AQLNAMA
1.23K subscribers
272 photos
16 videos
6 files
100 links
AQLNAMA
Download Telegram
ما معنى حيثية تقييدية في نظر الباحث؟

أي: حيثية الإيصال قيد للموضوع لكن في نظر الباحث لا بأن يكون قيدا وجزءا في نفس الأمر حتى يمتنع البحث عنه.
❤2🔥2👍1
“Мәбәди әл-Усул” кітабының үшінші баспасы жарық көрді.

Автордың жоғарыдағы келтірген мәселесі турасында ескертпе жасаған едім. Нәтижесінде, мухаққиқ аталмыш ескертпемді 2 тәғлиқ ретінде “Мәбәди әл-Усул” кітабының үшінші баспасына қосыпты.

Мухаққиқ пен менің арамда орын алған ғылыми пайда

Мухаққиқ кітапқа тәғлиқ жазу барысына есімімді енгізуді қалаған еді. Десе де, есімімді атамауыңызда ешқандай әбестік жоқ дегенімде:

“Есіміңізді сіздер үшін емес, керісінше өзім үшін атап өтуді жөн көрдім. Бұндағы басты мақсатым - шынайы ғалымдардың бойынан табылатын көркем мінездің менің де бойымнан көрініс табуын қалауым. Себебі, ғалымдар қандай да бір пайдалы ақпарат естісе, оны негізгі қайнар көзіне телуді дұрыс санаған. Өз кезегінде сіздер де менімен осындай керемет ақпараттарыңызбен бөлістіңіздер. Алла барлық жақсылықты нәсіп етіп, білімдеріңізге берекесін берсін. Әрдайым қоғам берер пайдаларыңыз көп болсын. Қайта, сіздерден пайда алғанымды мақтан тұтамын. Бұл біздің ұстаздарымыздан үйренгеніміз. Баспаға берерден алдын ішіндегі олқылықтарды түзеу мақсатында оларға жіберуім үшін, басқа да туралайтын жерлері болса хабарын берсеңіздер. Дәйім қызметтеріңіздеміз. Алайда, кітап шәкірттерге арналғандықтан және оларға тәғлиқ қиынға соқпас үшін ғылыми мәселерлердің көп болмауын өтінемін. Ал, қателер табылып жатса, дұрыстауымыз қажет”

- деп жауап берді.
❤36🔥10👍6🤯3
🔥28❤6👍6
عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَيْهِ بُرْدٌ غَلِيظُ الْحَاشِيَةِ فَجَبَذَهُ أَعْرَابِيٌّ بِرِدَائِهِ جَبْذَةً شَدِيدَةً حَتَّى أثَّرَتْ حَاشِيَةُ الْبُرْدِ فِي صَفْحَةِ عَاتِقِهِ

ثُمَّ قَالَ: يَا مُحَمَّدُ احْمِلْ لِي عَلَى بَعِيرَيَّ هَذَيْنِ مِنْ مَالِ اللَّهِ الَّذِي عِنْدَكَ فَإِنَّكَ لَا تَحْمِلُ لِي مِنْ مَالِكَ وَلَا مِنْ مَالِ أَبِيكَ.

فَسَكَتَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ (الْمَالُ مَالُ اللَّهِ وَأَنَا عَبْدُهُ)
ثُمَّ قَالَ: (وَيُقَادُ مِنْكَ يَا أَعْرَابِيُّ مَا فَعَلْتَ بِي)
قَالَ لَا.
قَالَ: (لِمَ؟)
قَالَ لأَنَّكَ لَا تكافي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ

فَضَحِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَمَرَ أَنْ يُحْمَلَ لَهُ عَلَى بَعِيرٍ شَعِيرٌ وعَلَى الآخَرِ تَمْرٌ.

-الشفاء للقاضي عياض

Анас ибн Мәліктен (р.а.) мынадай риуаят келеді: Бірде Алла елшісінің (ﷺ) қасында жүр едім. Үстінде жиегі қалың шапаны бар. Сол сәтте бір бәдәуи шапанынан қатты тартты, тартқаны сонша, шапанның шеті пайғамбарымыздың (ﷺ) иығына батып, ізін қалдырды.

Содан соң бәдәуи былай деді: “Ей, Мұхаммед! Алланың сендегі мал-мүлкінен мына екі түйеме артып бер! Өйткені сен маған өзіңнің малыңнан да, әкеңнің малыңнан да бермейсің ғой.”

