វិហារ​វត្តមជ្ឈិមវ័ន៖ អតីតវិហារបុរាណនៃចុងសតវត្សទី១៩
-----------
Join AMS Khmer Civilization

វត្តមជ្ឈិមវ័ន​ មានទីតាំង​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​សង្កាត់​ក្បាល​កោះ ខណ្ឌ​ច្បារអំពៅ រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ នៅតាម​បណ្តោយ​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ១ ​ប្រប​ដង​ទន្លេមេគង្គ។ កាលដើម​ឡើយ​វត្ត​នេះ​​ឈ្មោះ​ “វត្ត​ជ្រោយ​អំពិល​​ថ្មី” ហើយ​គេ​និទានថា វត្តនេះកកើតឡើង​ថ្មីក្រោយវត្ត​ជ្រោយ​​អំពិល​ដែលស្ថិត​នៅ​​​ក្បែរ​នោះ លុះ​ចំណេរតមកទើប​ប្តូរឈ្មោះ​ផ្លាស់​នាម​ហៅ “វត្ត​​មជ្ឈិម​​វ័ន​”។ ប៉ុន្តែ​យ៉ាង​ណា​​ក៏​ដោយ បច្ចុប្បន្នវត្តនេះមាន​​វិហារមួយ​យ៉ាង​ចំណាស់ ​ហើយធ្លាប់​បាន​​​​ជួស​ជុល​រៀបចំ​​​កែ​សម្រួល​​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ស្ថាបត្យកម្ម​ពី​អតីត​វិហារ​បុរាណ​ ​ដែល​គេ​យល់​ថា​កសាងឡើងតាំងពីក្នុងរវាង​ចុង​សតវត្ស​ទី​១៩។ វិហារ​បុរាណវត្ត​មជ្ឈិមវ័ន មានបណ្តោយ​ប្រហែល​ជាង១៥ម៉ែត្រ ទទឹង​ជាង​៨ម៉ែត្រ សង់​នៅលើ​ខឿន​កម្ពស់​ប្រហែល១ម៉ែត្រ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=22006

#AMS #KhmerCivilization

រឿងព្រះសុធននាងកែវមនោហ៍រាក្នុងរបាំក្បាច់បុរាណខ្មែរ
-----------
Join AMS Khmer Civilization

ឯកសារ ជាពិសេសសិលាចារឹកនិងចម្លាក់លើជញ្ជាំងប្រាសាទបុរាណខ្មែរ បានបញ្ជាក់ច្បាស់ជាតឹកតាងថារបាំព្រះរាជទ្រព្យឬរបាំក្បាច់បុរាណខ្មែរ មានវត្តមាន តាំងតែពីសម័យបុរេអង្គរមកម៉្លេះ។ នាសម័យអង្គរដ៏រុងរឿង (សតវត្សទី៩-១៥) វប្បធម៌អរិយធម៌ខ្មែរលូតលាស់ដល់កំពូល។ បុព្វបុរសខ្មែរបានបន្សល់ទុកដល់សព្វថ្ងៃ នូវស្នាដៃសិលាប្រាសាទបុរាណដែលជាមរតកដ៏មានតម្លៃកាត់ថ្លៃមិនបាន ជាកេរតំណែលដូនតា អត្តសញ្ញាណជាតិ និងជាដួងព្រលឹងរបស់ខ្មែរ។ របាំដ៏សុក្រឹតល្អឥតខ្ចោះប្រកបដោយក្បួនខ្នាតក្រឹត្យក្រមកំពូល មានរបាំអប្សរា ជាដើម ជាស្នាដៃសិល្បៈមានជីវិតរស់រវើកនៅលើឆាកទស្សនីយភាពល្បីល្បាញទូទាំងប្រទេសនិងពិភពលោក។ នៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៣…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=22060

#AMS #KhmerCivilization

អបអរសាទរព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល 🙏🏻
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ៤រោច ខែពិសាខ ឆ្នាំខាល ចត្វាស័ក ព.ស. ២៥៦៦ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២២។

បុណ្យច្រត់ព្រះនង្គ័ល គឺជាព្រះរាជពិធីបុណ្យប្រពៃណីរបស់ខ្មែរមានតាំងពីបុរាណកាលមក។ បុណ្យនេះ ធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងផ្សងមើលស្ថានភាពរបស់ស្រុកទេសន៍ជាពិសេសការធ្វើ​ស្រែចម្ការ​របស់​កសិករខ្មែរ ទៅតាមការបរិភោគរបស់ «គោឧសភរាជ»។ ការប្រារព្ធពិធីនេះក៏ជា ក្រើនរំឭកដល់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរ ដែលពឹងផ្អែកលើការធ្វើកសិកម្មជាចម្បងនោះ ឱ្យបានដឹងថា រដូវវស្សាបានចូលមកដល់ហើយ។ ពិធីនេះគេហៅថា ជាបុណ្យរបស់​ព្រះ​បរមរាជវាំង។​គេអាចហៅម្យ៉ាងថា ព្រះរាជពិធីបុណ្យទ្វារទសមាសឬពិធីបុណ្យ ច្រត់ព្រះនង្គ័ល ។

#AMS #khmercivilzation #Cambodia

រឿង មហាចោរនៅទល់ដែន (ភាគ៣២ )
-----------
Join AMS Khmer Civilization

(ព្រះនាងខត្តិយាណី) កាមាប្រឹងទប់សំដីទ្រគោះឡកឡឺយនេះ រួចសំឡឹងឡោះងតឹងស្ទើរច្រាលពីដើមទ្រូង ថាៈ​ ហ៊ឺស! ហ៊ឺស! កាមាមិនងាយស្លាប់ទេ។ កាមារស់នៅដើម្បីសងសឹកឈ្មោះមានន្ទ។ មើលៗ នែមានន្ទទុស្នាមមុខ ស្នាមដៃឲ្យកាមាសងឈាមដែលបានហូរចេញពីសាច់កាមា។ ឈាមនេះ បានហូរនៅថ្មីៗ សើមៗ ក្តៅៗ។ ឈាមនេះមួយតំណក់ ស្រែកហៅឈាម មានន្ទមួយតំណក់ ដែរ។ ឈាមនេះហៅឲ្យកាមាសងសឹក។…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=22138

