🌊🌊🌊🌊
@AdabSar

بیست و یکم امرداد، برابر با دوازدهم آگوست، روز جهانی دریای کاسپین(خزر)، بزرگ‌ترین دریاچه‌ی جهان است که برای پنج کشور کَناری(ساحلی) کاسپین ارزش ویژه‌ای دارد. هرچند که شوربختانه این روز در سالنامه(تقویم) امروز ما دیده نمی‌شود.

این نام‌گذاری از سوی برنامه‌ی زیست‌بوم سازمان کشورهای همبسته(ملل متحد) و برای یادآوری جایگاه آن در زمین و پُرنگری(توجه زیاد) کشورها به هستی آن انجام شده است.

به گفته‌ی کارشناسان زیست دریایی، از زمان پیدایش دریای کاسپین در آغاز دوره پلیوسن زمین‌شناسی، پنج وَسان(میلیون) سال می‌گذرد و تاکنون هَنایش(تاثیر) رویدادهای زیستی بزرگ و کوچک بر این گستره‌ی آبی بسیار بوده است؛ ولی هرگز زیست‌بوم و زندگی آن آسیب ندید. شوربختانه در دو سده‌ی گذشته، بیش‌خواهی و آزکامگی(حرص) کشورداران، کشورها و مردمان، مایه‌ی پدید آمدن آسیب‌های مَهَند(مهم) در آن شده است.

امروز به بخش بزرگی از بستر و مرز دریای کاسپین دست‌اندازی شده و با ساخت‌وسازهای بنیادی، بیلان آبی و ته‌نشست(رسوب)، این دریا دگرگون شده است.
امروز نمایه‌های زیستی دریای خزر مانند فُک‌های خزری و ماهی‌های تخم‌دار(خاویاری) که ارزش و دارایی بزرگ کاسپین به‌شمار می‌روند، رو به نابودی‌اند و رهانیدن آن‌ها کار بسیار دشواری است.

بایسته است که آگاهان و نهادهای مردمی، کوشش خود را برای آگاه‌سازی مردم و فشار بر کشورها برای برنامه‌ریزی و گام‌برداشتن به سوی نگهداری آن، بیشتر کنند.

#ادبسار
#روز_جهانی_دریای_کاسپین

@AdabSar
🌊🌊🌊🌊

@AdabSar

گر عقل روی حرفِ دل اما نمی‌گذاشت
تردید پا به خلوت دنیا نمی‌گذاشت

از خیرِ هست و نیستِ دنیا به شوق دوست
می‌شد گذشت، وسوسه اما نمی‌گذاشت

این‌قدر اگر معطل پرسش نمی‌شدم
شاید قطار عشق مرا جا نمی‌گذاشت

دنیا مرا فروخت، ولی كاش دست‌كم
چون بردگان مرا به تماشا نمی‌گذاشت

ای دل! بگو به عقل كه دشمن هم این‌چنین
در خون مرا به حال خودم وا نمی‌گذاشت!

#فاضل_نظری
@AdabSar

💫

از برم رفتی و می‌میرم از این غم، باری-

به کنارم ننشستی، به مزارم بنشین

#داعی_انجدانی
@AdabSar

💫

گفتم به دام اسیرم، گفتا که دانه با من
گفتم که آشیان کو؟ گفت آشیانه با من

گفتم بهانه‌ای نیست تا پر زنم به سویت
گفتا تو بال بگشا، راه بهانه با من

#مهدی_سهیلی
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پرسش شما

با درود. پارسی این نوشته چیست
سهم ایران دردریای کاسپی۵۰ درصد است و کاهش این سهم به هر شکل، یعنی نقض اصول۳،۲ و ۹ قانون اساسی!
از نگاه حقوقی، ناتوانی یا عدم خواست دراحقاق حق به هیچ وجه نافی وجود حق نیست.


🔅پاسخ ادبسار

🖋 #بلال_ریگی :
بهره‌‌ی ایران در دریای کاسپی ۵۰ درسد است و کاهش این بهره به هر روی، شکست نهاده‌های ۲، ۳ و ۹ آیین‌نامه‌ی دادیک کشور است.
از نگاه دادشناسی، ناتوانی یا نبودِ خواست در گرفتنِ راشَن به هیچ روی، نایشِ پدیده‌ی داد نیست.


