📢 #ATTENTION‼️

ሰሞኑን በጂንካ ከተማ የተከሰተውን የሄሞራጂክ ፊቨር ምንነትን በአጭሩ እንደዚህ አቅርበንላችኋል እያነበባችሁ ለቤተሰብም ለጓደኞቻችሁም አጋሯቸው። ፈጣሪ ደግሞ ከምንም በሽታ ይሰውራችሁ!!!

ሄሞራጂክ ፊቨር (Hemorrhagic fever)

በቫይረስ የሚመጣ ከባድ በሽታ ሲሆን፣ በዋናነት የደም ሥሮችን በመጉዳት እና የሰውነትን የደም መርጋት ስርዓት በማዛባት ይታወቃል። ይህ በሽታ በተለያዩ የዓለም ክፍሎች በተለይም በሐሩር ክልል (tropical and subtropical regions) የሚገኝ ሲሆን፣ የሕመም ምልክቶቹም ከቀላል እስከ ለሕይወት አስጊ ሊሆኑ ይችላሉ።
 
መንስኤ የሆኑ ቫይረሶች

ሄሞራጂክ ፊቨር በአራት ዋና ዋና የቫይረስ ቤተሰቦች ይከሰታል። እነዚህም፦

👉🏽 ፊሎቫይረስ (Filoviruses): ኢቦላ (Ebola) እና ማርበርግ (Marburg) ቫይረሶችን ያጠቃልላል። እነዚህ ቫይረሶች በጣም ከባድ የሆኑ ምልክቶችን የሚያስከትሉ እና ከፍተኛ የሞት መጠን ያላቸው ናቸው።

👉🏽 አሬናቫይረስ (Arenaviruses): ላሳ ፊቨር (Lassa fever) እና ቻፓሬ (Chapare) ቫይረስ በዚህ ቤተሰብ ውስጥ ይካተታሉ።

👉🏽 ቡንያቫይረስ (Bunyaviruses): የክራይሚያ-ኮንጎ ሄሞራጂክ ፊቨር (Crimean-Congo hemorrhagic fever) እና ሪፍት ቫሊ ፊቨር (Rift Valley fever) ቫይረሶች በዚህ ቤተሰብ ስር ናቸው።

👉🏽 ፍላቪቫይረስ (Flaviviruses): ቢጫ ወባ (Yellow fever) እና ዴንጊ (Dengue) ትኩሳትን የመሳሰሉ በሽታዎችን ያስከትላሉ። 

እንዴት ይተላለፋል?

አብዛኛዎቹ የሄሞራጂክ ፊቨር ቫይረሶች መተላለፊያ መንገዶች ከእንስሳትና ነፍሳት ጋር የተገናኙ ናቸው (zoonotic)። 

👉🏽 ከእንስሳትና ነፍሳት:
ትንኞችና መዥገሮች (Mosquitoes and ticks): ቢጫ ወባ፣ ዴንጊ እና ክራይሚያ-ኮንጎ ፊቨር የሚተላለፉት በእነዚህ ነፍሳት ንክሻ ነው።

👉🏽 አይጦችና የሌሊት ወፎች (Rodents and bats): ላሳ እና ኢቦላ የመሳሰሉ ቫይረሶች ተፈጥሯዊ መኖሪያቸው በእነዚህ እንስሳት ውስጥ ሲሆን፣ ሰዎች ከእነዚህ እንስሳት ሽንት፣ ሰገራ ወይም ምራቅ ጋር በሚኖራቸው ንክኪ ሊያዙ ይችላሉ።

👉🏽 ከሰው ወደ ሰው: አንዳንድ ቫይረሶች (እንደ ኢቦላ እና ማርበርግ ያሉ) ከታመመ ሰው የሰውነት ፈሳሾች (ደም፣ ምራቅ፣ ትውከት፣ ሽንት፣ የዘር ፈሳሽ) ጋር በሚደረግ ቀጥተኛ ግንኙነት ሊተላለፉ ይችላሉ። 

