«از کرانه‌های ارس»
بعد از پنجاه سال

به‌زودی...
@iran_images

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"خالق ماهنسی "

باشينا من دولانيم هاردا قالميسان
اینتظار گؤزومو يولدا قويموسان
ائله معلوم اولوركی مندن دويموسان
گئتدی يار گلمه‌دي آغلاتدی منی
ياريمين غوصصه‌سی ساراتدی منی

من سنه نئيله‌ميشم جئيران بالاسی
وورموسان سينه‌مه هيجران ياراسی
سني من چوخ سئويرم نه‌دير چاراسی
گئتدی يار گلمه‌دی آغلاتدی منی
ياريمين غصه‌سي ساراتدی منی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

خبر

تئاتر؛ کیم گؤردو کیم گؤرمه‌دی
طراح و کارگردان: عسگرعابدی (ایلقار)
منتخب حضور در جشنواره فولکلوریک آذربایجان(ویژه متون استاد صابر رضایی)
اجرای عمومی: یکم تا پنجم تیرماه ۱۳۹۸
اورمیه چهارراه آپادانا، مجتمع فرهنگی سالن شمس.

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

تبریک لر ، اوغورلار.



خبر

مرتضی سلمانی"‌نین شعر توپلوسویلا، "خداحافظ عزیزم" چئویرمه‌سی‌نین تانیتیم تؤره‌نی، آراز دَرنه‌یینده کُچیریله‌جک.

چاغ : پنجشنبه-خردادین ایرمی‌اوچو-ساعات 19-17
یئر: نادیر دؤرد یولو-کوچه باغا دوغرو سازمان ملی جوانان
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"دومان بختیاری "

بیزی اوراقلاییب ایکی بؤلدولر
آرادا گوناهی آراز آپاردی
ائله شاققا چالیب ائله گولدولر
او دردی نه پاییز نه یاز آپاردی

قارا قول چکیلدی سول یانیمیزدان
ساغیمیز قانادی واراغین اوسته
دولدو سئوگیمیزه لاختا لاختا قان
قانیمیز یاخیلدی اوراغین اوسته

قالدی قیشا دؤندو حسرته دؤندو
باغلی قاپیمیزی آچان اولمادی
آغری آها دؤندو نیفرته دؤندو
بیزیم گؤیوموزده اوچان اولمادی

او قانلی واراغین قارا قولوندان
هره میز بیر یانا آخیریق ایندی
آرادا یول گئدن آجی نیسکیله
اوتوروب حسرتله باخیریق ایندی

نه آجی دورومدو بو چای قیراغی
سؤنور آلاووموز سؤنور کؤزوموز
کیمسه خاطیرلامیر او لال واراغی
نه قدر یاد اولوب بیزه اؤزوموز

بوردا آغری چکیر گوناها باتیر
دومانلی بیر کیشی داغلی بیر کیشی
اؤزونو آرازین قوینونا آتیر
ساغینا سولونا باغلی بیر کیشی

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

"نادیر ایلاهی"
بو غزل

اؤلن اولوب بو غزل، آه! ایتَن اولوب بو غزل،
یازیق، یئتیم، یییه سیز بیر وطن اولوب بو غزل

چینار بالام! یوخوما سن وَ بالتا بیر گلدیز،
قارا تابوت اولوب، اوی ... آغ کفن اولوب بو غزل.

سنی آج_ آج یولا سالدیق پاییز وَ من، یاز اولوب
قارانقوشوم! قاییت ، اووجومدا دن اولوب بو غزل

ایچین_ ایچین بو کاغاذ دا کیم آغلاییر؟ آللاه!
بیر اوخشاما، بیر آغی، بیر شووَن اولوب بو غزل

منم، منم بو غزل کی ایچینده قانلار آخیر
قارا گیله م! منی سئو، سن سئوَن اولوب بو غزل

ایلاهی! توبه، باغیشلا منی، اگر بیر گون
دونوزلار اوتلامالی چؤل_چمن اولوب بو غزل

آنا! آنا! بو بئشیک یوخ، تابوتدو، ییرغالاما
اؤلن اولوب بو غزل، آه! ایتَن اولوب بو غزل


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

شعر:ناظیم حکمت
اویغونلاشدیران :بهروز صدیق
«کرم کیمی»

هاوا قورشون کیمی آغیر
باغیر
باغیر
باغیر
باغیریرام.

