គុកនគរ
-----------
Join AMS Khmer Civilization

នៅរវាងដើមស.វ.ទី១១ មានព្រះមហាក្សត្រមួយអង្គដែលកើតចេញពីវង្សត្រកូលខ្ពង់ខ្ពស់​មួយ ហើយប្រវត្តិវិទូមួយចំនួនច្រើនយល់ថា ទ្រង់ទំនងជាស្តេចត្រាញ់មួយអង្គក៏ថាបាន នោះគឺព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ (គ.ស.១០០២-១០៤៩)។ មុននឹងឡើងគ្រងរាជ្យគ្រប់គ្រងដែនដីខ្មែរទាំងមូល ទ្រង់បានធ្វើ សង្រ្គាមប្រឆាំងជាមួយស្តេចមួយអង្គទៀតដែលសោយរាជ្យនៅតំបន់អង្គរ គឺព្រះបាទ​ជ័យវីរវរ្ម័ន (គ.ស.១០០២-១០០៦)។ ថ្វីដ្បិតព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ គឺជាស្តេចដែលមិនជាប់ខ្សែ​ស្រឡាយរាជវង្ស ជាមួយស្តេចអង្គមុនៗក៏ដោយ នៅក្នុងរជ្ជកាលរបស់ទ្រង់គេមើលឃើញថាមាន​ភាពរីកចម្រើន យ៉ាងខ្លាំងទាំងផ្នែកនយោបាយ ការទូត និងសាសនា។ ដោយឡែក ប្រសិនបើគេ​និយាយអំពីសំណង់…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20926

#AMS #KhmerCivilization

ការរកឃើញវត្ថុបុរាណថ្មីៗនៅស្ថានីយបុរាណវិទ្យា Sanxingdui ក្នុងប្រទេសចិន
-----------
Join AMS Khmer Civilization

ស្ថានីយបុរាណវិទ្យា Sanxingdui មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុង Guanghan ចម្ងាយប្រហែល ៦០ គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្ត ស៊ីឈួន ដោយស្ថានីយនេះ ដណ្តប់លើផ្ទៃដី ១២ គីឡូម៉ែត្រការ៉េហើយត្រូវបានគេជឿថាជាសំណង់ក្នុងសម័យអាណាចក្រ Shu ដែលមានអាយុកាលប្រហែល ៤៥០០ ទៅ ៣០០០​ ឆ្នាំ។ វត្ថុបុរាណប្រមាណជាង៥០០ត្រូវបានរកឃើញនៅអំឡុង ខែកញ្ញា…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20956

#AMS #KhmerCivilization

ទំនៀម​សម្តែង​ល្ខោនខោល​នៅវត្ត​ស្វាយ​អណ្តែតក្រោយថ្ងៃចូលឆ្នាំ
-----------
Join AMS Khmer Civilization

ល្ខោន​ខោល​វត្ត​ស្វាយ​អណ្តែត​ បាន​ចុះជា​មត៌​ក​វប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិ​​ក្នុង​បញ្ជី​អង្គការ​យូណេស្កូ កាល​ពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០១៨។ ល្ខោន​នេះ រស់នៅ​រាប់​តំណជាប់​ជាមួយ​នឹង​អ្នកស្រុក​​ស្វាយ​អណ្តែត នៃឃុំ​សារិកាកែវ ស្រុក​ល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល។ តាម​ទំនៀម នៅរៀងរាល់ក្រោយ​​ថ្ងៃ​ចូលឆ្នាំ គេតែង​រៀបចំ​ការ​សម្តែង​ល្ខោន​ខោល​​ ក្នុង​ន័យ​ជា  “​ពិធី” តាម​​ជំនឿ​ពុំដែល​ខកខានឡើយ។ អន្លើ​​​​នៃរឿង​រាមកេរ្តិ៍​ ដែលគេ​សង្កេត​​ឃើញ​លើក​មក​សម្តែង​គឺ “កុម្ភកាណ៌​ទប់ទឹក” ហើយអ្នកស្រុក​ពន្យល់ថា…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20982

#AMS #KhmerCivilization

រឿងមហាភារតយុទ្ធ​ នៅក្នុងសិល្បៈទស្សនីយភាពខ្មែរ
-----------
Join AMS Khmer Civilization

រឿងពីរដែលសំខាន់និងជាវណ្ណកម្មនៅក្នុងសិល្បៈទស្សនីយភាពខ្មែរ គឺរឿងរាមកេរ្តិ៍និងរឿងមហាភារតយុទ្ធ ជារឿងដែលមានប្រភពចេញមកពីប្រទេសឥណ្ឌា និងមានអាយុកាលក្នុងចំណោមចាស់ជាងគេនៅលើពិភពលោក។ ប្រវត្តិនិងអភិវឌ្ឍន៍នៃរឿងមហាភារតយុទ្ធ គឺវែងឆ្ងាយនិងស្មុកស្មាញខ្លាំងណាស់​ ដែលកើតឡើងរវាងភពពីរ អតីតនិងបច្ចុប្បន្ន បច្ចុប្បន្ននិងអនាគត ក្នុងភពស្រមើស្រមៃនិងភពពិត ច្បាប់កម្មផល និងហេតុនិងផល ជាដើម។ មហាភារតយុទ្ធក៏ជារឿងមួយពេញលេញនិងស៊ីជម្រៅបំផុត ដែលគេអះអាងនៅក្នុងជំពូកទី១ថា «អ្វីដែលមាននៅទីនេះ ក៏អាចមាននៅកន្លែងឯទៀត ហើយអ្វីដែលគ្មាននៅទីនេះ ក៏មិនអាចមាននៅកន្លែងឯទៀតឡើយ»។ រឿងមហាភារតយុទ្ធ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=21018

