🌿🍃🌱🌾
@AdabSar

🌱 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🌱 جشن امردادگان
(بریده‌هایی از یادداشت‌ها و سخنان)


از نسک(کتاب) گات‌ها:
به یاری اهورا مزدا
کسی که در پرتو مینوی مقدس (سپنتا مینو) و اندیشه‌ی نیک (وهومن)، گفتار و کردارش نیک و با راستی و درستی (اشا) هماهنگ باشد، مزدا اهورا با توانایی (خشترا) و مهر (سپنتا آرمئیتی) خویش به او رسایی (هئوروتات/خرداد) و جاودانگی (امرتات/امرداد) خواهد بخشید.

🌳🌴🌲🎋

ابریحان بیرونی:
مرداد ماه که روز هفتم آن مرداد روز است و آن روز را به انگیزه‌ی پیش آمدن دو نام با هم جشن می‌گرفتند. معنای مرداد آن است که مرگ و نیستی نداشته باشد و مرداد فرشته‌ای است که به حفظ گیتی و اقامه‌ی غذاها و دوایی که اصل آن نبات است و مزید جوع و ضرر و امراض هستند، موکل است.

🌾🌻🎍🌼

خیام در نوروزنامه:
مرداد ماه یعنی خاک، دادِ خویش بداد از بَرها ومیوهای پخته که در وی به کمال رسد و نیز هوا در وی مانند غبارِ خاک باشد و این ماه میانه تابستان بود و قسمت او از آفتاب، مر برج اسد را باشد.

🍀🌿☘🌱

"پژوهشی در اساتیر ایران"، گزارش مهرداد بهار از نیپیک(کتاب) پهلوی "بندهش" [با اندکی ویرایش]:
امُرداد بی‌مرگ، سَروَر گیاهان بی‌شمارست؛ زیرا او را به گیتی، گیاه، خویش است. گیاهان را رویانَد و رَمهِ گوسفندان را افزاید؛ زیرا همه دام‌ها از او خورند و زیست‌کنند. به فِرَشکردِ (نوگردانی جهان و زندگی در پایان کار ِ جهان)، نیز «انوش»(خوراک بی‌مرگی) را از امرداد آرایند. اگر کسی گیاه را رامش بخشد یا بیازارد، آن گاه امُرداد از او آسوده یا آزَرده بُوَد...


goo.gl/lMU3tf
#فرهنگ_ایران #امردادگان #جشن_امردادگان

@AdabSar
🌵🌲🌴🎋

🌾🌱🌿☘
@AdabSar

روز مرداد [اَمرداد] مُژده داد بدان
که جهان شد به طبع، باز جوان!
#مسعود_سعد


🌳 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🌳 جشن امردادگان

🌴🌴 جشن "امردادگان" نماد سرزندگی، نامیرایی، جوانی و باور به رویش دوباره است.

🌲🌲 جشن "امردادگان" در امرداد روز از امردادماه، روز هفتم ماه در گاهشمار یزدگردی برگزار می‌شد. اين جشن از آن فرشته‌ی "امرتات" و نماد جاودانگی و تندرستی و دير زيستن است.

🎋🎋 اَمرتاتَـه یا اَمرَتات در اوستایی و اَمُردات در پهلوی به چم بی‌مرگی است. "مرداد" هم‌ریشه با "مردن" است و "ا" آغاز آن پیشوند نایی(منفی) است که چمار آن را به بی‌مرگی دگرگون می‌کند. "امرداد" فرشته‌ی بی‌مرگی و جاودانگی و "مرداد" ديو نيستی و مرگ است.

🌵🌵 در باورهای ایران باستان فرشته امرداد نماد پاکی و نگهبان گیاهان است که به آبادی زمين و پاکیزگی نگر دارد. بر پایه‌ی باورهای کهن، این فرشته دشمن بیماری و گرسنگی است. فرشته‌ی جاودانگی در کنار فرشته‌ی رسایی(خورداد) نگهبان آب و گیاهان‌اند.

