💫

بوی خون از نفسِ باد صبا می‌آید
کف خاکی مگر از بادیه‌ی ما برداشت؟

آب اگر نیست، بسازیم به خون جگری
نتوان کاسه به دریوزه‌ی دریا برداشت

#واقف_خلخالی
@AdabSar

🔷💠🔹🔹
🔅پیام شما


🔶پیش‌نوشت:
یکی از همراهان ارجمند ادبسار دیدگاه خود را برای واژه‌ی «وجدان» فرستاده‌اند که همراه با روشنگریِ آن در پی می‌آید.
شما نیز می‌توانید دیدگاه خود را در این زمینه بفرستید تا در ادبسار همرسانی شود.


🔸آیا واژه "وجدان"یک واژه اربی است یا پارسی؟
اگر دیدگاه شما بر این میباشد که این واژه عربی است؛ خویشتن با یکسری خواستگاه میتوانم نشان دهم که این واژه از دل زبان اوستایی برخاسته است.
درباره واژه "وجدان" یا نیکوتر بگویم "ووژدان" از دوست(ترکیب) دو واژه "ووژ" و "دان" شکل گرفته است.
"ووژ" یکی از اسگه ترین(قدیمی ترین) واژه های زبان های ایرانی است که از زبان اوستایی برخاسته که به چمان(معنی) خود میباشد.
در میان زبان هایی ایرانی که اکنون در کشور گرامیمان می شناسیم تنها دو زبان میباشد که واژه "ووژ" را به کار میبرند.
نخستین: زبان کهن لکی است که بسیاری از واژه های زبان اوستایی را هنوز در خود نگاه داشته است.
دومین: زبان راجی میباشد با اندکی تفاوت که به جای واژه "ووژ" میگویند "ااژ".
این زبان بیشتر در سرزمین های میانی ایران در نزدیکی اسفهان همچون شهرهای میمه، دلیجان و بسیاری از روستاهای کاشان در ادای زبان میباشد.
"ووژ" به چمان( معنی) «خود» و"دان" نیز چمان «جایگاه» به مانند نمکدان چمان جایگاه نمک یا زندان چمان جایگاه زنده ها.
پس " ووژ دان" به چمان «جایگاه خود» میباشد وبه دیدگاه می اید که "ووژ دان"
سخن از ندای نام(درون) آدم دارد که میتواند که برای کس(فرد) خوبی ها وارزش ها را نیشان دهد

با سپاس از کانال ارزشمندتان که زبان پارسی را پاسداری میکنید.

فرستنده: سکوت
#وجدان
@AdabSar
🔷💠🔹🔹

@AdabSar

هلا ای درختِ سترگ و تناور
چه خیره زنی تیشه بر جان و پیکر

مگر دیو بر تو چنین گشته انباز؟
مگر رفته بیرون همه هوش‌ات از سر؟

برابر چه داری به هم دشمن و دوست!
کجا دشمن و دوست با هم برابر

ندانی که پیکار و کینِ تو را جُست
ندانی که باشد تو را یار و یاور

هر آنکس سپارد به مهر تو دل را
به جانش درآمیزی از کینه اخگر

هر آنکس به کینِ تو دل را بپرورد
به جان پرورانی مر او را چو مادر

ز تو بی‌وفاتر ندیدم به گیتی
ندیدم به گیتی ز تو بی‌وفاتر

کنی خوار آنکس کند خاکت آباد
کنی آنکه ویران کند را توانگر!

برآید به گردون سر اژدهافش
چو جمشید فری بباید نگون سر!

