين اسکي آدي) هفته ليگي ايله داها دا اؤزونه شان و شهرت قازاندي. بو نشريّه نين موديري سليم زحمت دوست جنابلاري اولموشدور. نشريّه ده ديرلي مقاله لر آذربايجان ديلينه و ادبياتينا داير چاپ اولونوردو. بير ايلدن سونرا "خياو" هفته ليگي مشکبار قارداشلاري طرفيندن نشره باشلادي. هله ده نشريّه داوام ائتديرمکده دير.
1382- جي ايلده "آذري" نشريّه سي ايري حجمله و دولغون يازيلارلا بويوک عالم و ادبيات شناسيميز استاد دکتر بهزاد بهزادینين مسئوللوغو ايله نشره باشلادي. آذربايجانين ان مدريک، تانينميش يازيچيلاري و شاعرلري، او جومله دن اوستاد دکتر صدیق، اوستادحبیب فرشباف، حسن ریاضی، مرتضی مجد فر، حمید آرش ازاد، علیرضا ذیحق، محمد رضا کریمی،فیروز رفاهی. کریم قربانزاده و .... بو نشريّه يه امکداشليق ائتديلر. جناب دکتر ب.بهزادي آذربايجانين معنويات تمثاليني اؤزونده بيرلشديريردي. اطرافينا تانينميش شخصيتلري توپلاييردي. بو نشريّه بيرينجي جدي آدديملاريني حکايه زمينينده آتدي. داها دوغروسو، حکايه ژانري تورکی دیلینده بو واختا قدر فعّال دييلدي، يئنيدن فعّاللاشدي. آذربايجان ديل و ادبياتيندان، دنيا ادبياتيندان تورک ديللي اوخوجولارا ديرلي مقاله لر نشر ائديردي. " آذري " نين 16 و 17 نمره لري آذربايجان ديلينين اؤيره نيلمه سينه يؤنلديلميشدي (600 صحيفه يه ياخين، اوستاد بهزادینین گؤستریشیله و حسن ریاضی جنابلارینین چالیشماسیلا ). هر نمره ده 80 صحيفه ده " ائل ديلي و ادبياتي " عنواني ايله آذربايجان فولکلورونون نمونه لرين چاپ ائديردي. چوخ تاًسف کي، بو ميثيلسيز عاليم 1386- جي ايلين قيشيندا دونياسيني دييشدي. اوستاد بهزادی دونیاسین ده ییشمه دن قاباق نشریه نین داوامی اوچون باجاریقلی دیلچیمیز و ژورنالیست یازیچیمیز اوستاد حسن ریاضی جنابلارینا توصیه سین وئردی. بو نشریّه جناب ریاضی نین تشبث ایله دوام ائتدی.
همين ايلده " ديلماج " آيليق نشريّه جناب مهندس عليرضا صرافينين مسئوليتيله بوراخيلدي. بو نشريّه گئتديکجه گؤزل يازيلار چاپ ائتمه يه باشلادي. ملتيميزين معنالي مدنيت و ادبياتينين جارچيسينا چئوريلدي. نشريّه ده چوخ تانينميش عالملريميز، او جمله دن مجيد امين مويد، دکتر حسين صديق، دکتر رحيم رئيس نيا، دکتر غلامحسين فرنود، دکتر صمد سردارنيا و س. بو نشريّه ده چيخيش ائديرديلر. بونشریه نین ادبی بؤلومونون مسئولو، گنج شاعیر و قیمتلی ژورنالیستیمیز سعید موغانلی جنابلری اولموشدور. يئنه ده همين ايلده " يارپاق هفته ليگي " دکتر عظيم عبادپور (ايواز طاها) جنابلارينين مديرليگي ايله و سعید موغانلی جنابلرانینین یازیچیلار شوراسینین صدرلیگیله نشره باشلادي. بو نشريّه ده دنيا ادبياتيندا لاپ زيروه ده اولان يازيچيلاردان و شاعرلردن تورکی ديلينه ترجمه لر اوخوجولارا تقديم اولونوردو. دکتر ایواز طاهانين بو زمينده چاليشماسي و يازيلاري تقديره لاييقدير .
کيچيک شهرلر سيراسيندا سولدوز (نقه ده) شهرينده "ارمغان آذربايجان" هفته ليگي دکتور ايرج سليمانزاده نين مديرليگي ايله 1381- جي ايلدن نشره باشلاييب و ملي مسئله له ریميز و ادبياتيميز ساحه سينده چاليشماقدادير. بو هفته ليک آذربايجان مطبوعاتي ايچريسينده خصوصي يئر توتموشدور. بو نشريّه نشريني داوام ائتديرمکده دير." (راشدی ، انقلابدان سونرا... ص 11)
بؤيوک يازيچي غلامحسين ساعدي "خياو یا مشگین شهر" اثرينده مشگين شهري ابديلشديريلميشدير. 1382- جي ايلدن "وراوي" (خياوين اسکي آدي) هفته ليگي ايله داها دا اؤزونه شان و شهرت قازاندي. بو نشريّه نين موديري سليم زحمت دوست جنابلاري اولموشدور. نشريّه ده ديرلي مقاله لر آذربايجان ديلينه و ادبياتينا داير چاپ اولونوردو. بير ايلدن سونرا "خياو" هفته ليگي مشکبار قارداشلاري طرفيندن نشره باشلادي. هله ده نشريّه داوام ائتديرمکده دير.
1382- جي ايلده "آذري" نشريّه سي ايري حجمله و دولغون يازيلارلا بويوک عالم و ادبيات شناسيميز استاد دکتر بهزاد بهزادینين مسئوللوغو ايله نشره باشلادي. آذربايجانين ان مدريک، تانينميش يازيچيلاري و شاعرلري، او جومله دن اوستاد دکتر صدیق، اوستادحبیب فرشباف، حسن ریاضی، مرتضی مجد فر، حمید آرش ازاد، علیرضا ذیحق، محمد رضا کریمی،فیروز رفاهی. کریم قربانزاده و .... بو نشريّه يه امکداشليق ائتديلر. جناب دکتر ب.بهزادي آذربايجانين معنويات تمثاليني اؤزونده بيرلشديريردي. اطرافينا تانينميش شخصيتلري توپلاييردي. بو نشريّه بيرينجي جدي آدديملاريني حکايه زمينينده آتدي. داها دوغروسو، حکايه ژانري تورکی دیلینده بو واختا قدر فعّال دييلدي، يئنيدن فعّاللاشدي. آذربايجان ديل و ادبياتيندان، دنيا ادبياتيندان تورک ديللي اوخوجولارا ديرلي مقاله لر نشر ائديردي. " آذري " نين 16 و 17 نمره لري آذربايجان ديلينين اؤيره نيلمه سينه يؤنلديلميشدي (600 صحيفه يه ياخين، اوستاد بهزادینین گؤستریشیله و حسن ریاضی جنابلارینین چالیشماسیلا ). هر نمره ده 80 صحيفه ده " ائل ديلي و ادبياتي " عنواني ايله آذربايجان فولکلورونون نمونه لرين چاپ ائديردي. چوخ تاًسف کي، بو ميثيلسيز عاليم 1386- جي ايلين قيشيندا دونياسيني دييشدي. اوستاد بهزادی دونیاسین ده ییشمه دن قاباق نشریه نین داوامی اوچون باجاریقلی دیلچیمیز و ژورنالیست یازیچیمیز اوستاد حسن ریاضی جنابلارینا توصیه سین وئردی. بو نشریّه جناب ریاضی نین تشبث ایله دوام ائتدی.
همين ايلده " ديلماج " آيليق نشريّه جناب مهندس عليرضا صرافينين مسئوليتيله بوراخيلدي. بو نشريّه گئتديکجه گؤزل يازيلار چاپ ائتمه يه باشلادي. ملتيميزين معنالي مدنيت و ادبياتينين جارچيسينا چئوريلدي. نشريّه ده چوخ تانينميش عالملريميز، او جمله دن مجيد امين مويد، دکتر حسين صديق، دکتر رحيم رئيس نيا، دکتر غلامحسين فرنود، دکتر صمد سردارنيا و س. بو نشريّه ده چيخيش ائديرديلر. بونشریه نین ادبی بؤلومونون مسئولو، گنج شاعیر و قیمتلی ژورنالیستیمیز سعید موغانلی جنابلری اولموشدور. يئنه ده همين ايلده " يارپاق هفته ليگي " دکتر عظيم عبادپور (ايواز طاها) جنابلارينين مديرليگي ايله و سعید موغانلی جنابلرانینین یازیچیلار شوراسینین صدرلیگیله نشره باشلادي. بو نشريّه ده دنيا ادبياتيندا لاپ زيروه ده اولان يازيچيلاردان و شاعرلردن تورکی ديلينه ترجمه لر اوخوجولارا تقديم اولونوردو. دکتر ایواز طاهانين بو زمينده چاليشماسي و يازيلاري تقديره لاييقدير .
Forwarded from Samad Rahmani
با سلام بر دوستان ارجمند امروز به مناسبت تولد نیما یوشیج یکی از پایه گذاران شعر نو ادبیات فارسی کلامی چند تقدیم می کنم:
نيمايوشيج (1338-1276)، از شاعراني است كه در تحول شعر فارسي نقش استثنايي ايفا كرده است. "در واقع نظام شعری او در پی فردیّت دادن به شیء و شخص است."( جورکش شاپور ، بوطیقای شعر نو ، انتشارات ققنوس، چاپ اوّل 1383 ، ص99) نیما بيش از هر شاعر ديگري مورد مدح و قدح قرار گرفته است. هوادارانش نقش او را تا حد تنها بنيان گذار شعر معاصر بالا ميبرند و مخالفانش نيز او را باني تنزل شعر فارسي از قلهي با شكوه ادبیّات ميدانند. معاصران دانشگاهي او مخصوصاً استاد وحيد دستگردي او را مسخره ميكردند. اما شاگردان مكتب او تا حد قديس ستايشش كردهاند. اولين اثر او در سال 1299، سال كودتاي رضاشاه يعني "قصهي رنگ" پريده نوشته شد و در سال 1300 با هزينه خودش به چاپ رسيد. «افسانه» دومين منظومهي نيما است كه در هفتهي نامه ی قرن بيستم به مديريت ميرزاده عشقي به چاپ رسيد. منظومهي مشهور "خانوادهي سرباز" را در 1304، "سرباز فولادين" را در 1306 در اعتراض به فقر و استبداد سرود. در سال 1316 با سرودن شعر "ققنوس" از شعر سنتي ايران دور شد. در 1319 شعر "اندوهناك شب" و1323 شعر "ناقوس" را به چاپ رساند. سال 1325 فعالانه در نخستين كنگرهي نويسندگان ايران شركت کرد. در 1332 دستگير شد و در 1338 دنيا را وداع گفت.
نيما از همان ابتداي كار با مخالفتهاي شديدي روبرو شد. "شهریار از جمله افراد معدود از شاعران پرآوازه ی آن عصر بود که به دفاع از "افسانه" پرداخت. او در مقابل انبوه کهنه پرستان و کوته اندیشان ادبی و ادیبان وابسته به قدرت حاکم، که نیما را به جهت سرودن یک اثر ادبی جدید به باد انتقاد و ناسزا گرفته بودند، در قطعه شعری به سبک و سیاق افسانه، خود و نیما را به دو "مرغ بهشتی" تشبیه کرد که تیر های ستم زهرآگین،چهره شان را پرغم و دلشان پر خون ساخته بود." (کارنامه، علی محمدی ابوالفضل،... ص 180)
"دومرغ بهشتی" ماجرای مسافرت شهریار به مازندران است که در قالب و وزن افسانه سروده شده است.
مخالفتها با مرگ نیما در 1338 بيش از پيش با شدت بيسابقهاي ادامه يافت روزي نميشد كه در صفحات روزنامهها و مجلات حملهاي به نيما نشود. حملههاي مخالفين نيما غالباً غير اصولي و بدون منطق بود و از روش صحيحي پيروي نميكرد. حملات با بيمايگي و دشنامهاي بيشتر از جانب كهن پردازان تكرار می شد. حميدي شيرازي در «انجمن ادبي حافظ» در تهران با كينهي عجيبي به نيما حمله كرد و كار را به ناسزاگويي كشانيد و گفت: نيما نان خور زنش بود، آيا شاعر نان خور زنش هم ميشود؟ نيما ترياك بد ميكشيد آيا شاعر بد ترياك ميكشد، بعضيها با چنان ذوقي ترياك ميكشند كه آدم دلش ميخواهد ترياك بكشد. نيما بدون كت و شلوار و با پيژامه از ما استقبال كرد و روي پتو نشست و از روي كاغذهاي خط خورده برايمان شعر خواند، شعرهايي كه نه وزن داشت نه معني.
حميدي حتي كار را به جايي رساند كه در شعر «آي آدمها»ي نيما دست برد و آن را با استهزا و به طور نادرستي خواند تا منظورش را برآورد.