قاچین
قورشون
اریت-
مه گه
چاغیریرام...

او دئییر کی منه:
-سن اؤز سسینله کول اولورسان ای!
کرم
کیمی
یانا
یانا...

«درررررد
چوخ،
همدرد
یوخ»*1

اوره ک
لرین
قولاق
لاری
ساغیر...
هاوا قورشون کیمی آغیر...

من دئییرم کی اونا:
کول اولاییم
کرم
کیمی
یانا
یانا.

من یانماسام
سن یانماسان
بیز یانماساق
نجور
چیخار
قاران
لیق لار
آیدین
لیغا...

هاوا تورپاق کیمی گبه.*2
هاوا قورشون کیمی آغیر.
باغیر
باغیر
باغیر
باغیریرام.

قاچین
قورشون
اریت
مه گه
چاغیریرام...

1بؤیوک فضولی شعریندن آلینمیش
2بویلو آنلامیندا

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

" ودود دوستی "

بیر غزل یاغیش ...


یاغدیردی سئوگیدن باشیما بیر دنیز یاغیش !
بیر گول کی گؤزلریندن اؤپَر ایز به ایز یاغیش !

کؤکسومده درد اودون گؤروبن باش آلیب گئده‌ر
اَیلَشسه منله بیر نئچه گون دیز به دیز یاغیش !

آللاه بیلیر کی من ده دنیز طایفاسیندانام
فخر ائیله‌ییر گؤزومله اولوبدور ائکیز ، یاغیش !

دوستلار ! یوبانمایین ، سیزه داغلار دا باش اَیَر
گؤز بایراغیندا سئوگی دئییب چکسه‌نیز یاغیش !

نرگیز بَبَکلی بیر گولون عشقی‌ایله چاغلایین
کیم گؤزلرینده دایه گونش‌دیر ، کنیز یاغیش !

چوخ ساده‌دیر جاواب ، سوروشولساز : یاغیش نه‌دیر ؟
سیز کیمسینیز ؟ دئیین کی : یاغیش بیز و بیز یاغیش !


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

قال سنه قوربان
اوخویور: نزاکت تیموراووا


https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بو شعیری سئویملی قوروپداشیمیز ایستکلی شاعیر بهروز صدیق جنابلاری اویغونلاشدیریبلار تاسوف لر ایله بیزیم دیقت سیزلیمیزدن وئردیی ایضاحلار دوشوب .

✅✅✅سایین قوروپداشلار
بو گئجه: 98/3/21
ساعات :22
ادبیات سئونلر قوروپوندا جومله قورولوشو حاقیندا آراشدیرمالار اولاجاق .
اوزمان : اوستاد منصور مظلومی جنابلاری اولاجاقلار.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar
👇👇👇👇👇

✅✅✅سایین کانالداشلار
چهارشنبه گونلری ادبیات سئونلرکانالیندا یالنیز نثر یازیلارین پایلاشیریق.