🖋 #مجید_دری :
بهره‌‌ی ایران در دریای کاسپین ۵۰ دَرسَد است و کاهش این بَهر به هر روش، شکستن مِهادهای ۲، ۳ و ۹ آیین بنیادین کشور است.
از نگاه دادیکی، ناتوانی یا ناخواستی در هوده‌سِتاندن، به‌هیچ‌روی نیستگرِ هوده‌مندی نیست.


#روز_جهانی_دریای_کاسپین
#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar

یاد تو هیچم از دل پر خون نمی‌رود
وز دیده‌ام خیال تو بیرون نمی‌رود

نام وفا مبر که دلم از جفا پر است
این داغ‌های کهنه به افسون نمی‌رود

صدگونه گل ز منزل لیلی شکفت و ریخت
داغش هنوز از دل مجنون نمی‌رود

چشمم سپید گشت ولی آه کز دلم
زلف سیاه و عارض گلگون نمی‌رود

زین‌گونه کز جفا جگرم آب می‌کنی
از چشم من نکوست که جیحون نمی‌رود

آهم قبول نیست وگرنه کدام روز
این شعله‌ی ضعیف به گردون نمی‌رود؟

می‌شد "فغانی" از پی خوبان به صد نیاز
آیا چه گفته‌اند که اکنون نمی‌رود؟

#بابافغانی_شیرازی
@AdabSar

💫

اگر به دامن وصل تو دست ما نرسد

کشیده‌ایم در آغوش آرزوی تو را

#حزین_لاهیجی
@AdabSar

💫

سنگ در برکه می‌اندازم و می‌پندارم
با همین سنگ‌زدن ماه به‌هم می‌ریزد

آه! یک‌روز همین آه تورا می‌گیرد
گاه یک کوه به یک کاه به‌هم می‌ریزد

#فاضل_نظری
#چکامه_پارسی
@AdabSar

🔷💠🔹🔹
@AdabSar
🔅پیام شما


ریتِنیدَن که دوستمون گفتن در تمام گویش های جنوب غربی کاربرد داره. از جمله در دزفولی، شوشتری، بهبهانی، هندیجانی و... این کارواژه از بن rū اوستائی به چمار "در آوردن، بیرون کشیدن، کندن" برآمده و از طریق زبان پارسی میانه (پارسیگ) به گویش هیا جنوب غربی ایران راه یافته است.