عبدالرحمن فرامرزي به دنبال حمله حميدي به نيما وارد ميدان شد و در روزنامهي كيهان شعر نيما را «معر» خواند و با بيان مقداري حديث و خبر، امثال و حكم و اشعار كهن پرسيد كه «نيما» ميتوانست اين طور شعر بگويد؟ و سپس اضافه كرد كه «حميدي شاعري است كه از سيصد سال پيش تاكنون نظيرش در ايران نيامده است... آنكه زنده خواهد ماند گويندهي «اشك معشوق است» نه گوينده «مردي برساحل ميكند جان!» علي دشتي نويسنده «فتنه» و «جادو» و عشقهاي آن چناني نوشت:
«... آيا شايسته است كه دانشگاه به خيال جلب جوانان نادان و بيسواد، مرد بيچارهي سودايي را كه با همهي سلامت نفس و كمال انصاف به قصور معرفت خود اعتراف داشت و آثاري كه از او بتواند با يك بيت حافظ برابري كند بجاي نگذاشته و به عنوان قهرمان تجدد ادبي معرفي كنند...» (يغما- شماره 281- سال 34- ص655- بهمن ماه 1350) و به اين وسيله به دانشگاه تهران اعتراض كرد كه چرا مراسمي براي تجليل نيما برگزار كرده است. و فرامرزي نوشت: «... شما ميفرماييد نيما زنده خواهد ماند و من ميگويم حالا هم زنده نيست. شاعر زنده فردوسي است، شاعر زنده سعدي است، شاعر زنده مولوي است، شاعر زنده حافظ است كه در هر مجلسي به مناسبتي شعري از اشعار ايشان را ميخوانند....» (مجله يغما- همان ص 657 و 658) «... شعر بايد موضوع داشته باشد، هدف داشته باشد. معني در لفظ روشن و لفظ قالب معني باشد. زيرا لفظ لباس معني است و اگر لباس تنگ يا گشاد باشد، بدريخت مينمايد...» ( همان جا)
عبدالعلی دستغیب منتقد برجسته در پاسخ آن ها نوشت :"فرض ميكنيم كه حمله اين فسيلهاي ادبي از روي غرض نيست و فقط به صرف دفاع از شعر پارسي است؛ ايشان و امثال ايشان مدعي دفاع از شعر و ادبيات كهن پارسي هستند، مي
نيمايوشيج (1338-1276)، از شاعراني است كه در تحول شعر فارسي نقش استثنايي ايفا كرده است. "در واقع نظام شعری او در پی فردیّت دادن به شیء و شخص است."( جورکش شاپور ، بوطیقای شعر نو ، انتشارات ققنوس، چاپ اوّل 1383 ، ص99) نیما بيش از هر شاعر ديگري مورد مدح و قدح قرار گرفته است. هوادارانش نقش او را تا حد تنها بنيان گذار شعر معاصر بالا ميبرند و مخالفانش نيز او را باني تنزل شعر فارسي از قلهي با شكوه ادبیّات ميدانند. معاصران دانشگاهي او مخصوصاً استاد وحيد دستگردي او را مسخره ميكردند. اما شاگردان مكتب او تا حد قديس ستايشش كردهاند. اولين اثر او در سال 1299، سال كودتاي رضاشاه يعني "قصهي رنگ" پريده نوشته شد و در سال 1300 با هزينه خودش به چاپ رسيد. «افسانه» دومين منظومهي نيما است كه در هفتهي نامه ی قرن بيستم به مديريت ميرزاده عشقي به چاپ رسيد. منظومهي مشهور "خانوادهي سرباز" را در 1304، "سرباز فولادين" را در 1306 در اعتراض به فقر و استبداد سرود. در سال 1316 با سرودن شعر "ققنوس" از شعر سنتي ايران دور شد. در 1319 شعر "اندوهناك شب" و1323 شعر "ناقوس" را به چاپ رساند. سال 1325 فعالانه در نخستين كنگرهي نويسندگان ايران شركت کرد. در 1332 دستگير شد و در 1338 دنيا را وداع گفت.
نيما از همان ابتداي كار با مخالفتهاي شديدي روبرو شد. "شهریار از جمله افراد معدود از شاعران پرآوازه ی آن عصر بود که به دفاع از "افسانه" پرداخت. او در مقابل انبوه کهنه پرستان و کوته اندیشان ادبی و ادیبان وابسته به قدرت حاکم، که نیما را به جهت سرودن یک اثر ادبی جدید به باد انتقاد و ناسزا گرفته بودند، در قطعه شعری به سبک و سیاق افسانه، خود و نیما را به دو "مرغ بهشتی" تشبیه کرد که تیر های ستم زهرآگین،چهره شان را پرغم و دلشان پر خون ساخته بود." (کارنامه، علی محمدی ابوالفضل،... ص 180)
"دومرغ بهشتی" ماجرای مسافرت شهریار به مازندران است که در قالب و وزن افسانه سروده شده است.
مخالفتها با مرگ نیما در 1338 بيش از پيش با شدت بيسابقهاي ادامه يافت روزي نميشد كه در صفحات روزنامهها و مجلات حملهاي به نيما نشود. حملههاي مخالفين نيما غالباً غير اصولي و بدون منطق بود و از روش صحيحي پيروي نميكرد. حملات با بيمايگي و دشنامهاي بيشتر از جانب كهن پردازان تكرار می شد. حميدي شيرازي در «انجمن ادبي حافظ» در تهران با كينهي عجيبي به نيما حمله كرد و كار را به ناسزاگويي كشانيد و گفت: نيما نان خور زنش بود، آيا شاعر نان خور زنش هم ميشود؟ نيما ترياك بد ميكشيد آيا شاعر بد ترياك ميكشد، بعضيها با چنان ذوقي ترياك ميكشند كه آدم دلش ميخواهد ترياك بكشد. نيما بدون كت و شلوار و با پيژامه از ما استقبال كرد و روي پتو نشست و از روي كاغذهاي خط خورده برايمان شعر خواند، شعرهايي كه نه وزن داشت نه معني.
حميدي حتي كار را به جايي رساند كه در شعر «آي آدمها»ي نيما دست برد و آن را با استهزا و به طور نادرستي خواند تا منظورش را برآورد.
عبدالرحمن فرامرزي به دنبال حمله حميدي به نيما وارد ميدان شد و در روزنامهي كيهان شعر نيما را «معر» خواند و با بيان مقداري حديث و خبر، امثال و حكم و اشعار كهن پرسيد كه «نيما» ميتوانست اين طور شعر بگويد؟ و سپس اضافه كرد كه «حميدي شاعري است كه از سيصد سال پيش تاكنون نظيرش در ايران نيامده است... آنكه زنده خواهد ماند گويندهي «اشك معشوق است» نه گوينده «مردي برساحل ميكند جان!» علي دشتي نويسنده «فتنه» و «جادو» و عشقهاي آن چناني نوشت:
«... آيا شايسته است كه دانشگاه به خيال جلب جوانان نادان و بيسواد، مرد بيچارهي سودايي را كه با همهي سلامت نفس و كمال انصاف به قصور معرفت خود اعتراف داشت و آثاري كه از او بتواند با يك بيت حافظ برابري كند بجاي نگذاشته و به عنوان قهرمان تجدد ادبي معرفي كنند...» (يغما- شماره 281- سال 34- ص655- بهمن ماه 1350) و به اين وسيله به دانشگاه تهران اعتراض كرد كه چرا مراسمي براي تجليل نيما برگزار كرده است. و فرامرزي نوشت: «... شما ميفرماييد نيما زنده خواهد ماند و من ميگويم حالا هم زنده نيست. شاعر زنده فردوسي است، شاعر زنده سعدي است، شاعر زنده مولوي است، شاعر زنده حافظ است كه در هر مجلسي به مناسبتي شعري از اشعار ايشان را ميخوانند....» (مجله يغما- همان ص 657 و 658) «... شعر بايد موضوع داشته باشد، هدف داشته باشد. معني در لفظ روشن و لفظ قالب معني باشد. زيرا لفظ لباس معني است و اگر لباس تنگ يا گشاد باشد، بدريخت مينمايد...» ( همان جا)
عبدالعلی دستغیب منتقد برجسته در پاسخ آن ها نوشت :"فرض ميكنيم كه حمله اين فسيلهاي ادبي از روي غرض نيست و فقط به صرف دفاع از شعر پارسي است؛ ايشان و امثال ايشان مدعي دفاع از شعر و ادبيات كهن پارسي هستند، مي
Forwarded from Samad Rahmani
خواهم بدانم كه فرامرزي و دشتي داراي كدام تأليف مستند در باب تاريخ ادبي هستند كه اين وظيفه شاق را به عهده گرفتهاند. صرفنظر از داستانهاي سطحي چون داستان دوستان (فرامرزي) و فتنه و سايه (دشتي) كه به پشيزي نميارزد و تعداد بيشماري مقالهي باب روز در روزنامههاي باب روز، چه معجزهاي از كلك ايشان بيرون آمده است كه ما را به نظر ايشان نيازي باشد؟ اينان حتي در زمينهاي قرار ندارند تا با كساني چون محمد قزويني و فروزانفر كه از مطالب قديمي بهرهي وافري داشتهاند مقايسه شوند، پس ديگر اين تركتازي ايشان چه معني ميدهد؟
هنگامي كه دكتر رعدي آذرخشي شعر نيما را غلط ميخواند و با اين پيشداوري "منصفانه!" نيما را مخرب زبانپارسي ميداند ديگر از ديگران چه توقع ميتوان داشت؟ شما اين فسيلهاي ادبي دارالخلافه را نديدهايد، نميدانيد چه آيتي هستند، برويد و حتماً ببنيدشان، خيلي تماشايي هستند. ابزار كارشان مقداري قافيه است. از يكي از اينان شنيدم كه به ديگري ميگفت: «ببين فلاني، من شعري گفتهام با قافيه آموزگار، آيا چند قافيه اينطوري نداري به من قرض بدهي؟ ميخواهم آن را امشب در انجمنادبي ... بخوانم و مجبورم حالا تمامش كنم...» ( نيما يوشيج، (نقد و بررسي) عبدالعلي دستغيب، انتشارات پازند، 2536، صص 79-74)
اشعار نیما در ابتدا نه تنها با اقبال محافل ادبی و ادیبان مراکز رسمی مواجه نشد بلکه در چاپ و نشر اشعار او سخت گیری هایی به عمل آمد. مجلّات و نشریّات دولتی و مراکز آموزشی حملات تندی علیه چنین اشعاری و شاعران و نویسندگان دگر اندیش شروع کردند.
چنين تضييقاتي عليه نويسندگان و شاعران نو اندیش ضربههاي مهلكي بر پيكر ادبيات معاصر ايران وارد ساخت. نقش ادبيات در بيداري به اقشار مختلف مردم كاهش يافت. برخي از نوانديشان از مسئلهي معاصر بودن خود را كنار كشيدند و به تحقيق در ادبيات و يا فرهنگ مردم پرداختند. به عنوان مثال دهخدا «امثال و حكم» ( 1313 ) و كوهي كرماني «ترانههاي روستايي» (1315) را در همين زمان به چاپ رساندند. نويسندگان و شاعراني كه در ابتداي خلاقيت خود افكار پيشرو در سر ميپروراندند، در اين سال شروع به ستايش از رژيم كردند و يا آثاري نوشتند كه مردم را از انقلابي گري دور كند، مثل نظام وفا، علي اكبر ديهيم، مرتضي مشفق كاظمي؛ با اين حال افكار نو از حركت باز نايستاد. آثار شاعران و نويسندگان پيشرويي چون صادق هدايت، بزرگ علوي، محمد علي افراشته، پروين اعتصامي، در همين زمان نوشته شد.. شعری از این شاعر می خوانیم:
هست شب
هست شب يك شب دم كرده و خاك
رنگ رخ باخته است
باد، نوباوهاي ابر، از بركوه
سوي من تاخته است.
*
هست شب، همچو ورم كرده تني گرم در استاده هوا،
هم ازين روست نميبيند اگر گمشدهاي راهش را
*
با تنش گرم، بيابان دراز
مرده را ماند در گورش تنگ
به دل سوختهي من ماند
به تنم خسته كه ميسوزد از هيبت تب!
هست شب. آري، شب. 28 ارديبهشت 1334
هنگامي كه دكتر رعدي آذرخشي شعر نيما را غلط ميخواند و با اين پيشداوري "منصفانه!" نيما را مخرب زبانپارسي ميداند ديگر از ديگران چه توقع ميتوان داشت؟ شما اين فسيلهاي ادبي دارالخلافه را نديدهايد، نميدانيد چه آيتي هستند، برويد و حتماً ببنيدشان، خيلي تماشايي هستند. ابزار كارشان مقداري قافيه است. از يكي از اينان شنيدم كه به ديگري ميگفت: «ببين فلاني، من شعري گفتهام با قافيه آموزگار، آيا چند قافيه اينطوري نداري به من قرض بدهي؟ ميخواهم آن را امشب در انجمنادبي ... بخوانم و مجبورم حالا تمامش كنم...» ( نيما يوشيج، (نقد و بررسي) عبدالعلي دستغيب، انتشارات پازند، 2536، صص 79-74)
اشعار نیما در ابتدا نه تنها با اقبال محافل ادبی و ادیبان مراکز رسمی مواجه نشد بلکه در چاپ و نشر اشعار او سخت گیری هایی به عمل آمد. مجلّات و نشریّات دولتی و مراکز آموزشی حملات تندی علیه چنین اشعاری و شاعران و نویسندگان دگر اندیش شروع کردند.
