អរិយធម៌បេនិន (Benin Civilization)
-----------
Join AMS Khmer Civilization
ផែនទីនៃអាណាចក្របេនិន (ប្រភព៖https://www.metmuseum.org) បេនិន(Benin) គឺជាឈ្មោះនៃអរិយធម៌ និងជាអាណាចក្រដ៏មានឥទ្ឋិពលមួយនៅក្នុងតំបន់អាហ្រ្វិចខាងលិច ហើយសព្វថ្ងៃ គឺជាប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា( Nigeria)។ ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃអរិយធម៌នេះ គឺកើតឡើងចេញពីក្រុមជនជាតិមួយក្រុមដែលហៅថា អ៊ីដូ(Edo) ដែលរស់នៅខាងត្បូងនៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា(រូបលេខ១)។ បេនិនបានក្លាយជាអាណាចក្រនៅស.វ.ទី១០នៃគ.ស. និងនៅស.វ.ទី១៥បានក្លាយជាអាណាចក្រដ៏មានអំណាចមួយនៅក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិចខាងលិច ដោយ អូបា អ៊ីវៀ (Oba Ewuare)។ ចំពោះពាក្យ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20138
#AMS #KhmerCivilization
-----------
Join AMS Khmer Civilization
ផែនទីនៃអាណាចក្របេនិន (ប្រភព៖https://www.metmuseum.org) បេនិន(Benin) គឺជាឈ្មោះនៃអរិយធម៌ និងជាអាណាចក្រដ៏មានឥទ្ឋិពលមួយនៅក្នុងតំបន់អាហ្រ្វិចខាងលិច ហើយសព្វថ្ងៃ គឺជាប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា( Nigeria)។ ប្រវត្តិសាស្រ្តនៃអរិយធម៌នេះ គឺកើតឡើងចេញពីក្រុមជនជាតិមួយក្រុមដែលហៅថា អ៊ីដូ(Edo) ដែលរស់នៅខាងត្បូងនៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា(រូបលេខ១)។ បេនិនបានក្លាយជាអាណាចក្រនៅស.វ.ទី១០នៃគ.ស. និងនៅស.វ.ទី១៥បានក្លាយជាអាណាចក្រដ៏មានអំណាចមួយនៅក្នុងតំបន់អាហ្វ្រិចខាងលិច ដោយ អូបា អ៊ីវៀ (Oba Ewuare)។ ចំពោះពាក្យ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20138
#AMS #KhmerCivilization
ប្រាសាទជ្រៃនៅសំបូរព្រៃគុក (តួប៉ម N18)
-----------
Join AMS Khmer Civilization
ប្រាសាទជ្រៃ ជាប្រាសាទមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងក្រុមប្រាសាទសំបូរ ឬក្រុមខាងជើង នៃតំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ចុះបញ្ជីលេខ N18។ ប្រាសាទនេះ ស្ថិតនៅទិសពាយព្យប្រាសាទគុកវិហារ (N17) និងតួប៉មកណ្តាល (N1)។ ឈ្មោះ “ជ្រៃ” ទំនងសំដៅដល់រុក្ខជាតិមួយប្រភេទដែលដុះរុំព័ទ្ធជុំជិតប្រាសាទសព្វថ្ងៃ ហើយដើមជ្រៃនេះទៀតសោតមានអាយុកាលយូរណាស់មកហើយ ពោល យ៉ាងតិចក៏ ១០០ឆ្នាំឡើង ព្រោះកាលពីលោក Henri…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20180
#AMS #KhmerCivilization
-----------
Join AMS Khmer Civilization