Пайғамбарымыз (ﷺ) бір сәт үнсіз қалып, артынша былай деді: “Бар дүние атаулы Аллаға тиесілі, ал мен Оның құлымын.”

Кейін: “Ей, бәдәуи! Маған қылған ісіңнің қарымтасы бар” - дегенде,

Бәдәуи: “Жоқ,” – деп жалтарады.

Пайғамбарымыздың(ﷺ): “Неге?” – деген сұрағына,

“Сен жамандықты жамандықпен қайтармайсың ғой,” – деп жауап береді. (Немесе таспен атқанды таспен атпайсың ғой деуге болады)

Сонда Пайғамбарымыз (ﷺ) күліп жіберіп, әлгі бәдәуидің екі түйесінің бірінк арпа, екінгіші құрма артуға бұйрық береді».

(Шифа кітабы, Қазы ‘Ийяд)
❤22👍2🔥2
صلى الله عليك يا خير الورى
❤19🔥2👍1
Алдын Шәмсуддин әл-Фәнәри (1431-835) мен Сәийд Шәриф әл-Журжани (1413-816) арасында орын алған қисса турасында арнаға жазба жариялаған едім. Өз кезегінде әл-Фәнәри “Исағужи” мәтініне түсіндірме жасаған болатын. Аталмыш еңбегінінің кіріспесінде шәкірттерінің өтінішімен таң намазы мен ақшам намазының
арасында тәмәмдағанын айтады.

فلما لم ينفعني التعلل بلعل وعسى، عن اقتراح أخ لي في كل صباح ومساء، أن أكتب فوائد لائقة بمطالعة الإخوان لفرائد الرسالة الأثيرية في الميزان شرعت فيه غدوة يوم من أقصر الأيام وختمت مع آذان مغربه بعون الله تعالى العلام، إنه ولي كل توفيق وإنعام.
Сондықтан, Шәмсуддин әл-Фәнәриге “Йекрузи” (يكروزي) яғни парсыша “Бір күн” деген лақап тағылған.

-----------------
http://t.me/sharigat_panderi
👍8🔥4❤2
يَكْرُوزِي
👍9❤3🔥3🥰2
لماذا النتيجة تتبع الأدون في القياس؟

قال عبيد الله:
فائدة: اعلم أنّ ههنا اتّفق المنطقيّون من أوّلهم إلى آخرهم أنّ نتيجة القياس تابعةٌ في صفة الإيجاب التي هي أشرف من السلب وفي صفة الكلّيّة التي هي أشرف من الجزئيّة لأخسّ المقدّمتين وأرذلهما، يعني إن كانت إحدى مقدّمتي القياس موجَبةً والأخرى سالبة تكون النتيجة سالبة، وإن كانت إحدى مقدّمتي القياس كلّيّة والأخرى جزئيّة تكون النتيجة جزئيّة، وإن كانت إحدى مقدّمتي القياس سالبةً فالنتيجة تكسب السلب من السالبة، والجزئيّة من الجزئيّة، فتكون سالبة جزئية.

والسر في ذلك: أنّ مقدّمتي القياس لمّا كانتا جزئي القياس، ولكلّ منهما مَدْخَلٌ في تحصيل النتيجة فيجب مراعاة التوازن بينهما في تحصيل النتيجة، والمقدّمة الشرفية يكفيها شرافتها الذاتيّة، فلو كانت النتيجة تابعة لها أيضًا فات التوازن بينهما بالكلّيّة، فأتبعوا النتيجةَ للأخسّ منهما ليحصل التوازن بين المقدّمتين، ففي إحداهما الشرف الذاتيّ وفي الأخرى موافقة المطلوب وهو النتيجة لها. وهذا بحسب الجليّ من النظر.

وأما النظر الدقيق: فيقتضي(١) أنّ شرف النتيجة من كلّ الوجوه تابع لشرف كلتا المقدّمتين اللتين لهما مدخل فيها من كلّ الوجوه؛ لأنّ شرف المعلول تابعٌ لشرف العلّة، فإذا فات الشرفُ الكلّيُّ في إحدى المقدمتين فات الشرف المطلوب من كلّ الوجوه؛ لأنّ عدمَ جزء من العلّة يستلزم عدم المعلول كما هو المعلوم من الحكمة، فيفوت الشرف الكلّيّ للمطلوب، فكان موافقة المطلوب النتيجة للأخسّ لازمًا بالضرورة، ولهذا نظائر أخر حيث قالوا: أنّ المركّبَ من المستقلّ وغيره غير مستقلّ؛ لأنّ استقلال الكلّ معلول لجميع أجزائه، فإذا فات استقلال جزء واحد فات استقلال الكلّ لعدم علّته، كذا قالوا: إنّ حرفيّة جزء واحد بمعنى احتياجه إلى الخارج يستلزم حرفيّة الكلّ بمعنى الاحتياج إلى ذلك الخارج فتدبّر. عبيد.
-----------
(١) في المطبوع: فيختفي، والظاهر أنه من تحريف الطابعين.
❤6🔥1🥰1
Кеше доктор Әнәс Зарқамен кездесу бақыты нәсіп болды. Доктор Шейх Мустафа Зарқаның ұлы, “Шарх әл-Қауағид әл-Фиқһия” кітабының авторы Шейх Ахмад Зарқаның немересі.