حبيب ساهر؛ پدر شعر نوي ايران
مرتضی مجدفر

مرحوم استاد مير حبيب ساهر، شاعر، اديب و محقق ايراني كه گنجينه گرانبهايي را در حوزه ادبيات فارسي و تركي آذربايجاني به يادگار گذاشته است، در26 آذر ماه 1364 در تهران ديده از جهان فروبست. از آن تاريخ تا كنون در محافل دانشگاهي ايران و جهان ، مرده ريگ فرهنگي ادبي ساهر ، مورد بررسي‌هاي فراوان قرار گرفته و رساله‌هاي دانشگاهي زيادي در ايران و تركيه ، جمهوري آذربايجان، انگلستان و آمريكا به تحليل آثار وي اختصاص يافته است. عده‌اي، به حق «ساهر» را پدر ادبيات نوين تركي آذربايجان و در ايران و همراه، همفكر و هم راي با «نيما» در پيدايش شعر نو فارسي دانسته اند. از اشعار ساهر، سپيدي، پيش از انتشار اشعار نيما در دست است. حتي، او اشعاري از شارل بودلر فرانسوي را به صورت سپيد به فارسي ترجمه كرده كه در سال‌هاي اول قرن حاضر (1300 تا 1310 هجري شمسي) در مطبوعات وقت به چاپ رسيده است البته اين، به غير از قطعه‌هاي منظوم و منثور بسيار زيبايي است كه ساهر، از قرآن مجيد به تركي آذربايجاني بازگردانده است. در بين اين قطعه‌هاي منظوم، علاوه بر اشعاري با قوافي و قواعد ويژه اشعار مشرق زمين (هجا و عروض)، اشعاري سپيد و نيمايي هم مي توان يافت.

هر چند از رحلت حبيب ساهر، با روز و ماه و تاريخ و حتي محله در گذشت (طرشت تهران) و تشييع پيكر و مجالس ترحيم بسيار با شكوه وي، اطلاعات جامعي در دست است، ولي در قرآني كه از پدر بزرگوار وي – سيدي كه در قيام مشروطيت و به گاه كودكي مير حبيب ساهر ربوده شد و ديگر نشاني از او به دست نيامده – به جاي مانده، تاريخ ولادت استاد ساهر، سال 1382 ذكر شدخه و از ماه و روز تولدش، هيچ كفته نشده است. بعدها، ساهر در اشعار خود، بارها، از زمان ولادت و كودكي اش سخن گفته و مي توان از روي اين اشعار دريافت كه وي، احتمالا در ماه دوم از فصل بهار 1282 – آن گاه كه زمين و زمان با عطر گل و ريحان و شقايق و ياسمن درهم آميخته مي شود، از مادر زاده شده و 82 سال با عزت و افتخار در اين ديار پر عزت 82 زيسته، سالي كه قريب 50 سال آن با معلمي و افتخار ياددان به ديگران در هم آميخته است. همزمان با ماه دوم از بهار،‌در اين نوشته كوتاه، نگاهي گذرا خواهيم داشت ساهر در اين فهرست، نگاتي ذكر شده كه به سبب حضور مستمر و چندين ساله راقم اين سطور در واپسين سال‌هاي عمر استاد در نزد وي،‌براي نخستين بار منتشر مي شود و اين البته، مي تواند محققان و انديشمندان را در انتشار آثار وي، به ويژه آثاري كه تاكنون منتشر نشده اند، ياري رساند. همچنين جا دارد از فرزند ارشد وي «حميد ساهر» كه عكس‌هاي منحصر بيه فرد و چاپ نشده اي از استاد را در اختيارمان قرار داده اند،‌سپاسگذاري كنيم.

تولد و حيات

حبيب ساهر، معروف به اولكر، روستازاده اي از سرزمين آذربايجان است از روستاي ترك «ميانه» مدت‌ها پيش خانواده اش، رخت اقامت در تبريز افكنده بودند و ناگزير حبيب در سال 1382 هجري شمسي در محله دوه چي تبريز، پا به عرصه هستي نهاده است.