#AMS #KhmerCivilization

ទោសបច្ចុប្បន្ន និងទោសបរលោក
-----------
Join AMS Khmer Civilization

តាមការពិនិត្យមើលសេចក្តីក្នុងសិលាចារឹកសម័យបុរាណជាច្រើនរួចមក គេអាចសង្កេត​ឃើញថា ទោសនៅក្នុងអារ្យធម៌ខ្មែរ អាចបែងចែកជាពីរយ៉ាងសំខាន់ៗ គឺ ទោសបច្ចុប្បន្ន និងទោសបរលោក។ តើទោសទាំងពីរនេះ មានអត្ថន័យយ៉ាងណាខ្លះ? ដំបូងនេះ យើងសាកសង្ខេបអំពីអ្វីទៅជាទោសបច្ចុប្បន្ន? ពាក្យនេះបើសំរាយឱ្យងាយស្រួលស្តាប់មកមានន័យថា គឺជាទោសដែលត្រូវគេផ្ទន្ទា ឬដាក់ទណ្ឌកម្មភ្លាមៗនៅពេលមនុស្សដែលប្រព្រឹត្តនៅមានជីវិត។ នៅកម្ពុជាសម័យបុរាណ កម្ពុជាអាចមានច្បាប់ពីរសំខាន់ៗ គឺច្បាប់សីលធម៌សង្គម និងច្បាប់រដ្ឋអាជ្ញា។ ច្បាប់សីលធម៌សង្គម សំដៅដល់ក្រមសីលធម៌ក្នុងការរស់នៅ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=22152

#AMS #KhmerCivilization

វប្បធម៌ទ្វារវតី
-----------
Join AMS Khmer Civilization

ការសិក្សា​លើប្រវត្តិសាស្រ្តនៃវប្បធម៌ទ្វារវតី គឺមានការ​ចាប់អារម្មណ៌​ខ្លាំង​នៅពាក់កណ្តាលនៃសតវត្សទី២០មក ប៉ុន្តែការសិក្សាទាំងនោះ ត្រូវការស្វែងយល់បន្ថែមទៀត ទាំងអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ  នយោបាយ ឬវិសាលភាពទឹក និងជំនឿជាដើម។ ​អ្វី​ដែល​អ្នកស្រាវជ្រាវ​ដឹង​ពីទ្វារវតីគឺតាមរយៈទិន្ន័យ​ពី​បុរាណ​វិទ្យា​ជា​ចម្បង និងឯកសារចិន។ ទិន្ន័យទាំងនោះរួមមាន សំណង់ចេតិយ ពុទ្ឋរូបធ្វើពីថ្មភក់ ជាដើម។ នៅក្នុងឯកសាររបស់ចិន បានហៅទីកន្លែងមួយក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៌ដីគោកថា  Duoluobodi (To-lo-po-ti)សំដៅលើDvāravatī ក្នុងភាសាសំស្រ្តឹត និងឃើញមាន…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=22178

#AMS #KhmerCivilization

ប្រាសាទនៈខនហ្លួង៖ ស្ថាបត្យកម្មថៃចុងសម័យអយុធ្យាដែលមានទំនាក់ទំនងនឹងតំបន់អង្គរ
-----------
Join AMS Khmer Civilization

អយុធ្យាជារដ្ឋអំណាចថ្មីមួយដែលចាប់ផ្ដើមមានអំណាចនិងពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅរវាងស.វទី១៤។ មេដឹកនាំអយុធ្យាជាច្រើនសម័យកាលតែងមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងច្រើនជាមួយរាជធានីអង្គរតាំងពីដើមសម័យអយុធ្យារហូតដល់ចុងសម័យអយុធ្យា ពោលគឺអយុធ្យាតែងមានការប្រស្រ័យទាក់ទងនិងដឹងឮអំពីអង្គរមិនដែលដាច់ឡើង។ អត្ថបទនេះខ្ញុំនឹងលើយកឧទាហរណ៍ដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយមកបង្ហាញគឺ សំណង់ប្រាសាទនៈខនហ្លួងដែលជាសំណង់មួយដែលស្ដេចថៃនៅចុងសម័យអយុធ្យា រវាងដើមស.វទី១៧ បានបញ្ជាឱ្យមន្ត្រីរបស់ខ្លួនធ្វើដំណើរមកកាន់តំបន់អង្គរដើម្បីមកចម្លងគំរូប្រាសាទយកទៅសាងប្រាសាទនៅអយុធ្យា។ ប្រាសាទនៈខនហ្លួង ឬអាចជាសំនៀងខ្មែរថា “ប្រាសាទនគរហ្លួង” បច្ចុប្បន្នមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងឃុំនៈខនហ្លួង ស្រុកនៈខនហ្លួង ខេត្តអយុធ្យា ប្រទេសថៃ។ ប្រាសាទនេះជាសំណង់ធ្វើអំពីឥដ្ឋ បែរមុខទៅទិសខាងជើងតម្រង់ទៅរកទន្លេប៉ាស័ក(ព្រៃស័ក) សាងឡើងនៅចុងសម័យអយុធ្យា ក្នុងរជ្ជកាលសម្ដេចព្រះចៅប្រាសាទថង (គ.ស.១៦២៩-១៦៥៦)។