برای درک این موضوع، باید نگاهی به روزهای پیش از این واقعه و همچنین سابقه درازمدت درگیری بیندازیم.
برای نزدیک به هشت دهه، طرح‌هایی مانند «پلن دال» و پاکسازی قومی فلسطینیان در جریان بود. از ابتدا، کشورهای عربی از فلسطین حمایت می‌کردند، اما در طول این هشتاد سال، مشکلات متعددی وجود داشت: فلسطینیان بدون محاکمه زندانی یا تبعید می‌شدند، هزاران نفر در سرزمین‌های اشغالی در بازداشت به سر می‌بردند، دسترسی به آب آشامیدنی سالم به صورت عادلانه فراهم نبود و با جیره‌بندی آب مواجه بودند، محاصره‌ای ۱۸ ساله بر زندگی آنان سایه انداخته بود و به طور مداوم، چه در کرانه باختری و چه در غزه، مورد هدف قرار می‌گرفتند، بی‌آنکه عدالتی در کار باشد. این موارد، جدا از نظام آپارتاید و نژادپرستی ساختاری بود که در بافت جامعه اسرائیل نهادینه شده و در مدارس آنان، نفرت آموزش داده می‌شد.
علاوه بر این، با وجودی که سازمان ملل متحد شهرک‌سازی‌های اسرائیل را غیرقانونی اعلام کرده بود، این شهرک‌ها روز به روز در کرانه باختری گسترش می‌یافت و به نظر نمی‌رسید کسی قصد متوقف کردن آن را داشته باشد. همچنین، هر چند سال یکبار، کشتارهایی علیه فلسطینیان رخ می‌داد – مانند کشتارهای سال‌های ۲۰۰۲ و ۲۰۰۴ – که هیچ‌یک پیگیری بین‌المللی جدی در پی نداشت.
نکته کلیدی اینجاست که در طول این هشتاد سال، فلسطینیان هرگز از آرمان خود دست برنداشتند و همواره، به اشکال مدنی و غیرمدنی، به مبارزه در گوشه و کنار جهان ادامه دادند. هدف اصلی آنان این بود که از طریق این مبارزات، وجدان جامعه جهانی را بیدار نگه دارند و نگذارند نام فلسطین به فراموشی سپرده شود. در این راه، مهم‌ترین پشتوانه و امید آنان، کشورهای عربی – به ویژه عربستان سعودی – به عنوان مرجع اصلی بود.

اما در آستانه هفتم اکتبر چه اتفاقی افتاد؟
اولاً،به دلیل طولانی شدن درگیری و کاهش توجه رسانه‌ای به مسئله فلسطین، بسیاری از سیاستمداران جهان، این موضوع را به حاشیه رانده بودند. با این حال، چند ماه قبل از هفتم اکتبر، ایده‌ای خطرناک مطرح شد: «پیمان ابراهیم».
این پیمان در ظاهر بر اساس اشتراکات ابراهیمی بین یهودیان و مسلمانان، صلح و دوستی را تبلیغ می‌کرد، اما در عمل، توافقی بود که برخی کشورهای مسلمان – مانند امارات و عربستان – را به عادی‌سازی روابط با اسرائیل سوق می‌داد. این امر، ضمن دور زدن کشورهای محور مقاومت (مانند ایران، سوریه آزاد و عراق)، فلسطین را در محاصره کامل دیپلماتیک قرار می‌داد و عملاً هیچ کشوری را برای دفاع از آرمان فلسطین – حتی در سطح ظاهری – باقی نمی‌گذاشت.

مقاومت تضعیف و محاصره می‌شد و کشورهایی مانند عربستان و مصر مجبور به برقراری روابط عادی با اسرائیل می‌شدند. به بیان دیگر، ایالات متحده در پی آن بود که از طریق این توافق، اسرائیل را به تدریج به عنوان کشوری عادی در ذهن مردم خاورمیانه تثبیت کند و تمام تهدیدات را خنثی یا به نفع خود بازگرداند. این طرح، در کنار پاکسازی قومی خاموش، شهرک‌سازی‌های غیرقانونی و ادامه اشغالگری که هشتاد سال بدون وقفه جریان داشت، می‌توانست در طی ده تا دوازده سال آینده، فلسطین را به خاطره‌ای مخدوش تبدیل کند.