🌾🌾 امروز، آگاهی ما از این جشن ناچیز است. تنها می‌دانیم که جشن "امردادگان" در ایران باستان یکی از جشن‌های شاد بود. ایرانیان در اين روز تن پاکیزه می‌کردند، به گلستان‌ها، بوستان‌ها و کنار رودها می‌رفتند و پس از نيايش به درگاه اهورامزدا، اين جشن را با شادی و سرور در هوای پاک و دوستی با گیاهان برگزار می‌کردند و پاسدار زیست‌بوم (محیط زیست) بودند.

🌼🌼 در نیپیک بندهش گفته شده که گل چنبک(زنبق) زرد از خانواده گل‌های سوسن که به آن زنبق رشتی هم می‌گویند، گل ویژه‌ی جشن امردادگان است. ولی از سویی به باور شماری از ایرانشناسان، نماد گل برای جشن‌ها چندان دیرینگی ندارد و ار برساخته‌های ساسانیان است.


برگرفته از:
۱- گاهشماری و جشن‌های ایران باستان
نویسنده #هاشم_رضی
۲- بدانیم و سربلند باشیم
نویسنده: #منوچهر_منوچهرپور
۳- از نوروز تا نوروز
نویسنده: #کورش_نیکنام

goo.gl/QGQJJ3
#فرهنگ_ایران #جشن_امردادگان #امردادگان

@AdabSar
🌱🌿☘🍀‌

@AdabSar

سفر می‌کردی و کار تو را دشوار می‌کردم
که چون ابر بهاری گریه‌ی بسیار می‌کردم
‌
همان "آغاز" باید بر حذر می‌بودم از عشقت
همان دیدار "اول" باید استغفار می‌کردم
‌
ملاقات نخستین کاش بار آخرینم بود
تو را دیگر میان خواب‌ها دیدار می‌کردم
‌
«به روی نامه‌هایت قطره‌ی اشک است، غمگینی؟»
تو می‌پرسیدی و با چشم خون انکار می‌کردم
‌
در آن دنیا اگر قدری مجال همنشینی بود
به پای مرگ می‌افتادم و اصرار می‌کردم
‌
خدا عمر غمت را جاودان سازد که این شاعر
غزل در گوش من می‌خواند و من تکرار می‌کردم!

#سجاد_سامانی
@AdabSar

💫

نَشُست از خاطرش توفان اشکم گَردِ بی‌رحمی

چه سازم، آب سختی از دل آهن نمی‌شوید!

#طالب_آملی
@AdabSar

💫

دوباره حرف تو شد، شعر ناب از آب درآمد
که جز تو هرچه سرودم خراب از آب درآمد

میان خیل دعاها دعای هجر تو خواندم
چرا درست همین مستجاب از آب درآمد؟

#مهدی_استخر
@AdabSar

🌬🌾🌿☘
@AdabSar

🍃 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🍃 افسانه‌ی امردادگان


🌱🌱 امرداد و خرداد دو تن از ایزدبانوان در ایران باستان و امشاسپندان یا فرشتگان اهورامزدا پس از پیدایش کیش زرتشتی بودند. امشاسپندان نمودهای خداوند در جهان به شمار می‌آمدند. جاودانانی که در برابر آفرینشِ یک یا چند پدیده از هستی، بایستگی‌هایی(وظایفی) داشتند.

🌱🌱 فرشته‌ی امرداد گیاهان را می‌رویاند، گله‌ها و رمه‌ها را می‌افزود و می‌کوشید تا گیاهان پژمرده نشوند. او پشتیبان پاکیزگی بود و با بیماری‌سازها پیکار می‌کرد.
امشاسپند خرداد نیز نگهبان آب و یار و همکار ایزد باران بود و به گیاهان شادابی می‌بخشید. آن‌ها نمایندگان رویش و زندگی بودند.

🌱🌱 در افسانه‌های ایرانی آفرینش، زمانی که اهریمن به آفرینش نخستین در جهان تازید، ایزد "امرداد" از سرشت و هستی گیاهان نگهبانی کرد. او گیاهان خشک شده و آسیب دیده از سوی اهریمن را برگرفت، سایید و با یاری ایزد باران در جهان پراکند تا اینگونه رستنی‌های گوناگون دوباره در همه‌ی جهان سر از خاک بیرون آرند.