Оған қойған сұрақтарым атасының “Шарх әл-Қауағид әл-Фиқһия” кітабының төңірегінде болып: “Кей тұстарда ол кітапты пайдаланамын. Дей тұрғанмен, ауыр кітап. Дәріс жүргізуге дәрменсізбін. Кітап қайта қызметке және қайнаркөздерін қайта қаралып, зерделенуіне мұқтаж” - деп ойымен бөлісті.

Осы сөзінен кейін аталмыш кітапқа бір ұстаздарымыздың тахқиқ жасауды бастағандығы жайында хабардар еттім. Айтқандай-ақ, кітап өте ауыр. Өйткені, Шейх Ахмад Зәрқа ғалымдардың пікірлерін өз сөзімен жеткізіп, өзгелерден сөзбе-сөзбе көшірмеген.

🔹Зарқалар отбасысы атасынан немересіне дейін ғылымға ден қойған отбасы.

🌴Алғашқысы - Шейх Мухммад Зарқа (һ.1343). Заманының ханафи мәзһабы бойынша елеулі ғалымы. Дәуірінде ханафи мәзһабының негізгі тірегі саналған. Қатарлас ғалымдары қандай да бір ауыр фиқһи мәселе турасында келіспесе Мухаммад Зәрқадан сұрайтын. Шейх өз пікірін білдіргенде басқалар ойын қабыл алып, мойындайтын. Білім мәжілісіне ғылымға терең бойлаған жандар ғана қатысатын (1).

🌴Екіншісі - Шейх Ахмад Зарқа (һ.1353). Шейх Ахмад әкесі Мухаммадтың бауырында тәрбиленген. Асқан зеректік пен дара қабілетпен ерекшеленіп, қатарластарын артта қалдырған. Ғылым мен түсініктің басын біріктірген жан. Жас күнінен ақ әкесінің дәріс алқасына қатысатындай дәрежеге жеткен. Жоғарыда атап өткеніміздей әкесінің мәжілісіне тек ғалымдар ғана қатысатын.

Ахмад әкесінің қасынан көлеңкесіне іспетті бір елі болсын ажырамайтын. Нәтижесінде биік шыңға қол жеткізгенге дейін дәргейінде 30 жылдан көп мөлшерде дәріс алды. Одан ханафи фиқһын, усул фиқһ пен усул хадисті, тәпсірді және өзге де ғылымдарды меңгерді. Әкесінен үйренген ғылымының басы фиқһ ілімі болды. Күнімізде үстіртін оқу емес, арнайы зерделеп, зерттеп оқыған кітабының бірі - заманының ірі ғалымы Ибн Абидиннің “Радд әл-Мухтар әлә әд-Дурр әл-Мухтар” атты хашиясы. Аталмыш еңбекті басынан соңына дейін екіден көп мәрте зерделеп, пікір талас жүргізіп 20 жылы шамасында оқыған. Әкесімен оқыған тағы ханафи фиқһ кітабының бірі - Имам Зәйлағидің (һ.743) “Тәбиин әл-Хақаиқ шарх Кәнз әд-Дақаиқ” атты еңбегі. Екеуі басынан соңына дейін оқыған. Сондай-ақ оқыған екеуі ұлы еңбек саналатын “Бәдәиғ әс-Санаиғ фи тәртиб әш-Шараиғ” атты кітап (2). Басым бөлігін зерттей, зерделей оқыған. Бұл екі кітапқа шынайы назар аударған оқырманды міндетті түрде терең түсінікке жетелейді. Ал егер оқырманның ерекше қабілеті мен таланты болса, онда бұл кітаптар оны одан әрі биік деңгейге көтерері сөзсіз! Әкесімен оқыған тағы бір кітабы - Зәйнуддин ибн Нужәймнін “әл-Әшбаһ ән-Назаир” атты еңбегі.