ប្រាសាទជ្រៃ ជាប្រាសាទមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងក្រុមប្រាសាទសំបូរ ឬក្រុមខាងជើង នៃតំបន់ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ចុះបញ្ជីលេខ N18។ ប្រាសាទនេះ ស្ថិតនៅទិសពាយព្យប្រាសាទគុកវិហារ (N17) និងតួប៉មកណ្តាល (N1)។ ឈ្មោះ “ជ្រៃ” ទំនងសំដៅដល់រុក្ខជាតិមួយប្រភេទដែលដុះរុំព័ទ្ធជុំជិតប្រាសាទសព្វថ្ងៃ ហើយដើមជ្រៃនេះទៀតសោតមានអាយុកាលយូរណាស់មកហើយ ពោល យ៉ាងតិចក៏ ១០០ឆ្នាំឡើង ព្រោះកាលពីលោក Henri…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20180
#AMS #KhmerCivilization
អ្នកស្រាវជ្រាវមានការភ្ញាក់ផ្អើលបន្ទាប់ពីបានរកឃើញសពមាំមីអេហ្ស៊ីបដំបូងគេដែលបង្ហាញថាមានផ្ទៃពោះ
-----------
Join AMS Khmer Civilization
អេហ្ស៊ុប៖ ទិន្ន័យនៃការរកឃើញដ៏ភ្ញាក់ផ្អើលនៃសពមាំមីដែលមានផ្ទៃពោះ នេះគឺបន្ទាប់ពីមានការស្រាវជ្រាវពីអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តប៉ូឡូញក្នុងគម្រោងស្រាវជ្រាវ Warsaw Mummy Project។ គម្រោងនៃការស្រាវជ្រាវនេះបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ ដែលធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវលើសាកសពមាំមីមនុស្ស និងសាកសពមាំសត្វ ក្នុងសម័យអេហ្ស៊ីបបុរាណ។ ការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅសារមន្ទីរជាតិក្នុងទីក្រុងWarsaw នៃប្រទេសប៉ូឡូញ។ វិធីសាស្រ្តនៃការសិក្សានេះ គឺផ្តោតលើការ Scan លើសពមាំមីទាំងនោះ។ តាមរយៈអ្នកស្រី Marzena Ożarek-Szilke ,…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20232
#AMS #KhmerCivilization
-----------
Join AMS Khmer Civilization
អេហ្ស៊ុប៖ ទិន្ន័យនៃការរកឃើញដ៏ភ្ញាក់ផ្អើលនៃសពមាំមីដែលមានផ្ទៃពោះ នេះគឺបន្ទាប់ពីមានការស្រាវជ្រាវពីអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តប៉ូឡូញក្នុងគម្រោងស្រាវជ្រាវ Warsaw Mummy Project។ គម្រោងនៃការស្រាវជ្រាវនេះបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ ដែលធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវលើសាកសពមាំមីមនុស្ស និងសាកសពមាំសត្វ ក្នុងសម័យអេហ្ស៊ីបបុរាណ។ ការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅសារមន្ទីរជាតិក្នុងទីក្រុងWarsaw នៃប្រទេសប៉ូឡូញ។ វិធីសាស្រ្តនៃការសិក្សានេះ គឺផ្តោតលើការ Scan លើសពមាំមីទាំងនោះ។ តាមរយៈអ្នកស្រី Marzena Ożarek-Szilke ,…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20232
#AMS #KhmerCivilization
ឧបោសថាគារ ឬវិហារបុរាណវត្តបុទុមរង្សី
-----------
Join AMS Khmer Civilization