پيش از اين گفتيم كه پدرش در قيام مشروطيت تبريز ريوده و سپس كشته شد. حبيب، درس و مكتب را در محلي به نام «سردابا اوستو» با قرآن آغاز كرد. سپس كتابهاي قديمي مكتبخانه‌ها را ابتدا در مدرسه معتمده و سپس در محمديه، يكي از پس از ديگري تمام كرد. بعد به مدرسه دولتي رفت و ديپلم گرفت. آن گاه به شغل معلمي روي آورد و اول بار در شهرها و روستاهاي كردستان به تدريس پرداخت. در سال 1306 هـ ش . رخت سفر بر بست و به استانبول رفت. او كه زبان فرانسه را قبلا در مدرسه كاتوليك‌هاي تبريز خوب ياد گرفته بود، براي ادامه تحصيل مشكلي نداشت. لذا وارد دانشگاه شد و در رشته جغرافيا ليسانس گرفت و به ايران برگشت و شغل معلمي را اين بار به صورت رسمي پي گرفت و در شهرهاي مختلف از جمله: قزوين، زنجان، اردبيل و تهران به تدريس پرداخت.

حبيب، با آن كه معلم جغرافيا بود، اما به گفته سادات اشكوري – يكي از شاگردان كلاس او – قسمت‌هاي پاياني ساعات درس او به ادبيات ختم مي شد، آن هم شعر و بالاخص شعر تركي.

استاد ساهر، تا پايان عمر قلم زد و شعر گفت و كتابهايي پديد آورد كه تعداد آنها كم نيستند و ما نيز كتابنامه اي از او را در پي خواهيم آورد. زبان شعري ساهر، تركي ادبي است و لغات در آن اندك؛ اما تاثير لهجه تركي استانبولي نيز كم و بيش در آن مشهود است. (نقل به مضمون از: با خلوت گزيدگان خاك، عباس مهيار، موسسه انتشار جامعه).

آثار و كتابنامه

الف) آثار فارسي (چاپ شده)

1- شقايق (مجموعه شعر نو و كهن) 1322 – تبريز

2- سابه‌ها (مجموعه شعر نو و كهن) 1324 – تبريز

3- اشعار برگزيده (مجموعه شعر) 1326 – اردبيل

4- افسانه شب (مجموعه شعر) 1325 – تبريز

5- خوشه‌ها (مجموعه شعر) 1333 – قزوين

6- جغرافياي ايالت خمسه، 1337 – قزوين (اثر علمي – تحقيقي درباره جغرافيا)

7- اساطير (مجموعه شعر) 1345 – قزوين

8- اشعار برگزيده (مجموعه شعر) 1347 – قزوين (اشعار اين مجموعه، با اشعار برگزيده‌اي كه در سال 1326 در اردبيل منتشر شده، تفاوت دارد).

9- كتاب شعر ساهر (1) 1353 – انتشارات نبي تهران

10- كتاب شعر ساهر 2 – 1354 – انتشارات گوتنبرگ تهران

11- ميوه‌گس (مجموعه حكايات و خاطرات) 1354 – انتشارات گوتنبرگ تهران.

12- ادبيات منظوم تركي (آنتالوژي، مشتمل بر شرح حال بيش از صد شاعر ترك زبان اهل تركيه، 1356 – انتشارات دنياي دانش تهران)

ب) ‎آثار تركي

1- ليريك شعر (مجموعه شعر)، قزوين، 1344.

2- كوءشن (مجموعه شعر)، تهران، 1358.

3- سحر ايشيقلانير (مجموعه شعر) تهران، 1358.

4- سوءنمين گونشلر (ترجمه‌هايي منتخب از آثار كلاسيك فارسي به تركي)، تهران – 1361 (مقدمه، حواشي و توضيحات اين كتاب، توسط مرتضي مجدفر نوشته شده است.).

5- داغينيق خاطره لر (مجموعه خاطرات)، تهران، 1361.

* عمده آثار استاد ساهر، به تركي است كه در مطبوعات مختلف به چاپ رسيده است كه از جمله آنها مي توان به نشر بيش از 200 شعر، مقاله، داستان و خاطره در نشريات تركي بعد از پيروزي انقلاب اسلامي همچون وارلقي، آزادليق، يئني يول، انقلاب يولوندا و … اشاره كرد.

ج) ترجمه از آثار ايشان به فارسي (چاپ شده)

1- منظومه فلكلوريك آرزي و قمبر، تهران 1355، نشر مازيار، ترجمه دكتر حسين محمدزاده صديق.