چنين تضييقاتي عليه نويسندگان و شاعران نو اندیش ضربههاي مهلكي بر پيكر ادبيات معاصر ايران وارد ساخت. نقش ادبيات در بيداري به اقشار مختلف مردم كاهش يافت. برخي از نوانديشان از مسئلهي معاصر بودن خود را كنار كشيدند و به تحقيق در ادبيات و يا فرهنگ مردم پرداختند. به عنوان مثال دهخدا «امثال و حكم» ( 1313 ) و كوهي كرماني «ترانههاي روستايي» (1315) را در همين زمان به چاپ رساندند. نويسندگان و شاعراني كه در ابتداي خلاقيت خود افكار پيشرو در سر ميپروراندند، در اين سال شروع به ستايش از رژيم كردند و يا آثاري نوشتند كه مردم را از انقلابي گري دور كند، مثل نظام وفا، علي اكبر ديهيم، مرتضي مشفق كاظمي؛ با اين حال افكار نو از حركت باز نايستاد. آثار شاعران و نويسندگان پيشرويي چون صادق هدايت، بزرگ علوي، محمد علي افراشته، پروين اعتصامي، در همين زمان نوشته شد.. شعری از این شاعر می خوانیم:
هست شب
هست شب يك شب دم كرده و خاك
رنگ رخ باخته است
باد، نوباوهاي ابر، از بركوه
سوي من تاخته است.
*
هست شب، همچو ورم كرده تني گرم در استاده هوا،
هم ازين روست نميبيند اگر گمشدهاي راهش را
*
با تنش گرم، بيابان دراز
مرده را ماند در گورش تنگ
به دل سوختهي من ماند
به تنم خسته كه ميسوزد از هيبت تب!
هست شب. آري، شب. 28 ارديبهشت 1334
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
آذربایجان مطبوعاتی
حسن راشدی
* بو مقالهده نشریهلر، 1385-جی ایلین خورداد آیینا کیمی آراشدیریلمیش و بو تاریخدن سونراکی دگیشیکلیکلر بورادا نظرده توتولمامیشدیر.
انقلابدان سونرا آذربايجان مطبوعاتي / حسن راشدی
Həsən Raşidi
آذربايجان مطبوعاتيندان سؤز گئدنده بير شهر و اوندا چاپ اولان مطبوعات داها چوخ گؤز اؤنونده جانلانير، اودا قاجارلارین دارالسلطنهسي و غرب دونياسينين شرقه دوغرو قاپيسي ساييلان تبريز شهري و بو شهرده بوراخيلان مطبوعاتدير.
اساساً آذربايجان آديني هر بير انسان ائشيدنده اونون ذهنینده ستارخان – باقيرخان، تورك ديلي، عاشيق سازي، ساوالان- سهند داغي، آراز چايي و دونيا شؤهرتلي اوستاد شهريار و اونون شاه اثري «حيدر بابايه سلام» منظومهسي جانلانير!
لاكين بيزيم بو مقالهميز عموميتله انقلابدان سونرا آذربايجان شهرلرینده و یا آذربایجاندان قیراق تورک شهرلرينده و یا فارس دیللی شهرلرده، آذربايجان تورکلری و یا ایرانین مختلیف بؤلگه لرینده یاشایان باشقا تورکلر طرفيندن تورکجه و یا تورکجه – فارسجا بوراخيلان مطبوعاتا، اؤزلليكله سیراسال قزئت و درگيلره حصر ائديلميشدير.
اساساً آذربايجان مطبوعاتي، پهلوي حؤكومتي ايش باشينا گلن زاماندان و فارس ديلي رسمي و دؤولت ديلي اعلان اولوب مكتب – مدرسهلرده فارس ديليندن باشقا آيري بير ديلده اوخوماق ايمكاني اولماماديغيندان سونرا، بؤحرانلي ایللرینی کئچیرمیشدیر.
1320- جي ايل و متّفیقلرین قوشونلاري ايراني اشغال ائتديكدن سونرا، رضاشاه ايران حؤكومتيندن اوزاقلاشيب گونئی آفريقانین «موريس» آداسينا تبعيد اولدو ؛ رضاشاهین تبعيدیندن سونرا ايدي كي، آذربايجان مطبوعاتي ديرچلمه يه باشلاييب، ديليميز 1324- 1325- جي ايللرده اؤز حقيقي يئريني توتاراق میلّی ، رسمي و دؤولت ديلينه چئوريلدي.
لاكين بو شن گونلرين عؤمرو اوزون اولمادي ؛ و 1325 – جي ايل آذر آييندا شاه قوشونلاري آذربايجانا سوخولاراق گوناهسيز انسانلاري دسته – دسته و وحشيجه سينه اؤلدوروب بو آيين 26- سيندا کولتورل سوي قيريما ال آتيب آذربايجان توركجهسينده چاپ اولموش بوتون كيتاب و نشريهلري يانديردي؛ بو گوندن سونرا آذربايجان آيدينلاري هر ايل آذر آيي نين 26 – سيني ” يانديريلان كيتابلار گونو “ آدي آلتيندا قيد ائديرلر !
بو ايللردن سونرا آذربایجان توركجه سینده يازيب- اوخوماق ياساق اولدوقدان علاوه، تورك ديلي سياسي آنلام داشيدي و هر هانسي بير آيدين – ضيالي تورك ديلي و آذربايجان ادبياتيندان دانيشسايدي سياسي اتهاملا محكمهيه چكيليردي!
1325- جي ايلدن 1357- جي ايلهدك آذربايجان مطبوعاتي دورغونلوق ايللريني كئچيرميشدير؛
يالنيز بعضي واختلار كئچيجي آزاد فضا ايرانا حاكيم اولدوقدا و يا بعضي انسانلارين اؤزل شخصيتي و نفوذو سايهسينده، بارماق سايي قدر و تقريباً هئچ بير سياسي و ميلّي آنلام داشيمايان تورك ديللي و يا توركجه – فارسجا نشريه و كيتابلار چاپ اوزو گؤرموشلر !
1356- جي ايلين سونلاري و 1357- جي ايلين ايلك آيلاريندان، و گئرچكده 1356- جي ايل بهمن آيينين 29- وندان بري و شاه ديكتاتورلوغونون بوينوزو آذربايجانليلار طرفيندن و تبريز شهري نين قياميندا سينديقدان سونرا، شاه رژيمي بير بالاجا آزاد فضا ياراتماق مجبوريتينده قالديقدا، آذربايجان مطبوعاتي دا يئنيدن اؤز وارليغيني گؤسترمه يه باشلاياراق چاپي ياساق اولموش بعضي كيتابلار چاپ اوزو گؤرموش و آناديليميزده مطبوعات ديرچلمه يه باشلاميشدير ؛ لاكين آذربايجان مطبوعاتي اؤز وارليغيني 1357- جي ايلین سونلاری داها آچيق شكيلده نومايیشه قويموشدور !
1357- جي ايل بهمن آيينين 22- سينده، انقلاب غلبه قازانديقدان سونرا آزاد فضا اؤلكهيه حاكم اولدوقدا باغلي ديللر، اؤزلليكله آذربايجان ميلّيتينين ديلي ده آچيلدي! لاکین آذربایجانین گوز ببه گی تبریز شهرینده، “اولدوز” نشریه سی ،هله انقلاب غلبه قازانمامیشدان قاباق، 1357- جی ایلین قیش موسمینده ، دی آیی نین 26- سیندا ، و محمد رضاشاه ایراندان قاچان گوندن سگگیز صحیفه ده، سایین عباد، نوروز و حمید “احمدزاده” قارداشلاری تلاشی ومسئولیتی ایله و یوخاری تیراژدا نشره باشلاميش و میلّتیمیز طرفیندن دریندن آلقیشلانميشدير !
” اولدوز” نشریه سی انقلاب عرفه سینده بوراخیلان آنا دیلیمیزده ایلک نشریه اولموشدور. اولدوز نشریه سی 10 نومره بوراخیلدیقدان سونرا تعطیله اوغرامیشدیر!
1357- جي ايلین سونلاری تهراندا آنا دیلیمیزده و یوکسک تیراژدا بير نشریه ياييلماغا باشلاميشدير ؛
«يولداش» هفته لیگی مجله فورموندا هر هفته بير نومره و سونرالار فاصیله ايله، شاه زامانينين مدني- سياسي فعالي «حسين دوزگون» جنابلاري و زمانهميزين تانينميش عاليم و تدقيقاتچيسي دوكتور «حسين محمدزاده صديق» باشچيليغي و آذربايجان توركجهسي ايله فعالیته باشلاميشدير.
حسن راشدی
* بو مقالهده نشریهلر، 1385-جی ایلین خورداد آیینا کیمی آراشدیریلمیش و بو تاریخدن سونراکی دگیشیکلیکلر بورادا نظرده توتولمامیشدیر.
انقلابدان سونرا آذربايجان مطبوعاتي / حسن راشدی
Həsən Raşidi
آذربايجان مطبوعاتيندان سؤز گئدنده بير شهر و اوندا چاپ اولان مطبوعات داها چوخ گؤز اؤنونده جانلانير، اودا قاجارلارین دارالسلطنهسي و غرب دونياسينين شرقه دوغرو قاپيسي ساييلان تبريز شهري و بو شهرده بوراخيلان مطبوعاتدير.
اساساً آذربايجان آديني هر بير انسان ائشيدنده اونون ذهنینده ستارخان – باقيرخان، تورك ديلي، عاشيق سازي، ساوالان- سهند داغي، آراز چايي و دونيا شؤهرتلي اوستاد شهريار و اونون شاه اثري «حيدر بابايه سلام» منظومهسي جانلانير!
لاكين بيزيم بو مقالهميز عموميتله انقلابدان سونرا آذربايجان شهرلرینده و یا آذربایجاندان قیراق تورک شهرلرينده و یا فارس دیللی شهرلرده، آذربايجان تورکلری و یا ایرانین مختلیف بؤلگه لرینده یاشایان باشقا تورکلر طرفيندن تورکجه و یا تورکجه – فارسجا بوراخيلان مطبوعاتا، اؤزلليكله سیراسال قزئت و درگيلره حصر ائديلميشدير.
اساساً آذربايجان مطبوعاتي، پهلوي حؤكومتي ايش باشينا گلن زاماندان و فارس ديلي رسمي و دؤولت ديلي اعلان اولوب مكتب – مدرسهلرده فارس ديليندن باشقا آيري بير ديلده اوخوماق ايمكاني اولماماديغيندان سونرا، بؤحرانلي ایللرینی کئچیرمیشدیر.
1320- جي ايل و متّفیقلرین قوشونلاري ايراني اشغال ائتديكدن سونرا، رضاشاه ايران حؤكومتيندن اوزاقلاشيب گونئی آفريقانین «موريس» آداسينا تبعيد اولدو ؛ رضاشاهین تبعيدیندن سونرا ايدي كي، آذربايجان مطبوعاتي ديرچلمه يه باشلاييب، ديليميز 1324- 1325- جي ايللرده اؤز حقيقي يئريني توتاراق میلّی ، رسمي و دؤولت ديلينه چئوريلدي.
لاكين بو شن گونلرين عؤمرو اوزون اولمادي ؛ و 1325 – جي ايل آذر آييندا شاه قوشونلاري آذربايجانا سوخولاراق گوناهسيز انسانلاري دسته – دسته و وحشيجه سينه اؤلدوروب بو آيين 26- سيندا کولتورل سوي قيريما ال آتيب آذربايجان توركجهسينده چاپ اولموش بوتون كيتاب و نشريهلري يانديردي؛ بو گوندن سونرا آذربايجان آيدينلاري هر ايل آذر آيي نين 26 – سيني ” يانديريلان كيتابلار گونو “ آدي آلتيندا قيد ائديرلر !
بو ايللردن سونرا آذربایجان توركجه سینده يازيب- اوخوماق ياساق اولدوقدان علاوه، تورك ديلي سياسي آنلام داشيدي و هر هانسي بير آيدين – ضيالي تورك ديلي و آذربايجان ادبياتيندان دانيشسايدي سياسي اتهاملا محكمهيه چكيليردي!
1325- جي ايلدن 1357- جي ايلهدك آذربايجان مطبوعاتي دورغونلوق ايللريني كئچيرميشدير؛
يالنيز بعضي واختلار كئچيجي آزاد فضا ايرانا حاكيم اولدوقدا و يا بعضي انسانلارين اؤزل شخصيتي و نفوذو سايهسينده، بارماق سايي قدر و تقريباً هئچ بير سياسي و ميلّي آنلام داشيمايان تورك ديللي و يا توركجه – فارسجا نشريه و كيتابلار چاپ اوزو گؤرموشلر !