ምልክቶች

ምልክቶቹ በሁለት ዋና ዋና ደረጃዎች ይከፈላሉ።

👉🏽 የመጀመሪያ ምልክቶች (Dry symptoms): ትኩሳት፣ ከባድ ራስ ምታት፣ ድካም፣ የጡንቻና የመገጣጠሚያ ህመም፣ ማቅለሽለሽ፣ ማስመለስ እና ተቅማጥ ይገኙበታል።

👉🏽 የከፋ ደረጃ ምልክቶች (Wet symptoms): በሽታው እየገፋ ሲሄድ የደም ሥሮች ይጎዳሉ፣ ይህም የደም መፍሰስ ያስከትላል። ከቆዳ ስር፣ ከአፍ፣ ከአይን፣ ከጆሮ ወይም ከውስጥ አካላት ደም መፍሰስ ሊታይ ይችላል። ሌሎች ከባድ ምልክቶች ደግሞ የኩላሊት፣ የጉበት ወይም የነርቭ ስርዓት መዛባት፣ የደም ግፊት በከፍተኛ ሁኔታ መቀነስ (shock) እና ለሞት መዳረግ ናቸው። 

ምርመራ እና ሕክምና

👉🏽 ምርመራ: ምርመራ በዋናነት በደም ናሙና የሚካሄድ ሲሆን፣ ቫይረሱን ወይም ፀረ እንግዳ አካላትን ለመለየት በልዩ ላቦራቶሪዎች ይከናወናል።

👉🏽 ሕክምና: ለአብዛኞቹ ሄሞራጂክ ፊቨሮች የተለየ መድኃኒት የለም። ሕክምናው ምልክቶቹን በማስታገስ እና በሽተኛውን በመደገፍ ላይ ያተኩራል (supportive care)። ይህም ፈሳሽ መስጠት (hydration)፣ የኦክስጂን ድጋፍ እና አስፈላጊ ከሆነም የኩላሊት እጥበት (dialysis) ሊያካትት ይችላል። ለአንዳንድ በሽታዎች እንደ ላሳ ፊቨር (Lassa fever) ያሉ ፀረ-ቫይረስ መድኃኒቶች (ለምሳሌ Ribavirin) ሊሰጡ ይችላሉ። ለኢቦላ የተፈቀዱ አንዳንድ የሞኖክሎናል አንቲቦዲ ሕክምናዎችም አሉ። 

መከላከያ

መከላከል የኢንፌክሽን ምንጮችን ማስወገድን ያካትታል። 

👉🏽 የግል ንፅህና: እጅን በሳሙና እና በውሃ አዘውትሮ መታጠብ ወይም አልኮልን መሰረት ያደረገ የእጅ ማጽጃ መጠቀም። Use Sanitizers.

👉🏽 የእንስሳት ቁጥጥር: አይጦችን ከቤት ርቀው እንዲቆዩ ማድረግ እና ከዱር እንስሳት ጋር ንክኪን ማስወገድ። (አይጥ የምትበላ ድመት ይኑራችሁ😺😼)

👉🏽 የነፍሳት መከላከል: ትንኝ እና መዥገር ንክሻን ለመከላከል የመከላከያ ልብሶችን ወይም መረቦችን መጠቀም። Use አጎበር 🐛

👉🏽 ክትባት: እስካሁን ድረስ ውጤታማ ክትባት ያለው ለቢጫ ወባ ብቻ ሲሆን፣ ለሌሎች ቫይረሶች ክትባቶች በምርምር ደረጃ ላይ ይገኛሉ። So visit near by clinics and hospitals.

👉🏽 የኢንፌክሽን ቁጥጥር: በጤና ተቋማት ውስጥ እና የታመሙ ሰዎችን በሚንከባከቡበት ጊዜ ተገቢውን የጥንቃቄ እርምጃዎችን መውሰድ (ለምሳሌ የግል መከላከያ መሳሪያዎችን (PPE) መጠቀም) ወሳኝ ነው። Cover your mouth with masks!

|| @ASTU_Network

#Fun 😸

They're saying the reason behind Ethiosat's service stoppage is that it's been taken over by aliens... 👽🕊😸
.