🌱🌱 بر پایه‌ی این افسانه‌ها، هر یک از آن‌ها دشمنی داشتند که گماشته‌ی اهریمن بود تا کارشکنی کند.
دشمن خرداد دیوی بود به نام "تَئیری" و دشمن امرداد دیو دیگری به نام "زئیری". کار زئیری این بود که زهر بسازد و تئیری گیاهان و جانواران را با این زهر آلوده کند و از میان ببرد.

🌱🌱 خرداد و امرداد با همکاری هم از زهرآگین شدن جهان و پژمرده گیاهان پیشگیری می‌کردند و سرزندگی در سرتاسر هستی نمایان می‌شد.


✍🏻 برگرفته از:
۱- تارنمای ایران‌بوم، برداشت آزاد از یادداشت "امرداد، نامیرایی که مردنی شد"
نویسنده: #سیمین_دخت_گودرزی
۲- با نگاهی به "تاریخ اساتیری ایران"
نویسنده: #ژاله_آموزگار


#فرهنگ_ایران #جشن_امردادگان #امردادگان
@AdabSar
🌬🌾🌿☘

@AdabSar

همچو خورشید به عالم نظری ما را بس
نفَسِ گرم و دلِ پر شرری ما را بس

خنده در گلشن گیتی به گل ارزانی باد
همچو شبنم به جهان چشمِ تری ما را بس

گرچه دانم که میسر نشود روز وصال
در شبِ هجر امیدِ سحری ما را بس

اگر از دیده‌ی کوته‌نظران افتادیم
نیست غم، صحبت صاحب‌نظری ما را بس

در جهانی که نباشد ز کسی نام و نشان
«قدسی» از گفته‌ی شیوا اثری ما را بس

#قدسی_مشهدی
@AdabSar

💫

تو که یک گوشه‌ی چشمت غم عالم ببرد

حیف باشد که تو باشی و مرا غم ببرد

#عماد_خراسانی
@AdabSar

💫

تو پادشاهی و من مستمند دربارم
مگر تو رحم کنی بر دو چشم خونبارم

مرا اگر به جهنم بیفکنی ای دوست
هنوز نعره برآرم که دوستت دارم

#سجاد_سامانی
@AdabSar

.
فرستنده #مهبد_مکی
#پارسی_پاک
#حسود
@AdabSar

🇮🇷 @AdabSar 🇮🇷

هر زمان دشمنان تاخته‌اند، اخگرهای فرو نهفته در خوی و منش ما ایرانیان بیش از پیش پرشرار افروخته شده است. ما در خاکستر نمانده‌ایم.
مانند بسیاری از مردمان و کشورهای جهان که از پهنه‌ی تاریخ زدوده شده‌اند.

من ایران را به ققنوس همسان کرده‌ام؛ چرا که چندین ‌بار ایران از درون خاکستر خود برخاسته است و همچنان پرشور جهان را افروخته است.

#میرجلال_الدین_کزازی

🇮🇷 @AdabSar 🇮🇷

@AdabSar

هر چند دانمت مهر، ای نازنین نباشد
اما روا به عاشق پیوسته کین نباشد

هرکس نکرد قبله محراب ابرویت را
شک نیست که‌اینچنین کس اهل یقین نباشد

چشمت که خواند آهو؟ آهو نه شیر گیرد!
زلفت که گفت نافه؟ نافه که چین ندارد!

ریزد همی کلامت شهدی به کام جان‌ها
حقا که این حلاوت در انگبین نباشد

با لعل روح‌بخشت کوثـر طمع ندارم
با عارض تو کارم با حور و عین نباشد

بادا حرام بر من دیدار روی خوبان
از حُسن اگر مرادم حُسن‌آفرین نباشد

با ما مشو مصاحب گر اهل عقل و دینی
در کوی عشق صحبت از عقل و دین نباشد

گر جای باده ساقی ریزد به ساغرم خون
نوشم به جان که دانم قسمت جز این نباشد

از چیست می‌کند جا اندر خزینه‌ی دل
گر گفته‌ات صغیــرا، دُرّ ثمیـن نباشد؟

#صغیر_اصفهانی
@AdabSar

💫

غم ندارم که به بند تو گرفتار شدم

غمم آن است که ترسم کنی آزاد مرا!