1356- جي ايلين سونلاري و 1357- جي ايلين ايلك آيلاريندان، و گئرچكده 1356- جي ايل بهمن آيينين 29- وندان بري و شاه ديكتاتورلوغونون بوينوزو آذربايجانليلار طرفيندن و تبريز شهري نين قياميندا سينديقدان سونرا، شاه رژيمي بير بالاجا آزاد فضا ياراتماق مجبوريتينده قالديقدا، آذربايجان مطبوعاتي دا يئنيدن اؤز وارليغيني گؤسترمه يه باشلاياراق چاپي ياساق اولموش بعضي كيتابلار چاپ اوزو گؤرموش و آناديليميزده مطبوعات ديرچلمه يه باشلاميشدير ؛ لاكين آذربايجان مطبوعاتي اؤز وارليغيني 1357- جي ايلین سونلاری داها آچيق شكيلده نومايیشه قويموشدور !
1357- جي ايل بهمن آيينين 22- سينده، انقلاب غلبه قازانديقدان سونرا آزاد فضا اؤلكهيه حاكم اولدوقدا باغلي ديللر، اؤزلليكله آذربايجان ميلّيتينين ديلي ده آچيلدي! لاکین آذربایجانین گوز ببه گی تبریز شهرینده، “اولدوز” نشریه سی ،هله انقلاب غلبه قازانمامیشدان قاباق، 1357- جی ایلین قیش موسمینده ، دی آیی نین 26- سیندا ، و محمد رضاشاه ایراندان قاچان گوندن سگگیز صحیفه ده، سایین عباد، نوروز و حمید “احمدزاده” قارداشلاری تلاشی ومسئولیتی ایله و یوخاری تیراژدا نشره باشلاميش و میلّتیمیز طرفیندن دریندن آلقیشلانميشدير !
” اولدوز” نشریه سی انقلاب عرفه سینده بوراخیلان آنا دیلیمیزده ایلک نشریه اولموشدور. اولدوز نشریه سی 10 نومره بوراخیلدیقدان سونرا تعطیله اوغرامیشدیر!
1357- جي ايلین سونلاری تهراندا آنا دیلیمیزده و یوکسک تیراژدا بير نشریه ياييلماغا باشلاميشدير ؛
«يولداش» هفته لیگی مجله فورموندا هر هفته بير نومره و سونرالار فاصیله ايله، شاه زامانينين مدني- سياسي فعالي «حسين دوزگون» جنابلاري و زمانهميزين تانينميش عاليم و تدقيقاتچيسي دوكتور «حسين محمدزاده صديق» باشچيليغي و آذربايجان توركجهسي ايله فعالیته باشلاميشدير.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
«يولداش» درگيسي داها چوخ سیاسی بیر درگی تانیناراق 21 نومره بوراخيلديقدان سونرا 1359- جو ايل تعطيله چكيلميشدير.
«يولداش» درگيسي تعطيله اوغراديقدان سونرا دوكتور صديق جنابلاري «انقلاب يولوندا» آيليق درگيسیني 1360- جي ايله قدر 13 نومره، و بو درگي دن سونرا «يئني يول» مجلهسيني فصلنامه كيمي 4 نومره و 1363- جو ايل حدودوندا تهراندا يايماغا غئیرت گؤسترميشدير .
ایرانین باش شهری ساییلان و یاری جمعیتینی تورکلر تشکیل ائدن تهراندا، بؤيوك جراح و عاليم دوكتور جواد هيئت مدیرلیگی و دوكتور حميد نطقينين باش يازارليغي ايله، انقلاب ظفر قازانديقدان سونرا و 1358- جي ايلين باشلانيشيندان، توركجه- فارسجا باشقا بیر درگي و هر آي بير نومره یاییلماغا باشلاميشدير ؛ بو درگی نین آدی«وارليق» قویولموشدور .
وارلیق درگیسی نشره باشلایان گوندن سیاسی موضوعلارا گیرمه دن دیلیمیز وادبیاتیمیز ساحه سینده یازان شاعیر و یازیچیلاریمیزین اثرینی اوزونده عکس ائتدیرمه یه اقدام ائتميشدير . ائله بو یوموشاق سیاست نتیجه سینده باشقا نشریه لر تعطیله اوغرادیقلاری زامان اونون نشري دایانماییب نهایت بو گونه كيمي داوام ائدیب و ايندي فصلنامه كيمي هر اوچ آيدا بير نومره اوخوجولارا چاتديريلماقدادير .
وارليق مجلهسينين مطبوعات دونياميزدا اؤنملي رولو اولموشدور، بو درگي، بو گونكو اورتا ياشلي و جاوان ياشلي شاعير، يازيچي و تدقيقاتچيلاريميزين چوخونون بيليك قايناغي ساييلميش و ديليميزين يازيب- اوخوما و اؤيرنمه مكتبينه چئوريلميشدير. وارليق مجلهسي تورك دونياسيندا گونئي آذربايجانين مطبوعات تمثيلچيسي كيمي تانينماقدادير!
انقلابدان سونرا، تهراندا یاشایان آذربایجانلی شاعیر، یازیچی و سیاسی فعاللار، آذربایجان ادبیاتینی انکیشاف ائتدیرمک اوچون «آذربايجان انجمني»نی بو گونكو فلسطين خيابانيندان آيريلان «دمشق» خيابانيندا بير آپارتماندا تشكيل ائتدیلر، بو انجمن هفتهده ايكي گون توپلانتي قورماقلا آذربايجانلی شاعير- يازيچي و ادبیات هوسکارلارینی بير آرايا گتيریردي.
آذربایجان انجمنی اوز حیاتیندا «گونش» آدلي مجلّهني توركجه- فارسجا اوچ نومره بوراخماغا ناییل اولموشدور؛ بو انجمن، 1360 – جی ایلین سونلارینا یاخین و آپارتمان، انجمن مسئوللارینین الیندن آلينديقدان سونرا تعطيله چكيلميشدير.
آذربایجان انجمنی هم سیاسی هم ادبی ساحه ده چالیشیردی ؛ اونون ادبی ساحه سینین مسؤولو قوجامان يازيچي “گنجعلي صباحي” ايدي.
1358- جی ایلین خورداد آییندا تهراندا آنا دیلیمیزده باشقا بیر نشریه ” چنلی بئل” آدیندا هر ایکی هفته دن بیر، یاییلماغا باشلادی ، بو نشریه سونرالار آدینی ” آذربایجان سسی ” قویدو.
بو نشریه مهندس علیرضا صرافی جنابلاری و اونون یاخین دوستلاری طرفیندن 12 نومره یاییلدیقدان سونرا تعطیل اولدو.
“چنلی بئل “و یا ” آذربایجان سسی” نشریه سینده میلّی مسئله لریمیز اوزه رینده تحلیلی مقاله لر یازیلیردی.
تبريزده ايسه انقلاب غلبه قازانان گوندن اعتباراً آناديليميزده نشريهلر بوراخيلماغا باشلادي. آذربايجانين غيرتلي اوغول – قيزلاري بو ضرورتي هر زاماندان آرتيق حيسّ ائدير و دوغما ديليميزده كيتاب و نشريه بوراخماغا جان آتيرديلار.انقلاب عرفه سینده، آنا دیلیمیزده ایلک نشره باشلایان «اولدوز» هفتهليگيندن سونرا انقلاب غلبه قازاناندان سونرا بو شهرده ” کوراوغلو” آیلیق درگيسي 1358 – جی ایلین اوردیبهشت آییندان حسين فيضالهي (اولدوز) جنابلارينين جسارتي و سارسيلماز ارادهسي ایله بوراخيلماغا باشلادي، لاكين بو درگي نین عؤمرو اوزون اولمادي و اوچ نومره یاییلدیقدان سونرا نشري نين قاباغي آليندي!
«کوراوغلو» درگي سيندن سونرا يئنه همين چاليشقان انسانين تلاشی ايله «دده قورقود» آیلیق مجله سی 1359 – جو ایلین مورداد آییندان یاییلماغا باشلادی.” دده قورقود” درگیسی ایکی ایل و 20 نومره یاییلدیقدان سونرا 1361 – جی ایل اوردیبهشت آییندا نشردن دایاندیریلدی !
58- جي ايلين باشقا نشريهلريندن و تبريز شهرينده ياييلانلاردان «اودلار يوردو» هفتهليگيندن سؤز آچماق يئرينه دوشر، بو نشريه محمد علي نقابي جنابلارينين چاليشماسي نتيجهسينده ايشيق اوزو گؤرموشدور.
«اولكر» مجلهسي ايسه تبريزين «شاعيرلر- يازيچيلار» جمعیتینین اورقاني ساييلاراق تهرانين «گونش» مجلهسي كيمي يالنيز اوچ نومره و 1360 – جی ایلده بوراخيلدي. ” اولکر” مجله سی تبريزین شاعيرلر- يازيچيلار اثرلريني اؤزونده عكس ائتديریردي. ” موشتولوق” و “ستارخان بایراغی” ایسه انقلابدان سونرا تبریزده یاییلان نشریه لردندیر . نظره گلیر ” ستارخان بایراغی” سولچولار طرفیندن یاییلیردی ، آما کیمین مسئولیتی ایله و نئچه نومره چیخماسیندان خبریم یوخدور.
آدلاريني گتيرديگیميز نشريهلردن علاوه اولا بيلسين تبريزده باشقا نشريهلرده بوراخيلميش اولسون لاكين منيم اونلاردان خبريم يوخدور و يا اليمه بير بيلگي گلمهميشدير.
«يولداش» درگيسي تعطيله اوغراديقدان سونرا دوكتور صديق جنابلاري «انقلاب يولوندا» آيليق درگيسیني 1360- جي ايله قدر 13 نومره، و بو درگي دن سونرا «يئني يول» مجلهسيني فصلنامه كيمي 4 نومره و 1363- جو ايل حدودوندا تهراندا يايماغا غئیرت گؤسترميشدير .
ایرانین باش شهری ساییلان و یاری جمعیتینی تورکلر تشکیل ائدن تهراندا، بؤيوك جراح و عاليم دوكتور جواد هيئت مدیرلیگی و دوكتور حميد نطقينين باش يازارليغي ايله، انقلاب ظفر قازانديقدان سونرا و 1358- جي ايلين باشلانيشيندان، توركجه- فارسجا باشقا بیر درگي و هر آي بير نومره یاییلماغا باشلاميشدير ؛ بو درگی نین آدی«وارليق» قویولموشدور .
وارلیق درگیسی نشره باشلایان گوندن سیاسی موضوعلارا گیرمه دن دیلیمیز وادبیاتیمیز ساحه سینده یازان شاعیر و یازیچیلاریمیزین اثرینی اوزونده عکس ائتدیرمه یه اقدام ائتميشدير . ائله بو یوموشاق سیاست نتیجه سینده باشقا نشریه لر تعطیله اوغرادیقلاری زامان اونون نشري دایانماییب نهایت بو گونه كيمي داوام ائدیب و ايندي فصلنامه كيمي هر اوچ آيدا بير نومره اوخوجولارا چاتديريلماقدادير .
وارليق مجلهسينين مطبوعات دونياميزدا اؤنملي رولو اولموشدور، بو درگي، بو گونكو اورتا ياشلي و جاوان ياشلي شاعير، يازيچي و تدقيقاتچيلاريميزين چوخونون بيليك قايناغي ساييلميش و ديليميزين يازيب- اوخوما و اؤيرنمه مكتبينه چئوريلميشدير. وارليق مجلهسي تورك دونياسيندا گونئي آذربايجانين مطبوعات تمثيلچيسي كيمي تانينماقدادير!
انقلابدان سونرا، تهراندا یاشایان آذربایجانلی شاعیر، یازیچی و سیاسی فعاللار، آذربایجان ادبیاتینی انکیشاف ائتدیرمک اوچون «آذربايجان انجمني»نی بو گونكو فلسطين خيابانيندان آيريلان «دمشق» خيابانيندا بير آپارتماندا تشكيل ائتدیلر، بو انجمن هفتهده ايكي گون توپلانتي قورماقلا آذربايجانلی شاعير- يازيچي و ادبیات هوسکارلارینی بير آرايا گتيریردي.
آذربایجان انجمنی اوز حیاتیندا «گونش» آدلي مجلّهني توركجه- فارسجا اوچ نومره بوراخماغا ناییل اولموشدور؛ بو انجمن، 1360 – جی ایلین سونلارینا یاخین و آپارتمان، انجمن مسئوللارینین الیندن آلينديقدان سونرا تعطيله چكيلميشدير.
آذربایجان انجمنی هم سیاسی هم ادبی ساحه ده چالیشیردی ؛ اونون ادبی ساحه سینین مسؤولو قوجامان يازيچي “گنجعلي صباحي” ايدي.
1358- جی ایلین خورداد آییندا تهراندا آنا دیلیمیزده باشقا بیر نشریه ” چنلی بئل” آدیندا هر ایکی هفته دن بیر، یاییلماغا باشلادی ، بو نشریه سونرالار آدینی ” آذربایجان سسی ” قویدو.
بو نشریه مهندس علیرضا صرافی جنابلاری و اونون یاخین دوستلاری طرفیندن 12 نومره یاییلدیقدان سونرا تعطیل اولدو.
“چنلی بئل “و یا ” آذربایجان سسی” نشریه سینده میلّی مسئله لریمیز اوزه رینده تحلیلی مقاله لر یازیلیردی.