ریتِنیدَن (ritenidan)
(کارواژه)
کندن مو یا پر پرندگان به سختی و شدت.
تراشیدن چوب یا شاخه‌ی درختان و مانند اینها.
کنایه از جابجا خراشیدن پوست بدن.
ـ***
"ریتِنیدَن" از ریشه‌ی "پروتو" هندواروپایی (H)ruH* برآمده، که در اسلاوی کلیسایی کهن ryti، ایسلندی باستان rýja ، لاتین rūta، لیتوانی ráuti، لتونی raÛt، چکوسلواکی rýja، صربوکرواتی rïti، اسلواکی ryt، اسلوونیایی ríti و بلغاری ríja نیز دیده میشود.
ـ rótan پارسیگ(فارسی میانه) به چمِ "به‌دست آوردن سرمایه با تاراج و غارت"(در ارداویرازنامه rūdag به چم "برهنه" از همین ریشه است) از rūta* ایرانی باستان برآمده که آن نیز از ریشه‌ی rū به چمار "در آوردن، بیرون کشیدن، کندن" بوده و با Rente فرانسوی و Rent انگلیسی هم‌ریشه است که امروزه در زبان فارسی به شکل رانت از فرانسوی، مورد کاربرد میباشد.
در سانسکریت luـ (: بریدن، قطع کردن، کندن، در آوردن) که lava (: بُرش، تکّه) و laví و lavítraـ (: داس) از آن برآمده‌اند.
لغت‌نامه‌ی دهخدا هم rūt را به چمار "برهنه، عریان، لخت" آورده.
از دیگر واژگان مشترک با "ریتِنیدَن" میتوان به سکایی rūmai (:بیرون کشید، کَند)، آسی(ایرونی) lyx، دیگوری lux (:شکاف، بُرش، چاک)، پراچی luč (:برهنه، لخت)، وَخی rut و سَریکُلی rüt (هر دو به چم علفهای هرز را زدودن، وجین)، فارسی یهودی rūdan (:کندن، در آوردن، پاک کردن، روده کردن)، بلوچی run- و rūn-(:درو کردن) اشاره کرد.
همچنین rōt (: از هم وارفته، لهیده، پوسیده) و rōt-rōt (: تارتار شده، نخ‌نخ شده،رشته‌رشته شده) در سیستانی، rit(:لخت) اِسفَرایِنی، lōd (:برهنه، لخت) خوانساری، řīt,rūt (:لخت) گورانی، lüt (:برهنه)کِرینگانی، rütał,lüat,rüt (:لخت، برهنه،پر کنده) کلهری، rītnīδen (:کندن پشم، لخت کردن) و rītehesten (:کنده شدن پشم،لخت شدن)و ritinide(:لاغر بودن، مردنی، بیموئی) بختیاری، rītanâyan (:لخت کردن) و rītēsan (:لخت شدن) بویر احمدی، loht budan(:لخت شدن)و loht kerdan(:لخت‌کردن) لارستانی، "روتَن" خرم‌آبادی و بالاگریوه‌ای و مصدرها و کارواژه‌های: روتاندن، رووت کردن، رووت کردنه‌وه، رووت کرن، رووته‌و کردن، رووته‌وه کردن، همه به چم "برهنه کردن" در زبان کردی، از همین رگ و ریشه‌اند.
در همین راستا در بهبهانی رّیتِّنیدِه(: عریان کردن، لخت کردن، بی شاخ و برگ کردن درخت، کندن میوه، کندن پر و پشم و مو، دست کسی را خالی کردن از مال و دارایی، تراشیدن سر) و رّیتِّسِّه (: لخت شده (شدن)، عریان شده(شدن)، بی شاخ و بی برگ شده(شدن)، رّیتّ (:لخت، عریان، بی شاخ و بی برگ و...)، کُتُ رّیتّ (: لخت و برهنه کردن همراه با اذّیت، چیدن میوه‌های درخت به همراه کندن تمام و کمال برگها و شاخه‌ها) و rītanīdan (:از ریشه کندن گیاه یا مو) در گویش شوشتری و هندیجانی، حتا "رَوذَق"(:پوست دباغی شده) عربی، همگی از همین ریشه‌ی هندواروپایی برآمده‌اند.

فرستنده: حبیب شوکتی نیا
#رانت #Rent #Rente

🚩این فِرِستِه با نگاه به این پیام‌ها فرستاده شده است:
۱ـ t.me/AdabSar/11488
۲ـ t.me/AdabSar/11502
@AdabSar
🔷💠🔹🔹

@AdabSar

دلم آشفته‌ی آن مایه‌ی ناز است هنوز
مرغ پر سوخته در پنجه‌ی باز است هنوز

جان به لب آمد و لب بر لب جانان نرسید
دل به جان آمد و او بر سر ناز است هنوز

گرچه بیگانه ز خود گشتم و دیوانه‌ی عشق
غافل از حسرت ارباب نیاز است هنوز

خاک گردیدم و بر آتش من آب نزد
یار، عاشق کش و بیگانه نواز است هنوز

گرچه هر لحظه مدد می‌دهدم چشم پر آب
دل سودازده در سوز و گداز است هنوز

همه خفتند به غیر از من و پروانه و شمع
قصه‌ی ما دو سه دیوانه دراز است هنوز

گرچه رفتی ز دلم، حسرت روی تو نرفت
در این خانه به امید تو باز است هنوز

این چه سوداست عمادا که تو در سر داری؟
وین چه سوزی‌ست که در پرده‌ی ساز است هنوز؟

#عماد_خراسانی
@AdabSar

💫

مرا می‌شناسی؟
من زنم!
خسته نيستم
شكسته نيستم
من ايستاده‌ام
تا تو زندگی كنی
و من باورم شده است
خدا تو را آفريده
تا مرا بيازمايد!