#شاطرعباس_صبوحی
#چکامه_پارسی
@AdabSar

💫

هی شاخه‌به‌شاخه پس بیفتد، بهتر
اصلا وسط قفس بیفتد، بهتر

وقتی که پرنده فکر پروازش نیست
بگذار که از نفس بیفتد، بهتر!

#قاسم_پهلوان
@AdabSar

@AdabSar

کافر عشقم، مسلمانی مرا در کار نیست
هر رگ من تار گشته، حاجت زنار نیست

از سر بالین من برخیز ای نادان‌طبیب
دردمند عشق را دارو به‌جز دیدار نیست

ناخدا در کشتی ما گر نباشد گو مباش
ما خدا داریم، ما را ناخدا در کار نیست

خلق می‌گوید که خسرو بت‌پرستی می‌کند
آری آری می‌کنم، با خلق مارا کار نیست

#امیرخسرو_دهلوی
@AdabSar

💫

دانی كه نوبهار جوانی چه‌سان گذشت؟

زود آنچنان گذشت كه تیر از كمان گذشت

#مشفق_کاشانی
#چکامه_پارسی
@AdabSar

💫

در جستجوی تو و نگاه تو
دیگر ندود نگاه بی‌تابم

اندیشه‌ی آن دو چشم رویایی
هرگز نبرد ز دیدگان خوابم

#فروغ_فرخزاد
@AdabSar

🍷🍷🍷🍷
@AdabSar

🌹 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🌹 جشن‌های نیمه‌ی امرداد


🌶🌶 جشن چله‌ی تموز
"چله‌ی تموز" با جشن آب‌پاشونک در نخستین روز تیر آغاز می‌شد و در آبان روز از امرداد برابر با دهم امرداد به پایان می‌رسید. چله تموز پایان‌بخش چندین جشن تابستانه بود که از دید چیستی و درون‌مایه به هم پیوسته بودند. جشن‌هایی در ستایش آب و آفتاب که با افسانه‌هایی برای ایستادگی در برابر خشکی و گرسنگی همراه بودند. در این افسانه‌ها ایزدان یا فرشتگان رشن، اشتاد و زامیاد همکاران امرداد برای نبرد با دیو گرسنگی یا "دیو زیریچ" بودند.

تموز به چم گرمای فراوان است. درباره‌ی این جشن آگاهی ما بسیار اندک بوده و دانش چندانی به زمانه‌ی ما نرسیده است.
اکنون در نیمروز(جنوب) خراسان با آغاز تابستان، بزرگ‌ترین روز سال را گرامی داشته و به چهل روز نخست تابستان چله‌ی بزرگ می‌گویند. به بیست روز پس از آن نیز چله‌ی کوچک یا چله‌ی خرد گفته می‌شود. گفته می‌شود در گذشته در پگاه این روز اسپند دود می‌کردند و در دالان خانه‌ها می‌ریختند.

سروده‌ی بومی خراسان برای چله‌ی تموز:
نه از شو مو منالم نه که از روز
نه از یلدا گیله درم نه چله تموز
هموقذر فهمیدم دمین ای دنیا
که آسونی د بعد سختی میه هنوز!

برای آشنایی با جشن آب‌پاشونک و آغاز چله‌ی تموز به این پیوند بنگرید:
t.me/AdabSar/7469


🍒🍒جشن میانه‌ی تابستان
ایرانیان در آغاز، پایان و میانه‌ی هر موسم(فصل) جشنی برگزار می‌کردند. این جشن‌ها برای بخش‌بندی سال و بخش‌بندی زمان کشت‌وکار بود. جشن میانه‌ی تابستان دومین گاهنبار از شش گاهنبار بود. به باور آن‌ها خدا در یک سال هستی را آفرید و در هر گاهنبار یکی شش پدیده‌ی آسمان، آب، زمین، گیاه، جانور و آدم را آفرید. زمان میان گاهنبار نخست تا گاهنبار دوم یا مدیوشهیم/مدیوشیم(در پارسی اوستایی به مانک میانه‌ی تابستان) زمان آفرینش آب در افسانه‌هاست.(یشت‌ها، پورداود) هر یک از شش گاهنبار در گاهشماری کهن در پنج روز از ماه(خور، ماه، تیر، گوش و دی‌به‌مهر) برگزار می‌شد. روز مِهادین(اصلی) جشن میانه تابستان، دی‌به‌مهر روز یا پانزدهم امرداد بود. در ناظم‌الاطبا آمده که در باورهای کهن، زمان میان گاهنبارها و آفرینش پدیده‌های ششگانه، شست روز بود.

