ការលម្អកលឝ (Kalaśa)នៅក្នុងស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ (ភាគ២ បញ្ចប់)
-----------
Join AMS Khmer Civilization

នៅភាគទី១នៃប្រធានបទនេះ មានការបង្ហាញពីអត្ថន័យនិងសេចក្ដីសំខាន់មួយចំនួនតាមបែបបដិមាសាស្ត្ររបស់កលឝជាហូរហែរួចមកហើយ។ សម្រាប់ភាគទី២នេះ យើងនឹងមកពិនិត្យលើការយកកលឝមកបញ្ចូលទៅក្នុងស្ថាបត្យកម្មខ្មែរនៅសម័យបុរាណបន្ថែមទៀត។ ចំពោះស្ថាបត្យកម្មខ្មៃរសម័យបុរាណមានការលម្អដោយកលឝ និងចម្លាក់រូបកលឝនៅច្រើងកន្លែងណាស់ ពោលគឺមានតាំងពីផ្នែកខឿននៃប្រាសាទរហូតដល់ផ្នែកកំពូលនៃប្រាសាទ។ ជាក់ស្ដែងនៅតាមខឿននៃប្រាសាទមួយចំនួននៅមុនសម័យអង្គរ មានការលម្អតួខឿងជាក្បាច់ពេជ្រមូល តែបើសង្កេតឱ្យល្អិតបន្តិច ដោយមើលបន្ថែមជាមួយតួខឿននិងក្បាច់ឈូកផ្ងារខាងលើយើងនឹងឃើញថា ខឿនទាំងមូលនោះមានសណ្ឋានស្រដៀងគ្នាទៅនឹងរូបកលឝទៅវិញ។ ចំណុចនេះត្រូវគ្នាយ៉ាងខ្លាំងទៅនឹងលក្ខណៈខឿនមួយប្រភេទនៅក្នុងសិល្បៈឥណ្ឌា ដែលគេស្គាល់ជាភាសាសំស្ក្រឹតថា “កលឝ Kalaśa” ឬ “កុមុទ Kumuda” ឬ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=25157

#AMS #KhmerCivilization

អក្សរសិល្ប៍៖ រឿង មហាចោរនៅទល់ដែន (ភាគ៥២)
-----------
Join AMS Khmer Civilization

(ថ្កើងត្រង់ណា)           ហាសៗ! នេះមកពីអូន ធ្លាប់តែបង្រួញគំនិតគេខ្លាំងពេកទៅវាបាបមកធ្វើកម្មពៀរតែ ខ្លួនឯងដូច្នោះហាសៗ។           ព្រះនាងមណីក្រោកឡើងដើរតម្រង់ទៅរកប៉ាន់តែ។ នាងចាក់តែដែលនៅក្តៅៗ ពីរ ពែង នាងហុចមួយពែងមកមានន្ទ។           សុំបងពិសាទឹកសិនទៅអោយវាស្រួលបំពង់ក អាចឲ្យបងនិយាយបានស្រួលជាងនេះ ទៅទៀត។           អរគុណ! អរគុណ! បងមិនហ៊ានញ៉ាំទឹកតែអូនទេ។…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=25168

#AMS #KhmerCivilization

ហោរាសាស្រ្តប្រចាំថ្ងៃសុក្រ ៣រោច ខែកត្តិក ឆ្នាំខាល ចត្វាស័ក ព.ស២៥៦៦ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២
-----------
Join AMS Khmer Civilization


-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=25177

#AMS #KhmerCivilization

សិលាចារឹកប្រាសាទរបងរមាស ខេត្តកំពង់ធំ K.១៥៣
-----------
Join AMS Khmer Civilization

ប្រាសាទរបងរមាស មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ដែលស្ថិតនៅខាងជើងក្រុមប្រាសាទសំខាន់ៗទាំងបី ក្នុងភូមិអូរគ្រូកែ ឃុំសំបូរ ស្រុកប្រាសាទសំបូរ ខេត្តកំពង់ធំ។ នៅក្នុងក្រុមប្រាសាទរបងរមាសទាំងមូល មានប្រាសាទសរុបចំនួន៩ តួប៉ម ហើយគេរកឃើញសិលា​ចារឹកសរុបចំនួន ៤ ផ្ទាំង មានសិលាចារឹក K.150, K.152, K.153 និង K.816។ ក្នុងចំណោម…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=25181