تبريزده ايسه انقلاب غلبه قازانان گوندن اعتباراً آناديليميزده نشريهلر بوراخيلماغا باشلادي. آذربايجانين غيرتلي اوغول – قيزلاري بو ضرورتي هر زاماندان آرتيق حيسّ ائدير و دوغما ديليميزده كيتاب و نشريه بوراخماغا جان آتيرديلار.انقلاب عرفه سینده، آنا دیلیمیزده ایلک نشره باشلایان «اولدوز» هفتهليگيندن سونرا انقلاب غلبه قازاناندان سونرا بو شهرده ” کوراوغلو” آیلیق درگيسي 1358 – جی ایلین اوردیبهشت آییندان حسين فيضالهي (اولدوز) جنابلارينين جسارتي و سارسيلماز ارادهسي ایله بوراخيلماغا باشلادي، لاكين بو درگي نین عؤمرو اوزون اولمادي و اوچ نومره یاییلدیقدان سونرا نشري نين قاباغي آليندي!
«کوراوغلو» درگي سيندن سونرا يئنه همين چاليشقان انسانين تلاشی ايله «دده قورقود» آیلیق مجله سی 1359 – جو ایلین مورداد آییندان یاییلماغا باشلادی.” دده قورقود” درگیسی ایکی ایل و 20 نومره یاییلدیقدان سونرا 1361 – جی ایل اوردیبهشت آییندا نشردن دایاندیریلدی !
58- جي ايلين باشقا نشريهلريندن و تبريز شهرينده ياييلانلاردان «اودلار يوردو» هفتهليگيندن سؤز آچماق يئرينه دوشر، بو نشريه محمد علي نقابي جنابلارينين چاليشماسي نتيجهسينده ايشيق اوزو گؤرموشدور.
«اولكر» مجلهسي ايسه تبريزين «شاعيرلر- يازيچيلار» جمعیتینین اورقاني ساييلاراق تهرانين «گونش» مجلهسي كيمي يالنيز اوچ نومره و 1360 – جی ایلده بوراخيلدي. ” اولکر” مجله سی تبريزین شاعيرلر- يازيچيلار اثرلريني اؤزونده عكس ائتديریردي. ” موشتولوق” و “ستارخان بایراغی” ایسه انقلابدان سونرا تبریزده یاییلان نشریه لردندیر . نظره گلیر ” ستارخان بایراغی” سولچولار طرفیندن یاییلیردی ، آما کیمین مسئولیتی ایله و نئچه نومره چیخماسیندان خبریم یوخدور.
آدلاريني گتيرديگیميز نشريهلردن علاوه اولا بيلسين تبريزده باشقا نشريهلرده بوراخيلميش اولسون لاكين منيم اونلاردان خبريم يوخدور و يا اليمه بير بيلگي گلمهميشدير.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
انقلابدان سونرا تبريزدن علاوه آذربايجانين اردبيل، زنجان، اورمو، ماراغا، خوی ،سالماس و باشقا شهرلرينده ايسه دوغما ديليميزده احتمالاً بعضي نشريهلر بوراخيليردي لاكين اونلارين عؤمرو اوزون اولماديغيندان و يا يالنيز همان شهرلرين ايچينده ياييلديقدان آز تانينيرديلار، من بو نشريهلرين بیر سیراسینی آليب اوخوموشدوم لاكين هانسي شهرلرده و كيمين تلاشي ايله بوراخيلديقلاري ياديمدا دئييل.
انقلاب غلبهسي ايله نشره باشلايان و بوگونه كيمي داوام ائدن توركجه- فارسجا نشريهلردن تهراندا «وارليق» درگيسيندن علاوه، تبريزده «فروغ آزادي» و سونرالار آدي «مهد آزادي»يه چئوريلن گوندهليكدن آد آپارماق اولار.
«فروغ آزادي» قزئتي گوندهليك نشريه اولاراق «پيمان» عاییلهسي طرفيندن و فارس ديلينده و هئچ بير ميلّي مسئلهيه توخونمادان بوراخيلديغي حالدا اونون هفتهده بير صحيفهسي «آذري صحيفهسي» آدي ايله قوجامان شاعير و اديب اوستاد «يحيي شيدا» جنابلاري طرفيندن آذربايجان توركجهسي ايله ياييلماسي بوگونه كيمي داوام ائدير.
وارليق مجلهسي ايله فروغ آزادينين «آذري صحيفهسي» نين مطلبلري، 1360- 1369- جو ايللر آراسي ديليميزي سئونلرين چوخونون استفاده ائتديگي يگانه منبع اولموشدور. 1363 – جو ایلدن 1367 ايلهدك ديليميزده ادواري مطبوعات ساحهسينده تهراندا يالنيز «وارليق» درگيسي و تبريزده «فروغ آزادي» گوندهليگينين آذري صحيفهسيندن باشقا، آيري نشريه لردن سؤز آچماق چتيندير، لاكين 1365 – 1366 – جي ايل دوكتور صديق جنابلارينين غئیرتی ايله انقلاب خيابانيندا و اونون كيتابساتیجی دوكانيندا هفتهده بير گون توپلاشيب، فيكير آلیش- وئریشی آپاران ادبيات سئورلریمیزین تلاشي ايله دؤرد نومره «بولتن» آديندا شعر، فولكلور، داستان و مقاله توپلوسو بوراخيلدي ، من ده بو توپلومون عضوو ایدیم.
1367- 1368- جي ايل اطلاعات قزتئينين ضميمهسي اولاراق «ياشيل يارپاق» آديندا و هفتهده بير دفعه ديليميزده ادبيات ساحهسينده مقالهلر توپلوسو حاضيرلانيب آذربايجان شهرلرينده ياييليردي، بو بؤلوم اساساً تبريزده حاضيرلانير تهرانا یوللانیر و اطلاعات قزئتينه علاوه اولوردو.
اطلاعات قزئتی نین علاوه سی 1368 – جی ایلدن سونرا “سهند” آدی ایله و دوکتور صدیق جنابلارینین تلاشی ایله 1381 – جی ایله قدرداوام ائتدی. “سهند” ین سیاسی خط مشیی ، اطلاعات قزئتینین خط مشی ایدی و یاییم دایره سی ده محدود ایدی، لاکین اونون ادبی بولومو دولغون ایدی .
1369 – جو ايل مطبوعات عالميميزده يئني بير دؤوران حئساب اولونور. سووتلر بيرليگينين دمير چپرلري سؤکولدوکدن سونرا و آذربايجان جمهوريتي و باشقا جمهوريتلر اؤز استیقلاليتلريني اله آلديقلاري زامان بیزده ده هويت و كيمليك آنلامي گئنيش مقياسدا، اؤزلليكله بيليم يوردو اؤيرنجيلري ايچينده اؤزونه يئر آچدي!
بئله بير زاماندا ايران دؤولتينين ده آذربايجان توركجهسينده مطبوعات بوراخماغا ماراغي آرتدي و 1369- جو ايل «كيهان» گوندهليگي طرفيندن عباس سليمي نمين نظارتي آلتيندا «اورکدن- اورگه يول» هفتهليگي تام آذربايجان توركجهسينده، رحمتليك دوكتور حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها ( عظیم عبادپور) و اكبر آزاد جنابلاري و باشقالاری دا بو كاروانا قوشولدولار.
«اورکدن- اورگه يول» هفتهليگي 1370- جي ايل «يول» مجلهسي شكلينده و عبادپور جنابلارينين باشچيليغي ايله تكميللشدي.
«يول» مجلهسي يازارلار بيرليگينين تلاشي ايله و دؤولت ايمكانلاريندان فايدالاناراق یاریم رنگلي چاپ اولاراق يوكسك مؤحتوالي بير درگييه چئوريلدي و آذربايجان ادبي فعاللاريني بير يئره توپلاییب چاليشدیرماغا ناییل اولدو.
سونرالار مجلهنين اوشاقلارا حصر ائتدیگی «كپنك» اؤزل ضمیمهسینی حاضيرلاماغا نوشين خانيم موسوي ده بو توپلوما قوشولدو.
بو مجله دؤولت طرفيندن بوراخيلديسا دا اونون مهارتلي يازارلار بيرليگي مجلهني تام مدني- ادبي- فولكلوریک بير مجلهيه چئويرمگه ناییل اولدولار. ائله بو سببدن و كوتله ايچينده سئويلديگينه و گئنيش میقياسدا ياييلديغينا گؤره آذربايجانين موختليف كند و شهرلريندن و حتي ايرانين اوجقار يئرلريندن بو درگييه بوللو -بوللو مكتوبلار گليردي!
يول مجلهسي آيدا بير نومره، يوخاري كيفيّتله و نسبتاً اوجوز قيمت ايله ياييلير، آذربايجان و ايرانين باشقا يئرلرينده ياشايان توركلر طرفيندن آلقيشلانيردي. يول مجلهسينين 23- جو نومرهسيندن، ايواز طاهاني (دوكتور عبادپورو) ژورنالين مسؤوليتيندن اوزاقلاشديريب بو وظيفهني «امين صديقي»يه وئرديلر.
«يول» مجلهسي احتمالاً قيرخ اوچونجو نومرهدن سونرا داها ياييلمادي !
انقلاب غلبهسي ايله نشره باشلايان و بوگونه كيمي داوام ائدن توركجه- فارسجا نشريهلردن تهراندا «وارليق» درگيسيندن علاوه، تبريزده «فروغ آزادي» و سونرالار آدي «مهد آزادي»يه چئوريلن گوندهليكدن آد آپارماق اولار.
«فروغ آزادي» قزئتي گوندهليك نشريه اولاراق «پيمان» عاییلهسي طرفيندن و فارس ديلينده و هئچ بير ميلّي مسئلهيه توخونمادان بوراخيلديغي حالدا اونون هفتهده بير صحيفهسي «آذري صحيفهسي» آدي ايله قوجامان شاعير و اديب اوستاد «يحيي شيدا» جنابلاري طرفيندن آذربايجان توركجهسي ايله ياييلماسي بوگونه كيمي داوام ائدير.
وارليق مجلهسي ايله فروغ آزادينين «آذري صحيفهسي» نين مطلبلري، 1360- 1369- جو ايللر آراسي ديليميزي سئونلرين چوخونون استفاده ائتديگي يگانه منبع اولموشدور. 1363 – جو ایلدن 1367 ايلهدك ديليميزده ادواري مطبوعات ساحهسينده تهراندا يالنيز «وارليق» درگيسي و تبريزده «فروغ آزادي» گوندهليگينين آذري صحيفهسيندن باشقا، آيري نشريه لردن سؤز آچماق چتيندير، لاكين 1365 – 1366 – جي ايل دوكتور صديق جنابلارينين غئیرتی ايله انقلاب خيابانيندا و اونون كيتابساتیجی دوكانيندا هفتهده بير گون توپلاشيب، فيكير آلیش- وئریشی آپاران ادبيات سئورلریمیزین تلاشي ايله دؤرد نومره «بولتن» آديندا شعر، فولكلور، داستان و مقاله توپلوسو بوراخيلدي ، من ده بو توپلومون عضوو ایدیم.
1367- 1368- جي ايل اطلاعات قزتئينين ضميمهسي اولاراق «ياشيل يارپاق» آديندا و هفتهده بير دفعه ديليميزده ادبيات ساحهسينده مقالهلر توپلوسو حاضيرلانيب آذربايجان شهرلرينده ياييليردي، بو بؤلوم اساساً تبريزده حاضيرلانير تهرانا یوللانیر و اطلاعات قزئتينه علاوه اولوردو.
اطلاعات قزئتی نین علاوه سی 1368 – جی ایلدن سونرا “سهند” آدی ایله و دوکتور صدیق جنابلارینین تلاشی ایله 1381 – جی ایله قدرداوام ائتدی. “سهند” ین سیاسی خط مشیی ، اطلاعات قزئتینین خط مشی ایدی و یاییم دایره سی ده محدود ایدی، لاکین اونون ادبی بولومو دولغون ایدی .
1369 – جو ايل مطبوعات عالميميزده يئني بير دؤوران حئساب اولونور. سووتلر بيرليگينين دمير چپرلري سؤکولدوکدن سونرا و آذربايجان جمهوريتي و باشقا جمهوريتلر اؤز استیقلاليتلريني اله آلديقلاري زامان بیزده ده هويت و كيمليك آنلامي گئنيش مقياسدا، اؤزلليكله بيليم يوردو اؤيرنجيلري ايچينده اؤزونه يئر آچدي!
بئله بير زاماندا ايران دؤولتينين ده آذربايجان توركجهسينده مطبوعات بوراخماغا ماراغي آرتدي و 1369- جو ايل «كيهان» گوندهليگي طرفيندن عباس سليمي نمين نظارتي آلتيندا «اورکدن- اورگه يول» هفتهليگي تام آذربايجان توركجهسينده، رحمتليك دوكتور حميد محمدزاده و اسماعيل هادي جنابلارينين زحمتي ايله ياييلماغا باشلادي، سونرالار ايواز طاها ( عظیم عبادپور) و اكبر آزاد جنابلاري و باشقالاری دا بو كاروانا قوشولدولار.
«اورکدن- اورگه يول» هفتهليگي 1370- جي ايل «يول» مجلهسي شكلينده و عبادپور جنابلارينين باشچيليغي ايله تكميللشدي.