سرودخوانی، گفت‌وگو با یکدیگر، شادمانی و آموزش‌های نیک از آیین‌های جشن میانه‌ی تابستان بود.
گفته می‌شود گاهنبار دوم در نیمه‌ی تیرماه برگزار می‌شد ولی در سالنمای بنیاد پژوهش‌های ایرانی، زمان این جشن در نیمه‌ی امرداد است.


🍷🍷 جشن می‌خواره
جشن "بابه خوره" که به آن "بامی‌خواره" و "می‌خواره" هم می‌گویند در "رَشَن‌روز" از امرداد گاهشمار یزدگردی و هژده(هجده)مین روز ماه پنجم گاهشماری رواگ‌دار(رایج) در سغد باستان و ورا رود(ماوراءالنهر) برگزار می‌شد. گاهشماری سغدی و یزدگردی همگونی‌های فراوانی داشتند. "می‌خواره" از جشن‌های باستانی اپاختر خورآیی(شمال شرقی) ایران و سُغد باستان بود.

"جشن بامی‌خواره" ویژه‌ی آشامیدن می و افشرده‌های گوناگون گیاهان بود ولی بیش از همه و به گفته‌ی ابوریحان بیرونی این جشن ویژه‌ی افشره‌ی ناب گیاه هوم(عصیر) یا همان آبجو بود. "هوم" گیاهی ارزشمند و سپند(مقدس) در باور آنان بود و به آن نوشیدنی جاودانگی یا بی‌مرگی(اَمرتَه همریشه با امرداد) می‌گفتند.
در نسک(کتاب) هندی "ریگ‌ودا" نیز این نوشیدنی و جام آن نماد جاودانگی بودند.
اکنون "جشن بامی‌خواره" در شهرهایی از کشور تاجیکستان همچون شهر دوشنبه برگزار می‌شود.


#پریسا_امام_وردی
_________________
🖍 برگرفته از:
۱- آثارالباقیه
نویسنده: #ابوریحان_بیرونی
۲- گاهشماری و جشن‌های ایران
نویسنده: #هاشم_رضی
۳- جشن‌های فراموش شده ایران باستان
نویسنده: #مریم_نوذری و #بهروز_بیگوند
_________________
#فرهنگ_ایران #امردادگان
#چله_تموز #جشن_میانه_تابستان
#جشن_بامی_خواره

@AdabSar
🍎🍎🍎🍎

@AdabSar

باز از سر زلفت دلِ آشفته خبر یافت
هر رشته‌ی مقصود که گم کرد، دگر یافت

صد قافله گر سعی بَرد در ره کعبه
در کعبه رسد آن‌که سر کوی تو دریافت

در ظلمت هجران تو با مشعل خورشید
نتوان ز دلِ گمشده یک‌ذره اثر یافت

یعقوب بَرد روشنیِ دیده ز یوسف
هرکس که نظر یافت در این راه نظر یافت

سرچشمه‌ی عشق است سخن‌های تو «اهلی»
هرکس که فرورفت در این چشمه گهر یافت

#اهلی_شیرازی
@AdabSar

💫

با آن‌که مرا از دل خود راند بگویید

ملکی که در آن ظلم شود دیر نپاید

#فاضل_نظری
@AdabSar

💫

تو که نوشم نه‌ای نیشم چرایی
تو که یارم نه‌ای پیشم چرایی

تو که مرهم نه‌ای بر داغ ریشم
نمک‌پاش دل ریشم چرایی

#باباطاهر
#چکامه_پارسی
@AdabSar