#AMS #KhmerCivilization

វប្បធម៌នៃទីក្រុងថាតា​
-----------
Join AMS Khmer Civilization

ថាតា (Thatta) គឺជាទីក្រុងបុរាណមួយដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្បែរនឹងទន្លេឥណ្ឌូស(Indus River) ក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន (Pakistan) និងមានចម្ងាយជាង១០០គីឡូពីការ៉ាជី ( Karachi) ដែលស្ថិតនៅក្នុងខេត្តស៊ីន(Sindh)។ ទីតាំងនៃក្រុងនេះគឺអតីតរាជធានីនៃសន្តតិវង្សសាម៉ា (Samma dynasty) នៅក្នុងស.វ.ទី១៤នៃគ.ស. ដែលជាសម័យកាលមួយមុនពេលមានដែលមានការកសាងសំណង់ព្រះវិហារអ៊ីស្លាមក្នុងតំបន់នេះ ដែលបន្តក្លាយជាទីក្រុងដ៏ធំនៃសាសនាអ៊ីស្លាមក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន និងបន្តគ្រប់គ្រងដោយស្តេច Mughal។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ទីក្រុងនេះចាប់ផ្តើមរីកចម្រើនពីស.វ.ទី១៤…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=24096

#AMS #KhmerCivilization

សាកល្បងពិចារណាឡើងវិញអំពីផ្តែរទ្វារវត្តមហរ
-----------
Join AMS Khmer Civilization

ជាទូទៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋានអ្នកស្រាវជ្រាវគេហៅផ្តែរទ្វារនេះថា “ផ្តែរវត្តអង្គខ្នា” ដែលគេសំដៅលើឈ្មោះទីតាំងវត្តមួយកន្លែងនៅក្នុងភូមិឥន្ទកុមារ ឃុំកំពង់ស្វាយ ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ។ ប៉ុន្តែ តាមពិតទៅ វត្តនោះពុំមែនឈ្មោះថា “អង្គខ្នា” នោះឡើយ រីឯឈ្មោះពិតនោះគឺ “វត្តឥន្រ្ទកុមារ” ឬ “វត្តឥន្រ្ទខ្មា” ហើយផ្តែរនេះទៀតសោតមានទីតាំងដើមស្ថិតនៅវត្តមហរ ដែលស្ថិតនៅភូមិមហរ ឃុំជ័យ ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=25202

#AMS #KhmerCivilization

ស្ថានីយបញ្ចុះសពយុគសំរិទ្ធមួយកន្លែងត្រូវបានរកឃើញនៅតំបន់Cambridge
-----------
Join AMS Khmer Civilization

ផ្នូរបញ្ចុះសព ក្នុងយុគសំរិទ្ធមួយកន្លែង ត្រូវបានរកឃើញកំឡុងពេលធ្វើកំណាយនៅតំបន់អភិវឌ្ឍន៍លំនៅដ្ឋានមួយក្នុងតំបន់ Cambridge។ ទីតាំងដែលបានរកឃើញទីតាំងបញ្ចុះសពនោះគឺស្ថិតនៅ Eddeva Park ក្នុង តំបន់Cambridge។ គម្រោងកំណាយនេះ គឺដឹកនាំដោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមកពី Oxford Archaeology East។ ក្នុងអំឡុង​ពេល​ធ្វើកំណាយ ពួកគេ​បាន​រក​ឃើញ​សព​ចំនួន​១២ និង​កោដ្ឋចំនួន​៥​នៅ​ទីតាំង​នោះផ្ទាល់។ ក្នុងនោះ ក៏បានព្រួញ ដែលភាគច្រើនកប់ជាមួយនឹងសព…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=24583

#AMS #KhmerCivilization

ហោរាសាស្រ្តប្រចាំថ្ងៃអង្គារ៍ ៧រោច ខែកត្តិក ឆ្នាំខាល ចត្វាស័ក ព.ស ២៥៦៦ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ 
-----------
Join AMS Khmer Civilization