2- چند شعر در آثار از شعراي آذربايجان، تهران، 1351.

3- شش شعر با مقدمه اي تحت عنوان«نمونه‌هايي از شعر ساهر» تهران – مجله خوشه سال 1347، شماره 24، ترجمه: دكتر حسين محمدزاده صديق.

4- درس گلستان (قصه)، تهران، 1358، از مجموعه هفت قصه (شماره 3)، ترجمه: مرتصي مجدفر.

5- و …

د) آثار چاپ نشده (فارسي)

1- كتاب شعر ساهر (3)

2- ترجمه اشعار شارل بودلر فرانسوي به فارسي (اين اشعار، در دهه 1300 21 1310 در برخي مطبوعات به چاپ رسيده است.)

3- و …

هـ) آثار چاپ نشده (تركي)

1- قيزسسي، قيزيل سسي، قازان سسي،‌رمان.

2- خاطره لر يا حياتين يئددي بوروقلاري (خاطره‌هاي يا هفت خوان حيات)

3- خاطره لر، باشاگلن چيكيلير.

4- ترجمه از فرانسوي به تركي (مجموعه شعر)

5- مجموعه مقالات درباره ارتباط جغرافيا، ادبيات و هنر.

6- مجموعه نوشته‌هاي طنز آلود.

7- چهار مجموعه شعر آماده.

و ) درباره او

مقالات

1- مهدي حسين، «حبيب ساهرو …»، هفته نامه اينجه صنعت، باكو 1969.

2- قاسم جهاني، هفته نامه اينجه صنعت، باكو 1969/

3- دكتر شكري ائلچين، در مقالاتي كه در آنكارا به چا رسيانده است.

4- وفا عليف، «ايرانلي شاعر، حبيب ساهر …» ماهنامه، آذربايجان باكو، 1979، شماره 3.

5- مرتضي مجدفر، «حبيب ساهرين يازي ديلي و اونون رابطهسي حيات ايله» انقلاب يولوندا، 1359 شماره 7.

6- خانم دكتر برنجيان، در تاريخ ادبيات آذربايجان، آمريكا، 1982

(History of Azerbayjanian literature)

7- دكتر حسين، صديق در مهد آزادي (هنر و اجتماع)، ويژه حبيب ساهر، 1347، تبريز.

8- روزنامه ادبيات جبهه‌سي در تركيه، 30 حزيران 1980.

9- گنجعلي صباحي، «درين دويغولو شاعريميز…» مجله وارليق، خرداد، 1360.

10- پروفسور حميد آرسلي در تاريخ معاصر آذربايجان، ج 2 – بخش 1.

11- گنجعلي صباحي، در شعريميز زمانلا آدديملايير، 1360 – تهران.

12- دكتر حسين، صديق در ويژه نامه ادب و هنر كيهان، دوشنبه 02/10/1364 (بعد از مرگ استاد)

13- كاظم السادات اشكوري، يادي از حبيب ساهر، آدينه، شماره 3، جمعه 13 دي 1364.

14- مرتضي مجدفر، استاد ساهر در يك نگاه، روزنامه فروغ 14/03/1366 آزادي، تبريز

15- مرتضي مجدفر، سعدي شيرازي و ساهر، روزنامه اطلاعات، 23/07/66، تهران.

16- مرتضي مجدفر، آرزي و قمبر، منظومه اي غنايي از استاد ساهر، روزنامه كيهان 25/08/66 -تهران.

17- مرتضي مجدفر، حافظ الفت، يادبودي از شاعر آذربايجاني مير حبيب ساهر، روزنامه همشهري 19/04/74، تهران.

18- ويژه نامه هفته نامه صاحب در تبريز، 1376.

19- ويژه نامه هفته نامه اميد زنجان، 1376.

20- عباس مهيار، با خلوت گزيدگان خاك(گوشه‌هايي از تاريخ ادبيات معاصر) مؤسسه انتشاراتي جامعه– 1379.