#نسیم_فهیمی
#چکامه_پارسی
@AdabSar

💫

بشنو از من سخنی حق پدر-فرزندی
گر به رای من و اندیشه‌ی من خرسندی

چیست دانی سر دینداری و دانشمندی؟
آن روا دار که گر بر تو رود بپسندی

#سعدی
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پرسش شما

دوستان گرامی خسته نباشید
برای واژه "تذکر کتبی" چه پیشنهاد می کنید؟


🔅پاسخ ادبسار

🔻تذکر= یادآوری، گوشزد
🔻کتبی = نوشتاری t.me/AdabSar/3925
🔺تذکر کتبی= گوشزد نوشتاری، یادآوری نوشتاری


❗️شما نیز می‌توانید جایگزین پیشنهادی خود را بفرستید تا در ادبسار همرسانی شود.


گردآوری و نگارش #مجید_دری
#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar

گفتم که باغِ رویت، گفتا به نوبهاران
گفتم صفای قَدَت، گفتا چو لاله‌زاران

گفتم که نوشِ لعلت، گفتا شرابِ هستی
گفتم در انتظارم، گفتا چو تو هزاران

گفتم که بُرده‌ای هوش از عاقلان عالم
گفتا که جذبه دارد‌ صهبای گلعذاران

گفتم که بهر عشاق پیراهنی بیابی
گفتا که می‌فرستم هَر دَم برای یاران

گفتم منم غلامت، بر من محبتی کن
گفتا بُوَد غلامم برتر ز شهریاران

گفتم که بی‌فروغت گم‌گشته‌ی کویرم
گفتا که خوش نظر کن، ماییم نور و باران

گفتم ز عمرِ "آزاد" جز یک نفس نمانده‌ست
گفتا فنای ما شو، مانی به روزگاران

#سیف_الله_آزادروش
@AdabSar

💫

این موسیقی از دهان می‌افتد

اگر تو نخوانی‌اش...


#شمس_لنگرودی
@AdabSar

💫

من درد تورا ز دست آسان ندهم
دل برنکنم ز دوست تا جان ندهم

از دوست به یادگار دردی دارم
کان درد به صد٭هزار درمان ندهم

#مولوی
#چکامه_پارسی

٭: سَد
@AdabSar

🔷💠🔹🔹
🔅پیام شما


🔶پیش‌نوشت:
یکی از همراهان ارجمند ادبسار برابرِ پارسیِ پیشنهادی خود را برای واژه‌ی «مخلوط» فرستاده‌اند که همراه با روشنگریِ آن در پی می‌آید.
شما نیز می‌توانید دیدگاه خود را در این زمینه بفرستید تا در ادبسار همرسانی شود.


🔸درود بر بانو پریسا پارسی.

از هموندان کانال ادبسار هستم. از نیمروز(جنوب) پارس لارستان با زبان پارسی کهن که امروزه به زبان اچمی دگرگون شده است.
بانوی گرامی، اندرزبان اچمی(پارسی کهن) به جای وام واژه «مخلوط»، واژه «گنگاشت» کاربرد دارد. اگر چه این واژه نیز رو به فراموشیست. اینک تنی چند از کهنسالان ان را به کار می برند، بر خود بایسته دانستم شما را اگاه کنم شاید از دید شما بزرگواران جایگزین شایسته ای باشد برای وام واژه «مخلوط» و «دستگاه مخلوط کن» .
کوشش بی دریغ شما اموزگاران زبان وفرهنگ وادب پارسی را از بن جان می ستایم.
سرفراز وپیروز زیوید

#مخلوط #مخلوط_کن

@AdabSar
🔷💠🔹🔹

"عاشق شو" و مستی کن
ترک همه هستی کن
ای بت نپرستیده
بتخانه چه می‌دانی!

#محمداقبال_فیضی
ریزنگارنده (مینیاتوریست): #محمود_فرشچیان

💖 @AdabSar

ز عقل اندیشه‌ها زاید که مردم را بفرساید
گرت آسودگی باید برو "عاشق شو" ای عاقل!

#سعدی
خوشنویس: #احد_پناهی

💞 @AdabSar

صد دانه‌ی این تسبیح
یک جمله به من می‌گفت
یک بار تو "عاشق شو"
یکدانه شدن با من!

#شهریار
💖 @AdabSar

"عاشق شو" ارنه روزی کار جهان سر آید
ناخوانده نقش مقصود از کارگاه هستی!

#حافظ
خوشنویس: #احد_پناهی

💞 @AdabSar