«يول» مجلهسي يازارلار بيرليگينين تلاشي ايله و دؤولت ايمكانلاريندان فايدالاناراق یاریم رنگلي چاپ اولاراق يوكسك مؤحتوالي بير درگييه چئوريلدي و آذربايجان ادبي فعاللاريني بير يئره توپلاییب چاليشدیرماغا ناییل اولدو.
سونرالار مجلهنين اوشاقلارا حصر ائتدیگی «كپنك» اؤزل ضمیمهسینی حاضيرلاماغا نوشين خانيم موسوي ده بو توپلوما قوشولدو.
بو مجله دؤولت طرفيندن بوراخيلديسا دا اونون مهارتلي يازارلار بيرليگي مجلهني تام مدني- ادبي- فولكلوریک بير مجلهيه چئويرمگه ناییل اولدولار. ائله بو سببدن و كوتله ايچينده سئويلديگينه و گئنيش میقياسدا ياييلديغينا گؤره آذربايجانين موختليف كند و شهرلريندن و حتي ايرانين اوجقار يئرلريندن بو درگييه بوللو -بوللو مكتوبلار گليردي!
يول مجلهسي آيدا بير نومره، يوخاري كيفيّتله و نسبتاً اوجوز قيمت ايله ياييلير، آذربايجان و ايرانين باشقا يئرلرينده ياشايان توركلر طرفيندن آلقيشلانيردي. يول مجلهسينين 23- جو نومرهسيندن، ايواز طاهاني (دوكتور عبادپورو) ژورنالين مسؤوليتيندن اوزاقلاشديريب بو وظيفهني «امين صديقي»يه وئرديلر.
«يول» مجلهسي احتمالاً قيرخ اوچونجو نومرهدن سونرا داها ياييلمادي !
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
1369- جو ايلين اؤنملي مطبوعات حادیثهلريندن بيري ده «جوالدوز» طنز ژورنالي اولموشدور. «جوالدوز» مجلهسي 1369- جو ايلدن 1373- جو ايله دك و 36 نومره ياييلدي، بو طنز درگيسينين مسؤولمودیری تانينميش يازيچي و آراشديرجي ” زهره وفايي” خانیم ايدي.
«جوالدوز» ژورنالي داها دوغروسو ايگيرمينجي قرنين اوّللرينده بوراخيلان «ملانصرالدين» ژورنالينين داوامچيسي كيمي خالقيميز ايچينده اؤزونه گئنيش يئر آچميشدي. «جوالدوز» مجلهسي توركجه- فارسجا طنز يازيلاري ايله آذربايجانيميزين آجي- آغريلاريني طنز شربتي ايچينده ميليّتيميزه چاتديريردي!
زهره خانيم وفايي «دونيادا طنز ژورنالي ساحهسينده ایلک قادين مسؤول مدیری» تانينميشدير! من بو خبري 1370- 1372 – جي ايللرده تهراندا قورولان مطبوعات سرگيسينين داخیلي خبر بولتنينده اوخودوم.
1369- جو ايلده تهراندا باشقا بير دؤولت طرفيندن حاضيرلانان هفتهليك” اسلامی بیرلیک “ آدیندا تام آذربايجان توركجهسينده ياري عرب، ياري كريل (سيريليك) اليفباسي ايله ياييلماغا باشلادي. بو هفتهليك اساساً آذربايجان جمهوریتینه گؤندهريليردي و ايرانين ايچينده محدود سويهده اوخوجوسو وار ايدي. بو هفتهليگين مسؤولو توركيهدن گلميش و تهراندا فعاليت آپاران « ماليك كايا » آديندا بيريسي ايدي. لاكين اونون مطلبلري اساساً فارسجادان ترجومه اولان مطلبلر ايدي.
بو هفتهليگين يازيلاريني فيروز رفاهي، صالح صادقي و باشقالاري تنظيم ائديردي. من ده بير مدت بو نشريهده چاليشديم ، لاکین سونرالار امکداشلیغیمی اوندان کسدیم! بو نشريهنين كريل حرفلر ايله يازيلاريني قوزئي آذربايجاندان گلميش «ايوب سعدي» حاضيرلاييردي. ايوب سعدي، آذربايجان مستقيل اولدوقدان سونرا وطنه قاييتدي.
1370- جي ايلدن سونرا توركجه- فارسجا بوراخيلان نشريهلردن «اميد زنجان» هفتهليگي مطبوعات تاريخيميزده اؤزونه اؤنملي يئر قازانميشدير. «اميد زنجان» نشريهسي زنجان شهرينده و زنجانين مجليس وكيلي « احمد حكيميپور» جنابلاری نین امتیاز صاحيبليگي و مسؤول مدیرليگی ايله بوراخيليردی و اونون توركجه بؤلومونون مسؤولو تانينميش يازيچي و آراشديريجي مهندیس محمدرضا كريمي ايدي. اميد زنجان هفتهليگي 1372- جي ايلين خورداد آييندا ياييلماغا باشلاييب يئددي ايل نشردن و 462- جي ساي چیخدیقدان سونرا 1379- جو ايل باغلاندي!
اميد زنجان هفتهليگي ميلّي مسئلهلريميز و اساس قانونون 15- جي و 19 – جو ماده لرینین اجراسي بارهده گؤركملي مقالهلر يازيردي.
آبان آیی 1376 – جي ايل تبريز مطبوعاتي ايچينده «شمس تبريز» آديندا هفتهليك توركجه- فارسجا « حامد ايمان » جنابلاری نین مسؤل مدیرلیگی ايله حياتا آياق قويدو. بو نشريه ميلّي مسأله لریميزین اهمیتینی دریندن دوشونرك بو ساحهده قلم چالان مهارتلي يازيچيلاري اؤز چئورهسينه آلاراق آز بير زاماندا تيراژي بئش ميندن، ايگيرمي مينه يوكسلدي و اوخوجولار اونون هر بير نومرهسينی سئوه- سئوه اوخويوردولار. شمس تبريز هفتهليگي 1381 – جي ايلهدك و 135 سايي بوراخيلدي و اونون تعطيل اولماسي، مسؤول مدیری نین محكمهيه چكيلمهسي و جزالانديريلماسي ايله برابر اولدو!
1376 – جي ايلده، بیر هفته لیک نشریه اردبيل شهرينده نشره باشلادی. بو هفته لیگین آدی «آواي اردبيل» اولدو . “آوای اردبیل ” هفتهليگي نین مسؤول مدیری محسن حافظيفر و اونون باش يازاري وحيد درگاهي جنابلاري اولدو. «آواي اردبيل» نشريهسي 1385- جي ايل یاز فصلینده نشري نين اونونجو ايلينه آياق قويدو و اينديه قدر( یاز 1385) 260 ساييدان چوخ بوراخيلميشدير. «آواي اردبيل» هفتهليگيده ميلّي مسئلهلريميز و دوغماديل و ادبياتيميزلا ماراقلانان نشريهلردندير.
“احرار” نشریه سی تبریزده و محمد حسین کوزه گر جنابلاری نین مسئولیتی ایله بوراخیلان نشریه دیر. بو نشریه اؤزل ساییسینی 418 – 419 – جو نومره ایله شهریور آیی 1382 –جی ایل رحمتلیک اوستاد فرزانه نین عزیزله مه سینده یایمیشدیر. بو نومره گؤستریرکی، بو نشریه ده سابقه لی نشریه لردندیر، لاکین اونون نشری نین نئچه نجی ایل اولدوغو، نشریه اوزه ری نین بو نومره سینده قید ائدیلمه میشدی .
1377 – جی ایلین شهریور آییندا آذربايجانيميزين اورمو شهرينده « پیام اروميه » آدلي هفتهليك «مهران تبريزي» جنابلاري نين مسؤوليتي آلتيندا تورکجه – فارسجا نشره باشلادي، بو نشريه بیر ایل سونرا آديني « نويد آذربايجان » قويدو. «نويد آذربايجان» دا ميلّي مسألهلريميزي دريندن دوشونوب بو ساحهده مهارتلی یازیچیلاری طرفیندن چئشيتلي و اؤنملي مقاله لر يازماغا باشلادي.
«نويد آذربايجان» اؤز ياييم دايیرهسيني آذربايجان محدودهسيندن قيراغا چيخاراراق تهران و اونون اطرافيندا دا ياييلماغا باشلادي و ائله بو سبب دن دولايي اوخوجولاري نين سايي داها دا آرتدي و احتمالاً ايگيرميمين نوسخهني آشدي.
«جوالدوز» ژورنالي داها دوغروسو ايگيرمينجي قرنين اوّللرينده بوراخيلان «ملانصرالدين» ژورنالينين داوامچيسي كيمي خالقيميز ايچينده اؤزونه گئنيش يئر آچميشدي. «جوالدوز» مجلهسي توركجه- فارسجا طنز يازيلاري ايله آذربايجانيميزين آجي- آغريلاريني طنز شربتي ايچينده ميليّتيميزه چاتديريردي!
زهره خانيم وفايي «دونيادا طنز ژورنالي ساحهسينده ایلک قادين مسؤول مدیری» تانينميشدير! من بو خبري 1370- 1372 – جي ايللرده تهراندا قورولان مطبوعات سرگيسينين داخیلي خبر بولتنينده اوخودوم.
1369- جو ايلده تهراندا باشقا بير دؤولت طرفيندن حاضيرلانان هفتهليك” اسلامی بیرلیک “ آدیندا تام آذربايجان توركجهسينده ياري عرب، ياري كريل (سيريليك) اليفباسي ايله ياييلماغا باشلادي. بو هفتهليك اساساً آذربايجان جمهوریتینه گؤندهريليردي و ايرانين ايچينده محدود سويهده اوخوجوسو وار ايدي. بو هفتهليگين مسؤولو توركيهدن گلميش و تهراندا فعاليت آپاران « ماليك كايا » آديندا بيريسي ايدي. لاكين اونون مطلبلري اساساً فارسجادان ترجومه اولان مطلبلر ايدي.
بو هفتهليگين يازيلاريني فيروز رفاهي، صالح صادقي و باشقالاري تنظيم ائديردي. من ده بير مدت بو نشريهده چاليشديم ، لاکین سونرالار امکداشلیغیمی اوندان کسدیم! بو نشريهنين كريل حرفلر ايله يازيلاريني قوزئي آذربايجاندان گلميش «ايوب سعدي» حاضيرلاييردي. ايوب سعدي، آذربايجان مستقيل اولدوقدان سونرا وطنه قاييتدي.
1370- جي ايلدن سونرا توركجه- فارسجا بوراخيلان نشريهلردن «اميد زنجان» هفتهليگي مطبوعات تاريخيميزده اؤزونه اؤنملي يئر قازانميشدير. «اميد زنجان» نشريهسي زنجان شهرينده و زنجانين مجليس وكيلي « احمد حكيميپور» جنابلاری نین امتیاز صاحيبليگي و مسؤول مدیرليگی ايله بوراخيليردی و اونون توركجه بؤلومونون مسؤولو تانينميش يازيچي و آراشديريجي مهندیس محمدرضا كريمي ايدي. اميد زنجان هفتهليگي 1372- جي ايلين خورداد آييندا ياييلماغا باشلاييب يئددي ايل نشردن و 462- جي ساي چیخدیقدان سونرا 1379- جو ايل باغلاندي!
اميد زنجان هفتهليگي ميلّي مسئلهلريميز و اساس قانونون 15- جي و 19 – جو ماده لرینین اجراسي بارهده گؤركملي مقالهلر يازيردي.
آبان آیی 1376 – جي ايل تبريز مطبوعاتي ايچينده «شمس تبريز» آديندا هفتهليك توركجه- فارسجا « حامد ايمان » جنابلاری نین مسؤل مدیرلیگی ايله حياتا آياق قويدو. بو نشريه ميلّي مسأله لریميزین اهمیتینی دریندن دوشونرك بو ساحهده قلم چالان مهارتلي يازيچيلاري اؤز چئورهسينه آلاراق آز بير زاماندا تيراژي بئش ميندن، ايگيرمي مينه يوكسلدي و اوخوجولار اونون هر بير نومرهسينی سئوه- سئوه اوخويوردولار. شمس تبريز هفتهليگي 1381 – جي ايلهدك و 135 سايي بوراخيلدي و اونون تعطيل اولماسي، مسؤول مدیری نین محكمهيه چكيلمهسي و جزالانديريلماسي ايله برابر اولدو!
1376 – جي ايلده، بیر هفته لیک نشریه اردبيل شهرينده نشره باشلادی. بو هفته لیگین آدی «آواي اردبيل» اولدو . “آوای اردبیل ” هفتهليگي نین مسؤول مدیری محسن حافظيفر و اونون باش يازاري وحيد درگاهي جنابلاري اولدو. «آواي اردبيل» نشريهسي 1385- جي ايل یاز فصلینده نشري نين اونونجو ايلينه آياق قويدو و اينديه قدر( یاز 1385) 260 ساييدان چوخ بوراخيلميشدير. «آواي اردبيل» هفتهليگيده ميلّي مسئلهلريميز و دوغماديل و ادبياتيميزلا ماراقلانان نشريهلردندير.