كتاب

1- دكتر حسين محمدزاده، صديق «ديد از نوآوري‌هاي ساهر» تبريز، 1357، نشر ساوالان.

ز) مصاحبه‌هاي او

1- با گزارشگر كيهان در كيهان ويژه ادبيات، اسفند 1356.

2- با ع. ش. آراز در مجله يولداش، شماره 13/

3- با مرتضي مجدفر در مجله انقلاب يولوندا، شماره 7.

ح) امضاهاي او

از ساهر در مطبوعات فارسي تنها با امضاي ساهر (ساهر حبيب ساهر، مير حبيب ساهر، ساهر تبريزي) و در مطبوعات تركي با امضاهاي ساهر، اولكر، لاادري (فقط در انقلاي يولوندا) آيدني، آقجانابلي و سرخابلي، مقالات، اشعارو نوشته‌هايي به چاپ رسيده است. لذا با دقت مجدد در مطبوعات خهفت سال نخست پيروزي انقلاب اسلامي (از بهمن ماه 57 تا شهريور 64) كه ساهر براي آنها مطلب مي فرستاده است. مي توان ميراث به جاي مانده از ساهر را غني تر كرد.
https://t.me/Adabiyyatsevanlar

طنز بویوک آغا افندی .

بیزیم آغا جانین سوزلری قیزیل سویویلا یازمالیدیر.
کیشی چوخ دونیا گورموش آدامیدی سوزون لاپ جوهرین چکردی ، رحمتلیک ائله بیل دوننیدی با دئییردی :
اوغلول آچ قولاغینی ائشیت، مندن دئمک، درس اوخوماسان بدبخت اولاجاقسان .ایسته سن خوشبخت اولاسان گرک یاخشی درس اوخویاسان .
کلاسیمیزدا بئش نفر خوشبخت ،ایگیرمی نفربدبخت، اون نفر زیر بدبخت واریدی .
زیربدبخت لر بئشی قورتارمامیش، درسی بوراخدیلار.
بدبختلرین چوخو سوم راهنمایی دن اکیلدیلر، بیرایکی نفری ده دیپلم آلدی.
بیز بئش نفر خوشبخت، بیریمیز دوکتور دوردوموز مهندیس اولدوق.
لاپ خوشبختمیز، مهندیس صمد خوشبخت نیا ایدی کی، بیزیم هاممیزدان چوخ بیلردی او اذهان عمومی نی تشویش ائله دی! ایندی اون ایلدیر زینداندادیر.
آغا دوکتورتورج خوشبخت زاده، ایکی ایل دیر چپیش دره سینده طرحین کئچیریر.
بنده بویوک آغا خوشبخت تبریزی، بئش ایل بئکار قالاندان سونرا، زیر بدبخت لرین بیرینین، نمایشگاهیندا چای وئریرم! هردن ده بیر ماشین ساتاندا، زیربدبختلرین بیریندن انعام آلیرام ،
مهندیس یعقوب خوشبخت اصل، دوستو حاج ماحمود بدبختین آژانسیندا، ایشلییر ،
مهندیس ایرضا خوشبخت اوغلو خوشبخت، زیر بدبخت اوستا موحسونون شاییردی دیر.
مهندیس سیامک خوشبخت پورسرد رودی، آغاجانینین توکانیندا هرگون اون خلوار فرشی آچیر، بوکور .
هردن آغا جانیمین قیزیل سوزلری یادیما دوشر، دئییرم :کیشی آللاه سنه رحمت ائله سین .
رحمت لیک دیری اولسایدی گورردی فرمایشینی وئرمیشم بدبخت لرین بیری گوزل نستعلیق خطی ایله یازیب، وورموشام اوتاغیما بلکه اوغلومدا خوشبخت اولدو...

https://t.me/Adabiyyatsevanlar

ادیسون دان بویوک بیر درس
چئویروی سما

https://t.me/Adabiyyatsevanlar