Әкесінің жасы егде тартып, 75-ке жеткенінде дәріс беруден бас тартып, орынын босатады.

30 жыл көлемінде дәріс жүргізеді. Шәкірттері көп болып, араларынан дара фақиһтер топ жарды. Олардың бірі оның ұлы, атақты шейх Мұстафа әз-Зәрқа (3).

Шейх Ахмад фиқһ қағидалары ғылымын шамамен 20 жыл бойы оқытып, кейін сол тақырыпта «Шарх қауағид әл-Фиқһия» атты кітабын жазған. Осы кітабының құндылығына таң қалуға болмайды, өйткені ол бұл еңбегін екі онжылдық бойы дәріс бергеннен кейін жазған!

Жалғасы 👇
❤17👍1🔥1🥰1
🌴Үшіншісі - Шейх Мұстафа Зарқа (м.1999). Ол заманының ұлы ғалымдарының бірі. Шейх Әбдуфаттах Әбу Ғудданың Мұстафа әз-Зәрқаға күртесін кигізіп жатқан суретін көрген боларсыздар. Ол шейх, мухаддис Бадруддин әл-Хасани және шейх Мұхаммад Рагыб әт-Таббақтың шәкірті.
Мұстафа әз-Зәрқа университетте үш сала бойынша білім алды: әдебиет факультетінде, құқық факультетінде және шариғи ғылымдар саласын. Мысырдағы Каир университетінде шариғи ғылымдар бойынша білімін жалғастырды. Оның ең танымал еңбектерінің бірі – «әл-Мәдхал әл-Фиқһи әл-Әам» атты кітабы.

🌴Біздің кездескеніміз – шейх Мұстафа Зарқаның ұлы доктор Мұхаммад Анас Зарқа. Ол Пенсильвания университетінде экономика және статистика саласында докторлық дәрежеге ие болған.
--------------------------------------------------
(1) Шейх Мұхаммад Рагыб әт-Таббақтың «Иғлам ән-Нубәлә би Тарихи Халаби әш- Шаһба» атты кітабынан қараңыз (7/679).
(2) Баспаның қазіргі нұсқаларында өте көп қателіктер бар екенін айтқым келеді, тіпті кейбір беттерінде 10-нан астам қате бар, олардың кейбірі шариғи үкімдерді толықтай өзгертіп жібереді. Алайда Алланың қалауымен біздің ұстазымыз бұл кітапты лайықты деңгейде түзетіп, оны келесі үш жыл ішінде толыққанды әрі жақсы үлгіде басып шығаруды жоспарлап отыр.
Ұстамыздың қызметінде болу бақытын нәсіп еткен Аллаға сансыз мадақ.
(3) «Шарх қауағид әл-Фиқһия» кітабының кіріспесін қараңыз (26-бет).
❤15👍3🤯3🔥1🥰1
❤15👍5🔥3🥰3
الحصر على ثلاثة أقسام:

1-حصر عقلي:
وهو الحصر الدائر بين النفي والإثبات، كانحصار مطلق الدلالة في اللفظية وغيرها، وكانحصار الدلالة اللفظية الوضعيّة في المطابقيّة والتضمّنية والالتزاميّة.

2-وحصر استقرائيّ: وهو الذي لم يوجد مع الاستقراء قسم آخر، فحُكِمَ بالانحصار في الأقسام الموجودة معه، كانحصار الدلالة اللفظية في الوضعيّة والعقليّة والطبعيّة.

3-وحصر جعليّ: وهو الذي يجعله الجاعل منحصرًا، كانحصار الكلّ في أجزائه.

من حاشية قال أقول.

-------------
http://t.me/sharigat_panderi
👍14❤4
آفة التدريس تصحيح الكراريس

أكتب له ما الفرق؟ يكتب لي: لا يوجد فرق
😁17❤5🤯1
آفة التدريس تصحيح الكراريس

يكتب "فهذا معنى شريف جدا"
❤12😁2
يقول محققه في تعليق 5

(ما بين المعكوفتين زيادة من عندي لتصحيح المعنى)

بل المعنى مستقيم بدونه، ودخله الخطأ من سوء قراءته للنص، والكلمة التي قبلها "وإما" عطف على قوله "والعام إما"

ما الفائدة من حشو تعليقات على الكتاب من هنا ومن هناك بدون ضبط النص؟!
🔥11👍1