“احرار” نشریه سی تبریزده و محمد حسین کوزه گر جنابلاری نین مسئولیتی ایله بوراخیلان نشریه دیر. بو نشریه اؤزل ساییسینی 418 – 419 – جو نومره ایله شهریور آیی 1382 –جی ایل رحمتلیک اوستاد فرزانه نین عزیزله مه سینده یایمیشدیر. بو نومره گؤستریرکی، بو نشریه ده سابقه لی نشریه لردندیر، لاکین اونون نشری نین نئچه نجی ایل اولدوغو، نشریه اوزه ری نین بو نومره سینده قید ائدیلمه میشدی .
1377 – جی ایلین شهریور آییندا آذربايجانيميزين اورمو شهرينده « پیام اروميه » آدلي هفتهليك «مهران تبريزي» جنابلاري نين مسؤوليتي آلتيندا تورکجه – فارسجا نشره باشلادي، بو نشريه بیر ایل سونرا آديني « نويد آذربايجان » قويدو. «نويد آذربايجان» دا ميلّي مسألهلريميزي دريندن دوشونوب بو ساحهده مهارتلی یازیچیلاری طرفیندن چئشيتلي و اؤنملي مقاله لر يازماغا باشلادي.
«نويد آذربايجان» اؤز ياييم دايیرهسيني آذربايجان محدودهسيندن قيراغا چيخاراراق تهران و اونون اطرافيندا دا ياييلماغا باشلادي و ائله بو سبب دن دولايي اوخوجولاري نين سايي داها دا آرتدي و احتمالاً ايگيرميمين نوسخهني آشدي.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
«نويد آذربايجان» هفتهليگي توركلر طرفيندن داها آرتيق سئويلديكده هفتهده بير دفعه يئرينه هفتهده ايكي دفعه نشر اولماغا باشلادي، لاكين بو نشريهده ميلّي مسئلهلريميزله باغلي مقالهلر يازديغينا گؤره عموميتله باسقي آلتيندا قالیردي، ائله اونا گؤرهدير كي، بو نشريهنین چاپی 1384- جو ايلين اسفند آییندان کئچیجی اولاراق دایاندیریلیب!
اردبيل شهرينده بوراخيلان باشقا بیر نشریه «آراز» هفتهليگي آدیندا ميليّتيميز ايچينده اؤزونه اؤزل يئر قازانميشدير، بو نشريه اؤز فعاليته 1380- جي ايلين سونلاري باشلاميش و اينديه قدر(یاز 1385) 120 نومره بوراخيلميشدير، «آراز» نشريهسي ديلیميز و مدنيتيميزله ماراقلانان نشريهدير و اونون مسؤول مدیری « نظري » جنابلاري دير.
«اختر» نشریه سی تبريزين میلت وكيلي ميرطاهر موسوي مسؤول مدیرلیگی و گؤركملي يازيچي و ژورنالیست « مرتضي مجدفر » جنابلاري نين تلاشي ايله 1380- جي ايلين سونلاري تبریز و تهراندا حاضیرلانیب یاییلان ” تورکجه – فارسجا” نشریه لردن دیر. مجدفر جنابلاري اؤز امكداشليغينی بونشریه نین 22 – جی نومره سیندن كسمیشدیر . بو هفته لیک 29- نومره ياييلديقدان سونرا داها بوراخيلماميشدير.
ابن سينا عاليميميزي باغرينا باسان « همدان» شهريميزده ده 1381- جی ايل « سينا » آدلي هفتهليك نشر مئيدانينا آياق قويدو. سينا هفتهليگي ميلّي مسئلهلريميز و آناديليميزله باغلي «همدان» اوستانيندا ياشايان ديلداشلاريميزا اؤنملي بيلگيلر وئرير و اينديه كيمي اونون نشری داوام ائتمکده دیر.
” سینا” هفته لیگی نین مسئول مدیری یداله شریفی جنابلاری دیر.
كيچيك شهرلر سيراسيندا « سولدوز » (نقده) شهرينده « ارمغان آذربايجان » هفتهليگي دوكتور ايرج سليمانزاده مسؤول مدیرلیگی ايله 1381- جي ايلدن نشره باشلاییب و ميلّي مسألهلريميز و ادبياتيميز ساحهسينده چاليشماقدا آذربایجان مطبوعاتی ایچینده اؤزونه اؤنملي يئر قازانمیشدير. بو نشریه ده اؤز نشرینی داوام ائتمکده دیر.
« ورواي» نشريهسي ايسه 1382- جي ايلده « خياو » (مشكينشهر) ده ياييلماغا باشلاميش و دوغما ديليميز ساحهسينده دگرلي مقاله يازماقلا مشغول اولموشدور، بو نشریه نین مسئول مدیری سلیم زحمت دوست جنابلاری اولمشدور.
1370- جي ايلدن بو گونه كيمي تبريزده « ارك »، «عصر آزادي» ، زنجاندا”پیک آذر“،”بهار زنجان” ،”موج بیداری“، اردبیل ده ” ساوالان”، ” پیام اردبیل” ، “سارای“، ” مهر اردبیل“، اورومیه ده ” صدای اورومیه“، “فردای ما” ، ” اولدوز“، ” آسان “، ابهرده “ابرچای“، خوی دا “اورین” نشریه لری دیلیمیز و ادبیاتیمیز ساحه سینده چالیشان و مقاله یازان نشریه لردندیرلر . بو نشریه لردن علاوه آذربایجان شهرلرینده ، آنادیلیمیزله باغلی باشقا نشریه لرده چاپ اولوب و یا اولورلار، لاکین منیم اونلارا الیم چاتمادیغیندان ،تاسفلر اولسون بو حاقدا بیلگی وئره بیلمه ییرم.
تبريز،اوروميه، اردبيل، زنجان،همدان و آذربايجانين باشقا شهرلرينده بیر پارا فارس دیللی نشريهلرده چاپ اولور. لاكين بو نشريهلرین موضوعلاری اساساٌ تهران مطبوعاتیندا و یا رادیو – تئلویزیوندا وئریلن مطلبلر اولدوغوندان، بيزيم ماراق دايیره میزدن قيراقدا اولان نشريهلردير!
1378- جي ايل اؤيرنجي عالمينده چوخ اؤنملي بير ايل ساييلير، چونكو بو ايلده آذربايجانلي اؤيرنجيلری نین تلاشي ايله ( كمال اميني مسؤول مدیرلیگی ، تيمور الهياري و سونرا حسن. م. جعفرزاده باشيازارلیغی ایله ) « چيچك » آدلي اؤيرنجيسل درگي توركجه – فارسجا تهران بيليم يوردونون طب فاكولتهسينده ايلك دفعه اولاراق نشره باشلادي. بو ایلک آذربایجانلی اویرنجیسل درگی نین، سونرادان چیخان آذربایجانلی اویرنجیسل درگی لر اوزه رینده درین ائتگیسی اولدو. “چیچک” درگیسی آنا یاسانین 15 و 19 – جو ماده سینین اجراسی،هویت بؤحرانی و باشقا میلًی مسئله لریمیزله باغلی مقاله لر یازماقلا تورک اؤیرنجی لرین نظرینی اؤزونه چکدی ! بو مجله 12 نومره یاییلدیقدان سونرا 1380- جي ايلين شهريور آييندا تعطیل اولدو.
چيچك اؤيرنجيسل درگيسيندن سونرا اميركبير بيليم يوردونون تورك اؤيرنجيلري طرفيندن« اؤيرنجي» مجلهسي و بوندان سونرا تهرانين خواجه نصير، شهيد بهشتي، علم و صنعت، تربیت مدرس،تربیت معلم ،صنعتی شريف، علامه طباطبايي و باشقا بيليم يوردلاري نين اويرنجيسل درگيلري، ميلّي مسألهلريميزي دريندن آراشديراراق نشر مئيدانينا آياق قويدولار و اؤيرنجيلره بيليك وئرمگه چاليشديلار.
اردبيل شهرينده بوراخيلان باشقا بیر نشریه «آراز» هفتهليگي آدیندا ميليّتيميز ايچينده اؤزونه اؤزل يئر قازانميشدير، بو نشريه اؤز فعاليته 1380- جي ايلين سونلاري باشلاميش و اينديه قدر(یاز 1385) 120 نومره بوراخيلميشدير، «آراز» نشريهسي ديلیميز و مدنيتيميزله ماراقلانان نشريهدير و اونون مسؤول مدیری « نظري » جنابلاري دير.
«اختر» نشریه سی تبريزين میلت وكيلي ميرطاهر موسوي مسؤول مدیرلیگی و گؤركملي يازيچي و ژورنالیست « مرتضي مجدفر » جنابلاري نين تلاشي ايله 1380- جي ايلين سونلاري تبریز و تهراندا حاضیرلانیب یاییلان ” تورکجه – فارسجا” نشریه لردن دیر. مجدفر جنابلاري اؤز امكداشليغينی بونشریه نین 22 – جی نومره سیندن كسمیشدیر . بو هفته لیک 29- نومره ياييلديقدان سونرا داها بوراخيلماميشدير.
ابن سينا عاليميميزي باغرينا باسان « همدان» شهريميزده ده 1381- جی ايل « سينا » آدلي هفتهليك نشر مئيدانينا آياق قويدو. سينا هفتهليگي ميلّي مسئلهلريميز و آناديليميزله باغلي «همدان» اوستانيندا ياشايان ديلداشلاريميزا اؤنملي بيلگيلر وئرير و اينديه كيمي اونون نشری داوام ائتمکده دیر.
” سینا” هفته لیگی نین مسئول مدیری یداله شریفی جنابلاری دیر.
كيچيك شهرلر سيراسيندا « سولدوز » (نقده) شهرينده « ارمغان آذربايجان » هفتهليگي دوكتور ايرج سليمانزاده مسؤول مدیرلیگی ايله 1381- جي ايلدن نشره باشلاییب و ميلّي مسألهلريميز و ادبياتيميز ساحهسينده چاليشماقدا آذربایجان مطبوعاتی ایچینده اؤزونه اؤنملي يئر قازانمیشدير. بو نشریه ده اؤز نشرینی داوام ائتمکده دیر.
« ورواي» نشريهسي ايسه 1382- جي ايلده « خياو » (مشكينشهر) ده ياييلماغا باشلاميش و دوغما ديليميز ساحهسينده دگرلي مقاله يازماقلا مشغول اولموشدور، بو نشریه نین مسئول مدیری سلیم زحمت دوست جنابلاری اولمشدور.
1370- جي ايلدن بو گونه كيمي تبريزده « ارك »، «عصر آزادي» ، زنجاندا”پیک آذر“،”بهار زنجان” ،”موج بیداری“، اردبیل ده ” ساوالان”، ” پیام اردبیل” ، “سارای“، ” مهر اردبیل“، اورومیه ده ” صدای اورومیه“، “فردای ما” ، ” اولدوز“، ” آسان “، ابهرده “ابرچای“، خوی دا “اورین” نشریه لری دیلیمیز و ادبیاتیمیز ساحه سینده چالیشان و مقاله یازان نشریه لردندیرلر . بو نشریه لردن علاوه آذربایجان شهرلرینده ، آنادیلیمیزله باغلی باشقا نشریه لرده چاپ اولوب و یا اولورلار، لاکین منیم اونلارا الیم چاتمادیغیندان ،تاسفلر اولسون بو حاقدا بیلگی وئره بیلمه ییرم.
تبريز،اوروميه، اردبيل، زنجان،همدان و آذربايجانين باشقا شهرلرينده بیر پارا فارس دیللی نشريهلرده چاپ اولور. لاكين بو نشريهلرین موضوعلاری اساساٌ تهران مطبوعاتیندا و یا رادیو – تئلویزیوندا وئریلن مطلبلر اولدوغوندان، بيزيم ماراق دايیره میزدن قيراقدا اولان نشريهلردير!
1378- جي ايل اؤيرنجي عالمينده چوخ اؤنملي بير ايل ساييلير، چونكو بو ايلده آذربايجانلي اؤيرنجيلری نین تلاشي ايله ( كمال اميني مسؤول مدیرلیگی ، تيمور الهياري و سونرا حسن. م. جعفرزاده باشيازارلیغی ایله ) « چيچك » آدلي اؤيرنجيسل درگي توركجه – فارسجا تهران بيليم يوردونون طب فاكولتهسينده ايلك دفعه اولاراق نشره باشلادي. بو ایلک آذربایجانلی اویرنجیسل درگی نین، سونرادان چیخان آذربایجانلی اویرنجیسل درگی لر اوزه رینده درین ائتگیسی اولدو. “چیچک” درگیسی آنا یاسانین 15 و 19 – جو ماده سینین اجراسی،هویت بؤحرانی و باشقا میلًی مسئله لریمیزله باغلی مقاله لر یازماقلا تورک اؤیرنجی لرین نظرینی اؤزونه چکدی ! بو مجله 12 نومره یاییلدیقدان سونرا 1380- جي ايلين شهريور آييندا تعطیل اولدو.
چيچك اؤيرنجيسل درگيسيندن سونرا اميركبير بيليم يوردونون تورك اؤيرنجيلري طرفيندن« اؤيرنجي» مجلهسي و بوندان سونرا تهرانين خواجه نصير، شهيد بهشتي، علم و صنعت، تربیت مدرس،تربیت معلم ،صنعتی شريف، علامه طباطبايي و باشقا بيليم يوردلاري نين اويرنجيسل درگيلري، ميلّي مسألهلريميزي دريندن آراشديراراق نشر مئيدانينا آياق قويدولار و اؤيرنجيلره بيليك وئرمگه چاليشديلار.