گذر یابد افراسیابی ز آبی
شود کشته پس بیگناهی چو نوذر

بشویی تن خود ز خونِ سیاوش
نشینی پسانگه به سوگِ ستمگر

زنی تیغِ بیداد بر جانِ دارا
نهی مُهرِ شاهی به دستِ سکندر

ستانی ز ساسانیان تاج و دیهیم
سپاری به بیگانگان تخت و افسر

گزند و زیان آری از چرخشِ چرخ
غم و رنج و سختی ز استار و اختر

کنی پشتِ دلدادگان را چو گردون
کنی سروِ آزادگان را چو چنبر

گشایی ز گرمی به بیگانه آغوش
بتابی به سردی رخ از رویِ دلبر

دریغ از تو ای سرزمین بد آیین
دریغ از تو ای روزگار سبکسر

من از مهر تو مام میهن چنانم
که گویی تن بیگناهی به آذر

ز من گر زمانی بجویی نشانی
نبینی تنم را ز بس گشته لاغر

نداری مرا در کنارت دمی چون
ندارد به نزد تو جایی هنرور

چه خواهی که باشد چنین چهره‌ام زرد
چه خواهی که باشد چنین دیده‌ام تر

چنانم، سری سربه‌سر رنج و اندوه
دلی هم به درد و غم و شیون اندر

ندارم جز از خاک تو بهره و آن
به پیشم گرامی‌تر از زر و گوهر

مرا باوری نیست جز مهرت ای مام
تو را نیست از پور، این گفته باور

چه دیده مگر از جهان، چشمِ کور
چه بشنیده مر از زبان، گوشِ کر

#کیخسرو_پشوتن
#چکامه_پارسی
@AdabSar

💫

این که دیگر آدم‌ها هم درد می‌کشند
سنگدلانه‌ترین دلداری‌ای است
که می‌شود به کسی داد!

#استیو_تولتز
فرستنده #مهین_دری
@AdabSar

💫

بیا که پرده برانداختم ز صورتِ حال
من آن نی‌ام که سخن در غلاف خواهم گفت

دعای خیر تو گویم گَرَم نواخت کنی
وگر خلاف کنی بر خلاف خواهم گفت

#سعدی
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻انقضاء= سپری‌شدن، سپری، سرآمدن، سرآمد، به‌سرآمدن، نابودی، نابودگردیدن، نابودشدن، گذشتن، درگذشتگی، انجام، پایان، سررسید، سَچِش
🔻تاریخ انقضاء= سرآمد، زمان سرآمدن، زمان پایان، هنگامه سرآمدن، هنگامه پایان
🔻انقضاء قرارداد= سررسید پیمان‌نامه، سرآمدن پیمان
🔻انقضاء اجل= سپری‌شدن زمان، سرآمدن روزبَند
🔻انقضاء مدت= سر آمدن، به‌سر آمدن، سررسید
🔻منقضی= سپری‌شونده، سپری‌شده، سپری، سرآمده، به‌سرآمده، نابود، نابودشونده، نابود‌گردیده، نابودشده، به‌انجام‌رسیده، گذشته، درگذشته، پار
🔻منقضی‌شدن= سپری‌شدن، گذشتن، پایان‌یافتن، به‌سررسیدن، سرآمدن، به‌سرآمدن، پاردَن
🔻منقضی‌شده= سپری‌شده، پایان‌یافته، به‌سرآمده، پار

✍نمونه:
🔺به تاریخ انقضای اجناس آرایشی توجه کنید=
به زمان سرآمدن کالاهای آرایشی پُر بنگرید/بیاتانید

🔺بعد از انقضای مدت، قرارداد فسخ می‌شود=
پس از سررسید، پیمان‌نامه گسیخته می‌شود/بر هم می‌خورد

🔺با منقضی‌شدن آتش‌بس، بحران بین اسرائیل و فلسطینیان شدت گرفت=
با پایان‌یافتن آتش‌بس، تنش میان اسراییل و پلستینیان بالا گرفت


گردآوری و نگارش #مجید_دری
#پارسی_پاک
#انقضاء #انقضا #منقضی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar

داد چشمان تو در کشتن من دست به‌هم
فتنه برخاست چو بنشست دو بدمست به‌هم

هر یک ابروی تو کافی‌ست پی کشتن من
چه کنم با دو کماندار که پیوست به‌هم؟

شیخ پیمانه‌شکن توبه به ما تلقین کرد
آه از این توبه و پیمانه که بشکست به‌هم

عقلم از کار جهان رو به پریشانی داشت
زلف او باز شد و کار مرا بست به‌هم

مرغ دل زیرک و آزادی از این دام محال
که خم گیسوی او بافته چون شست به‌هم

دست بردم که کِشم تیر غمش را از دل
تیر دیگر زد و بردوخت دل و دست به‌هم!