#AMS #KhmerCivilization

មកុដបដិមានៃសាសនាព្រាហ្មណ៍-ហិណ្ឌូនៅក្នុងសិល្បៈខ្មែរ
-----------
Join AMS Khmer Civilization

មកុដ ជាគ្រឿងលម្អមួយប្រភេទដែលគេប្រើប្រាស់សម្រាប់លម្អនៅលើសិរសារបស់មនុស្សនិងទេពផ្សេងៗ។ នៅក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ​ច្បាប់ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យបោះពុម្ភគ្រាទី៥ លោកឱ្យសេចក្ដីពន្យល់ថា មកុដជាគ្រឿងប្រដាប់ធ្វើដោយមាសសុទ្ធ មានរាងក្រឡូម មានកំពូល រំលេចដោយក្បាច់រចនាដ៏វិចិត្រ ដាំត្បូង សម្រាប់ក្សត្រិយ៍ទ្រង់រាជ្យទ្រង់ពាក់ព្រះសិរ, រាប់បញ្ចូលក្នុងរាជកកុធភណ្ឌកុដរាជ្យ។ ប៉ុន្ដែសម្រាប់បដិមានៃសាសនាព្រាហ្មណ៍-ហិណ្ឌូវិញ មកុដមិនមែនមានត្រឹមតែជាគ្រឿងធ្វើពីលោហៈ មានដាំត្បូងមានតម្លៃល្អវិចិត្រប៉ុណ្ណេះទេ តែមកុដអាចមានច្រើនទម្រង់ទៀត អាស្រ័យទៅតាមលក្ខណៈបដិមាសាស្ត្ររបស់ទេពនីមួយៗនៃសាសនាព្រាហ្មណ៍-ហិណ្ឌូ។ យើងដឹងជាទូទៅហើយថា សង្គមខ្មែរនៅសម័យមុនអង្គរនិងសម័យអង្គរបានទទួលឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងពីវប្បធម៌ឥណ្ឌា។ ក្នុងនោះខ្មែរក៏បានទទួលយកសាសនាព្រាហ្មណ៍-ហិណ្ឌូពីឥណ្ឌាផងដែរ។ ម្ល៉ោះហើយការសាងរូបបដិមានៃសាសនាព្រាហ្មណ៍-ហិណ្ឌូក្នុងសង្គមខ្មែរនាសម័យនោះ ក៏មានទំនាក់ទំនងទៅនឹងការសាងរូបបដិមានៃសាសនាព្រាហ្មណ៍-ហិណ្ឌូនៅក្នុងសង្គមឥណ្ឌាផងដែរ។​…

អក្សរសិល្ប៍៖ រឿង មហាចោរនៅទល់ដែន (ភាគ២៩)
-----------
Join AMS Khmer Civilization

មានន្ទជិះសេះយ៉ាងលឿនស្លុងបោលសំដៅទៅទិសខាងជើងកាត់ព្រៃមួយយ៉ាងធំដែលសម្បូរពោពាសទៅដោយរុក្ខជាតិធំតូច។ អ្នកនឹងស្រលាញ់ប្រទេសខ្មែរក្រៃពេក។ ដោយប្រទេសខ្មែរមានព្រៃជាធនជាន ហើយដែលកូនខ្មែរស្រាវយកមិនចេះអស់។ ខាងលើមេឃផ្កាយរះព្រោងព្រាតនាកណ្តាលនភាល័យពណ៌បៃតងខ្ចី ធាតុអាកាសត្រជាក់ស្រួលរកប្រទេសណាមកប្រដូចគ្មានឡើយ។ បុរសស្រលាញ់ប្រទេសខ្មែរ ស្រលាញ់ជនជាតិខ្មែរ ស្រលាញ់នឹងសាច់នឹងឈាមអ្នក តែមាណពអាក់អន់ចិត្តយ៉ាងធំអនេកគឺខ្មែរមិនឯករាជ្យ។ យាមទីពីរ។ផ្កាយព្រឹករះត្រឈៃនៅទិសខាងកើត។ អ្នកជិះសេះយើងអស់កម្លាំងយ៉ាងខ្មាំង។ លបស្តាប់ខាងក្រោយគ្មានឮសូរអ្វីសោះ។ ទឹកចិត្តដ៏រីករាយមកគ្របដណ្តប់អ្នក។ បរិយាកាសព្រួយភ័យបើកវាំងននចេញស្រឡះពីដើមទ្រូងដើម្បីទុកបរិវេណឲ្យសេរីភាពបញ្ចេញរស្មីឡើង។ អ្នកឈប់នឹកនាដល់ខ្មាំងដែលដេញតាមប្រកិតអស់ពេលជាយូរមកហើយ។ ​ហើយបណ្តោយសណ្តានចិត្តឲ្យដើរលេងរាយមាយគ្មានទីដៅ។ ញើសដែលហូរៗ ចុះកុំឲ្យតែនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃខ្មាំង។ គឺជាសំណាងមួយយ៉ាងធំហើយដែលបានរួចខ្លួននេះ។…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