این طرح، به ظاهر بی‌نقص بود، اما یک عامل را نادیده گرفته بود: اراده فلسطینیانی که هشتاد سال تحت اشغال و نسل‌کشی مقاومت کرده بودند. عملیات هفتم اکتبر – که با طراحی شهید یحیی سنوار انجام شد – دو نتیجه عمده داشت:

۱. برهم زدن معادلات منطقه‌ای: این عملیات، نظم جدیدی را که در سکوت در حال شکل‌گیری بود، درهم شکست. کشورهایی که پنهان در حال عادی‌سازی روابط با اسرائیل بودند، ناگهان مجبور به موضع‌گیری شدند. عملیات هفتم اکتبر با صدای بلند اعلام کرد: «ای برادران مسلمان! ما هنوز اینجا ایستاده‌ایم! آیا پشت سر ما، با قاتلانمان پیمان می‌بندید؟» در این میان، دو کشور از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بودند:

· عربستان سعودی: که تمامی توافقات و معاهدات خود با اسرائیل را به حالت تعلیق درآورد، زیرا کشوری که خود را رهبر جهان اسلام می‌داند، نمی‌تواند در شرایطی که اسرائیل مرتکب نسل‌کشی می‌شود، روابط خود را عادی کند.
· ترکیه: که به عنوان مهم‌ترین شریک اقتصادی اسرائیل – حتی مهم‌تر از آمریکا – تحت فشار افکار عمومی و رسانه‌ها، صادرات خود به اسرائیل را تا ۴۰ درصد کاهش داد.

۲. افزایش نفرت جهانی علیه اسرائیل: شاید به نظر برسد که اعتراضات میلیونی مردم جهان در برابر نسل‌کشی، تأثیر عملی چندانی ندارد، اما حقیقت این است که افکار عمومی نقشی کلیدی در شکل‌گیری اسرائیل داشته است. پیش از ۱۹۴۸، اسرائیل یک کشور نبود، بلکه یک گروهک تروریستی به نام «هاگانا» بود که با بمب‌گذاری، کشتار و تخریب روستاهای فلسطینی عمل می‌کرد.

پس از جنگ جهانی دوم، با استفاده از افسانه هولوکاست و تحریک احساسات جهانی، سازمان ملل رأی به تشکیل کشور اسرائیل داد. بنابراین، افکار عمومی اهمیت دارد.

پیش از هفتم اکتبر، جنایت‌های اسرائیل ادامه داشت، اما جهان آن را به وضوح نمی‌دید. هفتم اکتبر، به معنای واقعی کلمه، چهره تروریستی صهیونیست‌ها را به جهانیان نشان داد و خط بطلانی بر تبلیغات «قربانی‌نمایی» آنان کشید. طبق آمارها، در اکثر کشورهای جهان – به جز جمهوری آذربایجان و هند – بیش از ۵۰ درصد مردم معتقدند صهیونیست‌ها تروریست هستند. این رقم پیش از هفتم اکتبر تنها ۲۵ درصد بود. همچنین، در اروپا و آمریکا، بیش از ۷۰ درصد جوانان زیر ۲۵ سال معتقدند اسرائیل باید از بین برود، در حالی که این عدد پیش از هفتم اکتبر تنها ۱۲ درصد بود.

به همین دلایل، هفتم اکتبر «یوم‌الله» نام گرفته است. به همین دلیل است که با وجود بیش از صدهزار کشته، نابودی شهر غزه و زندگی سخت دو میلیون نفر، هر غزاوی که در رسانه‌ها حاضر می‌شود، می‌گوید: «از هفتم اکتبر پشیمان نیستم»، حتی اگر همه اعضای خانواده خود را از دست داده باشد. به همین دلیل است که حماس هنوز هر روز عضو جدید می‌گیرد و به همین دلیل است که ۷۰ درصد مردم غزه از عملیات هفتم اکتبر حمایت می‌کنند و حماس را پشتیبانی می‌کنند.