هر دو ضد را به فسون جمع توان کرد «وصال»
غیر آسودگی و عشق که ننشست به‌هم

#وصال_شیرازی
@AdabSar

💫

سال‌ها از قهوه‌های تلخ در این کافه‌ها

ساده بودم، انتظار فال شیرین داشتم!

#فرامرز_عرب_عامری
@AdabSar

💫

جهان آن کسی راست کو در جهان
خورد توشه‌ی راه با همرهان

ز کیسه به چربی برد بند را
دهد فربهی لاغری چند را

#نظامی
#چکامه_پارسی
@AdabSar

@AdabSar

آمدی رفت ز دل صبر و قرارم، بنِشین
بنشین تا به خود آید دلِ زارم، بنشین

دل و دین بردی و اکنون پی جان آمده‌ای
بنشین تا به تو آن هم بسپارم، بنشین

آمدی کز غمِ بیرون ز شمارم پرسی
بنشین تا به تو یک-یک بشمارم، بنشین

از برم رفتی و می‌میرم از این غم، باری-
به کنارم ننشستی، به مزارم بنشین

#داعی_انجدانی
@AdabSar

💫

مرا مگوی چرا پند عاقلان نپذیری

که غیر عشق توام هیچ دلپذیر نباشد


#غبار_همدانی
@AdabSar

💫

با آنكه جز سكوت جوابم نمی‌دهی
در هر سوال از همه پرسيده‌ام تورا

از شعر و استعاره و تشبيه برتری
با هيچكس به‌جز تو نسنجيده‌ام تورا

#قیصر_امین_پور
@AdabSar

🏟🎡🎢🎠
@AdabSar

🏕 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🏕 جشن خنکی هوا و جشن کشمین

⛱ دوازده ماه سال در ایران یا با جشن آغاز می‌شدند یا در یکی از روزهای نخستین ماه، جشن داشتند. شهریور از آن دسته ماه‌هایی بود که با جشن آغاز می‌شد و در دهه‌ی نخست چهار جشن داشت.

⛱ "جشن خنکی هوا" یا "جشن فغدیه" در اورمزد روز از شهریور برابر با یکم شهریور بود. دو روز پس از آن در اردیبهشت روز از شهریور برابر با سوم شهریور "جشن کشمین" برگزار می‌شد. این هر دو جشن از آن سرزمین خوارزم، سغد باستان و فرارود (ماوراءالنهر) بودند.

⛱ خوارزم و سغد به بخش‌هایی از اَپاختر(شمال) خراسان، تاجیکستان و ازبکستان گفته می‌شد که از آن خاک ایران بودند.

⛱ "جشن فغدیه" یا "خنکی هوا"، نوید فرو افتادن گرمای توان‌فرسای امردادماه را می‌داد و مردم را آگاه می‌کرد که هوا کم‌کم رو به خنکی می‌رود و پاییز دیگری در راه است.

⛱ درباره‌ی "جشن کشمین" همین اندازه می‌دانیم که همراه با بازاری بزرگ و همگانی بود. در دی به‌مهر روز (پانزدهم) شهریور نیز جشنی در همین سرزمین به نام "بازار همگانی" برگزار می‌شد.