-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=25216

#AMS #KhmerCivilization

ព្រះវិហារវត្តអំពិល
-----------
Join AMS Khmer Civilization

វត្តអំពិល ឬហៅថា​វត្តអំពិលពោធិប្រាក់ ស្ថិតនៅ​ក្នុង​ភូមិ​សាស្រ្ត​​​​ឃុំ​ប្រាសាទ ស្រុក​ព្រះ​នេត្រ​ព្រះ ខេត្ត​បន្ទាយ​មាន​ជ័យ មានព្រំ​ប្រទល់​ជាប់ស្រុក​ក្រឡាញ់​ ​​ខេត្ត​សៀម​រាប​។ វត្ត​នេះកសាង​នៅ​ប្របដង​ស្ទឹង​ក្រឡាញ់ ​ពោល​គឺ​នៅ​​ខាង​ជើង​វត្ត​ទន្ទាប់​​ចម្ងាយ​ប្រហែល​​៥ គីឡូម៉ែត្រ។ យោង​តាម​​ឯកសារ​ឱ្យដឹង​ថា ព្រះ​វិហារ​​​វត្ត​នេះកសាង​នៅដើម​សតវត្សទី​២០ ហើយ​​គំនូរ​ក្នុង​​ព្រះវិហារ​​គូរ​ក្នុងឆ្នាំ​១៩៤១។ ក្រោយ​ឆ្លង​កាត់​សង្រ្គាម​ ​និង​ការ​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​ ​ទើប​ចូលមក​ដល់​ដើម​សតវត្សទី​២១ ព្រះវិហារ​វត្ត​នេះ​បា​ន​​ជួស​ជុល​​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ និង​គ្រឿង​លម្អ​ផ្នែក​ដំបូល​ ដោយ​រក្សា​​លំនាំ​ស្ថាបត្យ​កម្ម​ដើម​​ ព្រម​ទាំង​​ជួស​ជុល​កែ​លម្អ​​កសាងបន្ថែម​​ខឿន​ជុំវិញ​ព្រះ​វិហារ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=22912

#AMS #KhmerCivilization

ល្ខោនចម្រុះ រឿង មហាភារតៈ/ភារតយុទ្ធ ឈុត «សន្តិករ យុធិស្ឋិរា»
-----------
Join AMS Khmer Civilization

វីរកថាសំខាន់និងជាវណ្ណកម្មពីរធំៗនៅក្នុងសិល្បៈខ្មែរ គឺរឿងរាមកេរ្តិ៍និងរឿងមហាភារតៈ និពន្ធដោយ វ្យាសៈ (Vyasa) ជារឿងដែលមានប្រភពចេញមកពីប្រទេសឥណ្ឌា និងមានអាយុកាលក្នុងចំណោមចាស់ជាងគេនៅលើពិភពលោក។ «មហាភារតៈ» មានន័យថា​ «រឿងដ៏អស្ចារ្យនៃត្រកូលក្សត្រភារតៈ»។ «ភារតៈ» ក៏ជាពាក្យមួយដែលជនជាតិឥណ្ឌាប្រើដើម្បីសម្គាល់សញ្ជាតិឥណ្ឌា ដូច្នេះគឺមានន័យថា «រឿងដ៏អស្ចារ្យនៃប្រទេសឥណ្ឌា»។ មានប្រភពខ្លះអះអាងថា ជារឿងដែលធំជាងគេរបស់មនុស្សជាតិ។ រឿងនេះជារឿងដ៏វែង តាំងតែពីយុគសម័យវេទ ប្រមាណសតវត្សទី៥ មុនគ្រឹស្តសករាជ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=25226

#AMS #KhmerCivilization

ព្រះវិហារវត្តអំពិល
-----------
Join AMS Khmer Civilization

វត្តអំពិល ឬហៅថា​វត្តអំពិលពោធិប្រាក់ ស្ថិតនៅ​ក្នុង​ភូមិ​សាស្រ្ត​​​​ឃុំ​ប្រាសាទ ស្រុក​ព្រះ​នេត្រ​ព្រះ ខេត្ត​បន្ទាយ​មាន​ជ័យ មានព្រំ​ប្រទល់​ជាប់ស្រុក​ក្រឡាញ់​ ​​ខេត្ត​សៀម​រាប​។ វត្ត​នេះកសាង​នៅ​ប្របដង​ស្ទឹង​ក្រឡាញ់ ​ពោល​គឺ​នៅ​​ខាង​ជើង​វត្ត​ទន្ទាប់​​ចម្ងាយ​ប្រហែល​​៥ គីឡូម៉ែត្រ។ យោង​តាម​​ឯកសារ​ឱ្យដឹង​ថា ព្រះ​វិហារ​​​វត្ត​នេះកសាង​នៅដើម​សតវត្សទី​២០ ហើយ​​គំនូរ​ក្នុង​​ព្រះវិហារ​​គូរ​ក្នុងឆ្នាំ​១៩៤១។ ក្រោយ​ឆ្លង​កាត់​សង្រ្គាម​ ​និង​ការ​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​ ​ទើប​ចូលមក​ដល់​ដើម​សតវត្សទី​២១ ព្រះវិហារ​វត្ត​នេះ​បា​ន​​ជួស​ជុល​​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ និង​គ្រឿង​លម្អ​ផ្នែក​ដំបូល​ ដោយ​រក្សា​​លំនាំ​ស្ថាបត្យ​កម្ម​ដើម​​ ព្រម​ទាំង​​ជួស​ជុល​កែ​លម្អ​​កសាងបន្ថែម​​ខឿន​ជុំវិញ​ព្រះ​វិហារ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=22912

#AMS #KhmerCivilization