Forwarded from Kamran Azari Kamran Azari
بو زامانلار تبريز، اردبيل، اوروميه، زنجان، همدان، قزوين، مرند، خوي، كرج، اصفهان، سنندج، رشت و باشقا شهرلرين دؤولتي ، اسلامي آزاد و پیام نور بيليميوردلاريندا تورك اؤيرنجيلري، دوغما ديليميزين مکتبلرده تدريس اولما مسئلهسي و میلٌی وارلیغیمیزلا علاقهدار اويرنجيسل درگيلری (توركجه و فارسجا) بوراخماغا غئیرت گؤسترديلر. حتي گئرمي كيمي- كيچيك شهرده ده «پيام نور» بيليم يوردونون توركجه- فارسجا ” قارتال “ اؤيرنجيسل درگيسی ياييلماغا باشلادي و بو درگيلرين سايي۱۳۸۴- جو ايلين سونلارينا قدر يوز ايگيرمي يه چاتدي !
قادين حاقلاريندان اؤزل مودافعه ائتمك اوچون ايلك دفعه اولاراق آذربايجانلي قيز اؤيرنجيلري طرفيندن تهرانين «الزهرا» بيليم يوردوندا ژيلا خانيم محمدخاني مسؤول مدیرلیگی و سميه خانيم فلاحي باش يازارليغي ايله توركجه- فارسجا «ساراي» اؤيرنجيسل درگيسی 1383- جو ايل مطبوعات عالمينه آياق قويدو.
بو درگي ميلّي مسئلهلريميزله یاناشی قادينلارين تاپدالانميش حاقلاريندان اؤزل مدافیعه ائتمه گی بیرینجی وظیفه اولاراق اوزه رینه گؤتوردو.
1378 – جی ایلدن ، دوغما دیل،ادبیات،مدنیت،تاریخ،موسیقی،کیملیک و کئچمیشیمیزی اؤیرنمک ایسته ین چالیشقان تورک اؤیرنجیلرین تلاشی ایله آذربایجان و ایرانین باشقا شهرلری نین بیلیم یوردلاریندا بوراخیلان تورکجه – فارسجا “اؤیرنجیسل” درگی لرین، گنج نسلیمیز اوستونده اؤنملی ،درین و گئنیش تاثیری اولموشدور.
بو درگی لرین تعداد و یاییم دایره سینی نظره آلاراق ، 1378 – جی ایلدن 1385 –جی ایلین خورداد آیینا قدر موختلیف شهرلرده چاپ اولوب یاییلان اؤیرنجیسل درگیلرین آدلارینی خلاصه اولاراق بورادا گتیریریک .
دئییلمه سی لازیمدیر کی،بو نشریه لرین بیر سیراسی،اوچ-دورد نومره ‘ بعضيسي بئش – آلتي آي و بير قيسمي ده بير – ايكي ايل چاپ اولدوقدان سونرا موختليف دليل لره گوره تعطيل اولموش ‘ لاكين باشقا درگي لر باشقا آدلارلا چيخماغا باشلاميش و اونلارين يئريني توتموشلار .
بو نشريه لرين ايچيندن چوخ آز تعدادي ‘ او جومله دن ” اؤيرنجي” و ” سايان “ كيمي درگي لر ايلك نومره دن بوگونه كيمي چاپ اولمالاريني داوام ائتديره بيلميشلر ! .
بو یئددی ایلده ، موختلیف شهرلرین بیلیم یوردلاریندا چاپ اولوب یاییلان اویرنجیسل درگی لرین آدلاری و تعدادلاری بئله دیر:
تهران: 1 – چیچک 2 – اؤیرنجی 3 – چاغری 4- اردم 5 – دوزگون خبر 6 – ایشبق 7 – ائل سسی 8 –بیرلیک 9 –گونش 10– یول 11- گله جک 12 – سارای 13 – هارای 14 – یاغیش 15 – اؤیرنجی باخیشی 16 –آذربایجان 17 – یورد 18 – یاشماق ۱۹ -شهريار ۲۰- حيدربابا ۲۱- اولوس ۲۲- آراز ۲۳- جيرتدان ۲۴- دالغا ۲۵- گنج ۲۶- اقتصاد ۲۷- آذربايجان ۲۸- ساو ۲۹- صبح صحرا
تبریز: 1- بایقوش 2- سحر 3 – آراز 4 – یارپاق 5 – گونش 6 – باریش 7 – یورد 8 – ائلچی 9 – خان ننه 10 – ائل سسی 11 – دنیز 12- توپلوم (جامعه) 13 – سوغوز 14- چالقی 15 – نوآوران 16 – آینا 17 – خزر 18 – آرتا ۱۹- اؤزلوك ۲۰- شهريار ۲۱- آذرخزر ۲۲- سهند ۲۳- آختاريش ۲۴- آذربايجان گونشي ۲۵- آرمان ۲۶- ستارخان
اورومیه: 1 – باخیش 2 – اولدوز 3 – بولود 4 – گونش 5 – اویانیش 6 – تانسو 7 – وارلیق 8 – اؤلکه ۹- يول بير ۱۰- اولوس
اردبیل: 1 – سایان 2 – ساوالان 3 – سحر 4 – گؤی 5 – یورد 6 – دان اولدوزو 7 – صاباح
۸- شهريار
زنگان: 1 – سس 2 – شهریار 3 – آراز سسی 4 – یاشار 5 – قیزیل اؤزن ۶- آزاد زنجان ۷- زنگان سؤزلري
اصفهان: 1 – دان اولدوزو 2 – سهند 3 – شهریار ۴- ماءذون
خوی: 1 – کوی شهریار 2 – یاشیل یول 3 – توپراق
همدان: 1 – ایلدیریم 2 – بیرلیک یولو 3 – بولود
قزوین: 1 – آراز 2 – یئنی باخیش
کرج: 1- یاشاییش 2 – یارپاق
مرند: 1 – نسیم 2 – چالیش
گئرمی: 1 – تانیش 2 – قارتال
آدلارینی گتیردیگیمیز شهر، و اونلارین هر بیریسینده ايكي دن چوخ یایینلانان اؤیرنجی درگیلریندن علاوه آلتداکی شهرلرین هر بیرینده ده بیر اؤیرنجی درگیسی یایینلانمیش و یا یایینلانماقدادیر !
باخیش (کرمان)، گئرچک (مازندران- بابلسر)، آینا (ابهر)، ارکین (ایلام)، کیملیک (سنندج)، قوپوز (رشت)، اولدوز (اراک)، بولود (سویوق بولاق- مهاباد)، دان یئلی (خیاو- مشکین شهر)، آنایوردو (یزد)، ایشیق یول (قوشاچای-میاندوآب)، بیرلیک (ماراغا)، اولدوز(بیرجند)، “اؤلکه میز ” (قشقایی توکجه سی لامرد شیراز) . گنجليك ( موغانشهر- پارساآباد ) ‘ قيزيل اؤزن (خالخال) ‘ رسول (قوم- قم )‘ سؤنمز (بناب ) ‘ گونش (كرمانشاه )
قادين حاقلاريندان اؤزل مودافعه ائتمك اوچون ايلك دفعه اولاراق آذربايجانلي قيز اؤيرنجيلري طرفيندن تهرانين «الزهرا» بيليم يوردوندا ژيلا خانيم محمدخاني مسؤول مدیرلیگی و سميه خانيم فلاحي باش يازارليغي ايله توركجه- فارسجا «ساراي» اؤيرنجيسل درگيسی 1383- جو ايل مطبوعات عالمينه آياق قويدو.
بو درگي ميلّي مسئلهلريميزله یاناشی قادينلارين تاپدالانميش حاقلاريندان اؤزل مدافیعه ائتمه گی بیرینجی وظیفه اولاراق اوزه رینه گؤتوردو.
1378 – جی ایلدن ، دوغما دیل،ادبیات،مدنیت،تاریخ،موسیقی،کیملیک و کئچمیشیمیزی اؤیرنمک ایسته ین چالیشقان تورک اؤیرنجیلرین تلاشی ایله آذربایجان و ایرانین باشقا شهرلری نین بیلیم یوردلاریندا بوراخیلان تورکجه – فارسجا “اؤیرنجیسل” درگی لرین، گنج نسلیمیز اوستونده اؤنملی ،درین و گئنیش تاثیری اولموشدور.
بو درگی لرین تعداد و یاییم دایره سینی نظره آلاراق ، 1378 – جی ایلدن 1385 –جی ایلین خورداد آیینا قدر موختلیف شهرلرده چاپ اولوب یاییلان اؤیرنجیسل درگیلرین آدلارینی خلاصه اولاراق بورادا گتیریریک .
دئییلمه سی لازیمدیر کی،بو نشریه لرین بیر سیراسی،اوچ-دورد نومره ‘ بعضيسي بئش – آلتي آي و بير قيسمي ده بير – ايكي ايل چاپ اولدوقدان سونرا موختليف دليل لره گوره تعطيل اولموش ‘ لاكين باشقا درگي لر باشقا آدلارلا چيخماغا باشلاميش و اونلارين يئريني توتموشلار .
بو نشريه لرين ايچيندن چوخ آز تعدادي ‘ او جومله دن ” اؤيرنجي” و ” سايان “ كيمي درگي لر ايلك نومره دن بوگونه كيمي چاپ اولمالاريني داوام ائتديره بيلميشلر ! .
بو یئددی ایلده ، موختلیف شهرلرین بیلیم یوردلاریندا چاپ اولوب یاییلان اویرنجیسل درگی لرین آدلاری و تعدادلاری بئله دیر:
تهران: 1 – چیچک 2 – اؤیرنجی 3 – چاغری 4- اردم 5 – دوزگون خبر 6 – ایشبق 7 – ائل سسی 8 –بیرلیک 9 –گونش 10– یول 11- گله جک 12 – سارای 13 – هارای 14 – یاغیش 15 – اؤیرنجی باخیشی 16 –آذربایجان 17 – یورد 18 – یاشماق ۱۹ -شهريار ۲۰- حيدربابا ۲۱- اولوس ۲۲- آراز ۲۳- جيرتدان ۲۴- دالغا ۲۵- گنج ۲۶- اقتصاد ۲۷- آذربايجان ۲۸- ساو ۲۹- صبح صحرا
تبریز: 1- بایقوش 2- سحر 3 – آراز 4 – یارپاق 5 – گونش 6 – باریش 7 – یورد 8 – ائلچی 9 – خان ننه 10 – ائل سسی 11 – دنیز 12- توپلوم (جامعه) 13 – سوغوز 14- چالقی 15 – نوآوران 16 – آینا 17 – خزر 18 – آرتا ۱۹- اؤزلوك ۲۰- شهريار ۲۱- آذرخزر ۲۲- سهند ۲۳- آختاريش ۲۴- آذربايجان گونشي ۲۵- آرمان ۲۶- ستارخان
اورومیه: 1 – باخیش 2 – اولدوز 3 – بولود 4 – گونش 5 – اویانیش 6 – تانسو 7 – وارلیق 8 – اؤلکه ۹- يول بير ۱۰- اولوس
اردبیل: 1 – سایان 2 – ساوالان 3 – سحر 4 – گؤی 5 – یورد 6 – دان اولدوزو 7 – صاباح
۸- شهريار
زنگان: 1 – سس 2 – شهریار 3 – آراز سسی 4 – یاشار 5 – قیزیل اؤزن ۶- آزاد زنجان ۷- زنگان سؤزلري
اصفهان: 1 – دان اولدوزو 2 – سهند 3 – شهریار ۴- ماءذون
خوی: 1 – کوی شهریار 2 – یاشیل یول 3 – توپراق
همدان: 1 – ایلدیریم 2 – بیرلیک یولو 3 – بولود
قزوین: 1 – آراز 2 – یئنی باخیش
کرج: 1- یاشاییش 2 – یارپاق
مرند: 1 – نسیم 2 – چالیش
گئرمی: 1 – تانیش 2 – قارتال
آدلارینی گتیردیگیمیز شهر، و اونلارین هر بیریسینده ايكي دن چوخ یایینلانان اؤیرنجی درگیلریندن علاوه آلتداکی شهرلرین هر بیرینده ده بیر اؤیرنجی درگیسی یایینلانمیش و یا یایینلانماقدادیر !
باخیش (کرمان)، گئرچک (مازندران- بابلسر)، آینا (ابهر)، ارکین (ایلام)، کیملیک (سنندج)، قوپوز (رشت)، اولدوز (اراک)، بولود (سویوق بولاق- مهاباد)، دان یئلی (خیاو- مشکین شهر)، آنایوردو (یزد)، ایشیق یول (قوشاچای-میاندوآب)، بیرلیک (ماراغا)، اولدوز(بیرجند)، “اؤلکه میز ” (قشقایی توکجه سی لامرد شیراز) . گنجليك ( موغانشهر- پارساآباد ) ‘ قيزيل اؤزن (خالخال) ‘ رسول (قوم- قم )‘ سؤنمز (بناب ) ‘ گونش (كرمانشاه )