⛱ "جشن خنکی هوا" یا "جشن فغدیه" و "جشن کشمین" که گویا دیرینگی آن‌ها به زمان هخامنشیان و شاید پیش از هخامنشیان می‌رسد، از جشن‌های فراموش شده‌ی ایران هستند و درباره‌ی آن‌ها دانشی برای ما نمانده است. به دید می‌رسد این جشن‌ها و برماندهای فرهنگی آن، با تازش مغولان به ایران از میان رفت.
__________________
#پریسا_امام_وردی
برگرفته از:
"جشن‌های فراموش شده ایران باستان"
نویسنده: #مریم_نوذری و #بهروز_بیگوند
__________________
#فرهنگ_ایران #شهریورگان #جشن_کشمین #جشن_خنکی_هوا #جشن_فغدیه

@AdabSar
🏟🎡🎢🎠

🔥🔥🔥🔥
@AdabSar

🔥 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🔥 افسانه‌ی شهریورگان

🔱🔱 افسانه‌ی شهریورگان، بازگوی‌ نبرد نخستین آدم روی زمین، گیومرت/گیومرتن (کیومرث) با اهریمن است. در این افسانه، گیومرت با یاری فرشته‌ی شهریور بر اهریمن پیروز شده و دوران پیروزی و شهریاری آدمیان بر زمین آغاز می‌شود.

🔱🔱 گیومرت، در اوستا "گیه مرتن" و در پهلوی "گیومرت/گیومرد" به چمار زنده‌ی میرا یا جان نیستی‌پذیر است. گیومرت نخستین کسی است که اندیشید و آموزش و منش اهورامزدا را دریافت و از این روی با نام "نخست اندیش" از وی یاد شده است. درباره او در فروردین‌یشت از نیپیک(کتاب) یشت‌ها نوشته شده: "فَرَوَشی گیومرت اَشَون را می ستاییم، نخستین کسی که به گفتار و آموزش اهوره‌مزدا گوش فرا داد و از او خانواده و سرزمین‌های ایرانی و نژاد ایرانیان پدید آمد."

🔱🔱 در بخش چهارم نیپیک(کتاب) «بندهش» می‌خوانیم که "اهورامزدا(خدا) همه‌ی فرشتگان را به همکاری در نبرد آفریدگان چنان گمارَد و ایستانَد که چون اهریمن آید، هرکس آن دشمن خویش را به نبرد فراز گیرد" سپس به خویشکاری(وظیفه) هر یک از فرشتگان در این نبرد مینوی پرداخته و درباره‌ی شهریور نوشته: "چهارم از مینویان شهریور است. او از آفرینش ماتکیک(مادی)، توپال(فلز) را به خویش گرفت.[…] توپال را استواری از آسمان است.[…] اهریمن را توان از میان بردن توپال نباشد."

🔱🔱 در بخش پنجم به تازش اهریمن بر آفرینش و به چگونگی نبرد گیومرت با اهریمن پرداخته و در بخش هشتم نیز ناراسته(غیرمستقیم) درباره‌ی نبرد کردن آفریدگان گیتی با اهریمن و پیوند شهریور با شهریاری گیومرت سخن گفته است. "ششم نبرد را گیومرت کرد. از آن جا که بر سپهر گیومرت پیدا بود، در تازش اهریمن به نبرد اختران و اباختران، سی سال زیست". ولی نبرد گیومرت و اهریمن با مرگ گیومرت به پایان نرسید و پس از مرگ او، فرزندانش با اهریمن جنگیدند که به نابودی دیوان و از کار افتادگی اهریمن انجامید. این آغاز شهریاری مردمان بر جهان بود. از آن جا که تن گیومرت از توپال(فلز) ساخته شده بود، از تن او هفت گونه توپال پدید آمد.

🔱🔱 نشان این هفت گونه توپال را که در بندهش از آن‌ها و پیوندشان با گیومرت سخن رفته، می‌توان در آثارالباقیه بیرونی یافت: شهریور، روز چهارم از شهریورماه است و برای هم‌زمان شدن دو نام جشن است و آن را شهریورگان گویند. شهریور فرشته‌ای است که به گوهر هفت‌گانه مانند زر(طلا)، سیم(نقره) و دیگر توپال‌ها که ساختاوری(صنعت) و پایداری جهان و مردم به آن‌ها بستگی دارد، نگهبان است.