#Update

THE ISSUE IS FIXED! 📡

Ethiosat is now fully working. But I won't be able to watch any kind of TV for a while... 😁

|| @ASTU_Network

❝የክብር ዶክትሬትን በመጠሪያነት ወይም እንደ ማዕረግ መጠቀም አይቻልም!❞

— የኢፌዴሪ ትምህርት ሚኒስቴር ሚኒስትር ፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ... 🙂🙈🌚

|| @ASTU_Network

Dear Students,

If you have photos of last year's midterm exam questions from SoEEC, SoMCME, SoCEA, or any other school or department, please send them to us using the account below. Let’s help each other! 🙏

👤📥: Nazarene

Thank you!

|| @ASTU_Network

የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች የ3ኛ ዓመት ትምህርታቸውን ሲያጠናቅቁ ለአንድ ዓመት የማስተማር አገልግሎት እንዲሰጡ የሚያስገድደው መመሪያ በ2019 የትምህርት ዘመን ተግባራዊ መሆን ይጀምራል።

ለመምህራን የሚቀርበው ጥቅማጥቅምና ደመወዝ በቂ አለመሆን ለመምህራን እጥራት ምክንያት እንደሆነ የትምህርት ሚኒስትሩ ብርሃኑ ነጋ (ፕ/ር) ለምክር ቤት አባላት ተናግረዋል። ይህም አዲስ መምህራንን በበቂ ሁኔታ ለማፍራት አስቸጋሪ እንዳረገው ገልፀዋል።

የመጀመሪያ ዲግሪ ያላቸው ግለሰቦች የአንድ ዓመት የማስተማር ዘዴ (Pedagogy) ኮርስ በመውሰድ ለመምህርነት ብቁ መሆን እንደሚችሉ ሚኒስትሩ ጠቁመዋል። በዚህም የመምህራንን ቁጥር ለማሳደግ ይቻላል ብለዋል።

የዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች ለአንድ ዓመት የማስተማር አገልግሎት ሲሰጡ፣ የበለጠ የመምህነነት ሙያ ፍቅር ሊያጎለብቱ እንደሚችሉም ገልፀዋል።

ባለፈው ዓመት ከቅድመ-መዋዕለ ህጻናት እስከ 12ኛ ክፍል በሀገሪቱ አጠቃላይ የመምህራን ቁጥር 625,000 የነበረ ሲሆን፤ በዚህ ዓመት ቁጥሩን ወደ 700,000 ለማሳደግ እየተሠራ መሆኑ ተገልጿል። #Fortune

|| @ASTU_Network

Someone said...

🗣 ❝ብሬ❞ — the Greatest 🗿🫡😸
.

Dear fellow third years 🙂

Wait! ✋
What about our half-life? 🤔🙈😁 
Is it this year in the second semester, or next year in the first semester? 😁
.

Wishing you the best of luck on your midterm exams! Stay focused, believe in yourself, and remember to take breaks. 🤗

You've studied your best and now it's time to do your best! You've got this! 🫡 🙌

May God help us all achieve good results in our exams! 🙏

|| @ASTU_Network

Electronics Circuit I❓🤔⚡🙄
.

ይሄ ነገር ትንሽ አስጊ እየሆነ ነው። ሁላችሁም በየሃይማኖታችሁ ጸልዩ። ፈጣሪ እንዲያስበን ፣ በዚህች ችግር በችግር እና መከራ በመከራ በሆነች ሀገር ላይ ሌላ ነገር እንዳይጨመር ፈጣሪ እንዲረዳን ጸልዩ። 🙏

ደሞ ሁሌም ጥንቃቄ አይለየን! ☝

|| @ASTU_Network