🔱🔱 در داستان هوشنگ پیشدادی و دومین پادشاه افسانه‌ای ایران پس از گیومرس، بخش پیدایش آهن در پیوند با شهریورگان است:
هوشنگ نخستین مرتوی(انسان) زمین بود که با دانش خود "آهن" را از دل سنگ بیرون آورد و با شناخت آن پیشه‌ی آهنگری بنیاد نهاد و بدان تبر، اره و تیشه ساخت. سپس با ساختن جوی‌ها بر سر دریاها، آن‌ها را به دشت‌ها کشاند و "کشاورزی" را پدید آورد شد. پس زندگی کوچی نیز به یک‌جانشینی و شهرنشینی دگرگون شد.

🔱🔱 با نگر به این نبردهای افسانه‌ای، گفته می‌شود جشن شهریورگان در ایران باستان ویژه‌ی سپاهیان بوده و در آن زمان جشن شهریورگان را در پادگان‌ها و دژها برگزار می‌کردند و برای ارزشی که توپال‌ها داشتند، ابزار جنگی را پاک نگه می‌داشتند.

🔱🔱 بر پایه‌ی آگاهی‌های به‌جا مانده از ساسانیان، پاک نگاه نداشتن توپال و رها کردن آن‌ها در جای نمناک، گناه شمرده می‌شد.
"داراب پالتن" در فرضیات‌نامه نوشته است: شادی کردن، روزی دادن به لشکریان، بخشودن گنه‌کاران، دهشمندی به نیازمندان، دیدار با بزرگان و فرماندهان از آیین‌های شهریورگان است.

🔱🔱 با این‌همه گفتنی است بخش بزرگی از آگاهی ما درباره‌ی جشن شهریورگان با گذر زمان و تازش‌های پی‌درپی از میان رفته و آنچه می‌دانیم ناچیز است.
افسانه‌ی شهریورگان با اندکی دگرگونی به کیش مانوی نیز راه یافت.


#پریسا_امام_وردی
__________
برگرفته از:
۱- تارنمای ایران‌بوم
۲- جشن‌ها و آیین‌های شادمانی در ایران
نویسنده: #ابوالقاسم_آخته
۳- اوستا
گزارش #جلیل_دوستخواه
۴- بندهش
گزارش #مهرداد_بهار
__________
#فرهنگ_ایران #شهریورگان #آذرجشن #آذر_جشن

@AdabSar
🔥🔥🔥🔥

@AdabSar
"هرآن‌کس که پوشید راز از پزشک
ز مژگان فرو ریخت خونین سرشک
🍀🌺🍀
ز دانندگان گر بپوشیم راز
شود کارِ آسان برِ ما دراز
🌺🌸🌺
همهْ آرزو تندرستی بود
چو از درد روزی به سستی بود
🌸🌷🌸
امیدِ سپاه و سپهبد به توست
که روشنْ‌روان باشی و تندرست"
#فردوسی
🍀🌹🍀
نخستین روز شهریورماه، آذین شده است به نام پورسینا و پزشک،
این روز و هرروز بر شما خجسته باد.

فرستنده #جعفر_جعفرزاده
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅آشنایی با نام‌های ایرانی


«سینا»

«سینا» نامی ایرانی و پسرانه، به چم(معنی) گشایش‌دهنده‌ی دل و مرد دانشمند و فرزانه است.
در گذشته به خانواده‌های دانشمند، سینا می‌گفتند. شاید از همین رو پدر «پورسینا»(ابن سینا)، پزشک و دانشمند نامدار ایرانی، «سینا» نام گرفته بود.
برخی «سینا» را هم‌ریشه با Science نیز می‌دانند.
«سینا» نام یکی از پیروان زرتشت در اوستا نیز هست.
«سینار، سنباد» از چهره‌های شاهنامه، نام یکی از بزرگان ایرانی در زمان خسرو پرویز پادشاه ساسانی و از سرداران سپاه بهرام چوبینه.
«سیناک» نام یکی از بزرگان پارسی در زمان اشک هژدهم(هجدهم) پادشاه اشکانی

بهره از #ویکی‌پدیا، #واژه_نامه_آزاد

#مجید_دری
#نام_پسرانه_ایرانی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🪐🩺 @AdabSar
🔹«پورسینا» کیمیای روزگار
#هما_ارژنگی

ای کهن مُلک جهان، ایرانِ من
دیرپای جاودان، ایران من

مهد دانش‌پرورانِ روزگار
سرزمین سرورانِ نامدار

ای وطن، گنجینه‌ی پُر گوهرم
بحر توفان‌خیز و گوهَرپَروَرَم

رای آن دارم کز آن گنجِ جمیل
گوهری رخشان برآرم بی‌بدیل

تا چو ماهی بینمش در آسمان
برنشسته در میان اختران

نورباران بر سریر افتخار
«پورسینا» کیمیای روزگار

حُسن او هرچند آرم بر زبان
خود یکی از صد نیاید در بیان

او شفابخش تن و اندیشه بود
کیمیاکاری محبت پیشه بود

از برای دردهای بی‌نشان
حکم جان‌داروی «قانونش» روان

شاعر و دانای تشریح بدن
در نجوم و هندسه استاد فن

آشنا بر دانش بحث و جدل
علم او گسترده تا اوج زحل

شد مهیا از نگارین خامه‌اش
گنج پُرباری چو «دانشنامه»اش

گوییا در چشم مرد نکته‌دان
بود پیدا رمز و راز این جهان

پورسینا حکمت‌آموز سِپند
چون شد از علم ارستو بهره‌مند

«حکمت مشاء» را بنیان نهاد
مردمان را راه و رسمی تازه داد

از تلاش بی‌امانش دسترنج
هم پدید آمد «شفا»یی همچو گنج

لیکن این آغاز یک پرواز بود
پَر گشودن تا سرای راز بود

«حکمت مشرق»چو او بنیان نهاد
در به روی ساحتی دیگر گشاد

عالمی نادیده بر انسان نمود
رمز انوار الهی را گشود

از غروب تیره و غمگین خاک
تا فروغ مشرق و انوار پاک

از اسارت‌های نفس ناتوان
تا جهانِ روشنِ افلاکیان

رمزها یک-یک گشادی از نهفت
وان‌همه ناگفته‌ها را باز گفت

نفس را با گوهر جان یار کرد
راه سیر معنوی هموار کرد

اینک ای گنجینه‌ی پر گوهرم
خاک سیناخیز و دانش‌پرورم

تا بمانی در زمانه جاودان
می‌سپارم در رهت جان و روان

مهر تو آغشته با ایمان من
تا ابد پاینده باش ایران من!


#پورسینا #پور_سینا #روز_پزشک
🪐📖 @AdabSar

...او شفابخش تن و اندیشه بود
کیمیاکاری محبت پیشه بود

آشنا بر دانش بحث و جدل
علم او گسترده تا اوج زحل

شد مهیا از نگارین خامه‌اش
گنج پُرباری چو «دانشنامه»اش...


🪐 «پورسینا» کیمیای روزگار
سرایش و گویش زیبای #هما_ارژنگی

#پورسینا #پور_سینا #روز_پزشک

🪐📚 @AdabSar

@AdabSar

تعریف تو از عقل همان بود که باید
عقلی که نمی‌خواست سر عقل بیاید

یک عمر کشیدی نفس اما نکشیدی
آهی که از آیینه غباری بزداید

از گریه‌ی بر خویشتن و خنده‌ی دشمن
جانکاه‌تر آهی‌ست که از دوست برآید

کوری که زمین خورد و مَنَش دست گرفتم
در فکر چراغی‌ست که از من برباید

با آن که مرا از دل خود راند بگویید
ملکی که در آن ظلم شود دیر نپاید

#فاضل_نظری
@AdabSar

💫

از جهان بهره‌ی ما راز دلی بود، آن نیز

در سر کوی تو از دست به ناگاه افتاد!

#نثار_گرمارودی
#چکامه_پارسی
@AdabSar

💫

تا در طلب گوهر کانی کانی
تا در هوس لقمه‌ی نانی نانی

این نکته‌ی رمز اگر بدانی دانی
هر چیز که در جستن آنی آنی

#مولوی
@AdabSar