ឧបោសថាគារ ជាអគារដែលមានព័ទ្ធសីមា សម្រាប់ភិក្ខុសង្ឃប្រជុំគ្នាធ្វើសង្ឃកម្មហើយដែលសព្វថ្ងៃខ្មែរហៅថា “វិហារ”។ពាក្យឧបោសថាគារ ឃើញនៅប្រើលើខ្លោងទ្វារ វិហារបុរាណវត្តបុទុមរង្សី ស្ថិតនៅក្នុងឃុំព្រះប្រសប់ ស្រុកខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល។ យោងតាមខ្លឹមសារចារឹកកត់ចំណាំខ្លីមួយនៅលើខ្លោងទ្វារនោះដែរញ្ជាក់ថា វិហារបុរាណនេះកសាងក្នុងពុទ្ធសករាជ២៤៦៩ (គ.ស.១៩២៦) សង់អំពីឈើ និងកំបោរបាយអ ហើយមានតឹកតាងថែទាំជួសជុលជាបន្តបន្ទាប់រហូតគង់វង្សមកដល់សព្វថ្ងៃ នៅទន្ទឹមនឹងវិហារថ្មីដែលសង់នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៥។ វិហារបុរាណវត្តបុទុមរង្សីមានទទឹងប្រហែល១០ម៉ែត្រ បណ្តោយប្រហែល១៩ម៉ែត្រ ហើយដើមឡើយទំនងកសាងនៅលើខឿនថ្នាក់ៗ ដែលមានជណ្តើរឡើងគ្រប់ទិស។…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20264
#AMS #KhmerCivilization
-----------
Join AMS Khmer Civilization
ឧបោសថាគារ ជាអគារដែលមានព័ទ្ធសីមា សម្រាប់ភិក្ខុសង្ឃប្រជុំគ្នាធ្វើសង្ឃកម្មហើយដែលសព្វថ្ងៃខ្មែរហៅថា “វិហារ”។ពាក្យឧបោសថាគារ ឃើញនៅប្រើលើខ្លោងទ្វារ វិហារបុរាណវត្តបុទុមរង្សី ស្ថិតនៅក្នុងឃុំព្រះប្រសប់ ស្រុកខ្សាច់កណ្តាល ខេត្តកណ្តាល។ យោងតាមខ្លឹមសារចារឹកកត់ចំណាំខ្លីមួយនៅលើខ្លោងទ្វារនោះដែរញ្ជាក់ថា វិហារបុរាណនេះកសាងក្នុងពុទ្ធសករាជ២៤៦៩ (គ.ស.១៩២៦) សង់អំពីឈើ និងកំបោរបាយអ ហើយមានតឹកតាងថែទាំជួសជុលជាបន្តបន្ទាប់រហូតគង់វង្សមកដល់សព្វថ្ងៃ នៅទន្ទឹមនឹងវិហារថ្មីដែលសង់នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៥។ វិហារបុរាណវត្តបុទុមរង្សីមានទទឹងប្រហែល១០ម៉ែត្រ បណ្តោយប្រហែល១៩ម៉ែត្រ ហើយដើមឡើយទំនងកសាងនៅលើខឿនថ្នាក់ៗ ដែលមានជណ្តើរឡើងគ្រប់ទិស។…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20264
#AMS #KhmerCivilization
របាំត្បាល់ក្តឿង
-----------
Join AMS Khmer Civilization
របាំត្បាល់ក្តឿង ជាប្រភេទរបាំប្រពៃណីខ្មែរ ត្រូវបានលោកគ្រូ ប៉ុក សារ៉ាន់ បង្កើតឡើងនៅពេលដែលលោកគ្រូរស់នៅក្នុងខេត្តកំពង់ធំ ក្រោយពីពេលរំដោះពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម។ ក្រោយមកទៀតទើបរបាំនេះ ត្រូវបានលោកព្រឹទ្ធាចារ្យ ឆេង ផុន កែច្នៃលម្អបន្ថែមព្រមទាំងបានសម្តែងជារៀងរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ របាំនេះបង្ហាញពីរបស់របរប្រើប្រាស់ជាតិពន្ធុវិទ្យា និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីរបៀបរស់នៅរបស់ប្រជាកសិករខ្មែរ ជាពិសេសក្នុងការប្រើប្រាស់ត្បាល់ក្តឿងឬត្បាល់ជាន់ដើម្បីបុកស្រូវយកអង្ករក៏ដូចជាធ្វើម្សៅ។ នៅកម្ពុជាយើង មានត្បាល់ជាច្រើនប្រភេទ រួមមានត្បាល់បក់ ត្បាល់ជាន់ឬត្បាល់ក្តឿង ត្បាល់បុក…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20318
#AMS #KhmerCivilization
-----------
Join AMS Khmer Civilization
របាំត្បាល់ក្តឿង ជាប្រភេទរបាំប្រពៃណីខ្មែរ ត្រូវបានលោកគ្រូ ប៉ុក សារ៉ាន់ បង្កើតឡើងនៅពេលដែលលោកគ្រូរស់នៅក្នុងខេត្តកំពង់ធំ ក្រោយពីពេលរំដោះពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ខ្មែរក្រហម។ ក្រោយមកទៀតទើបរបាំនេះ ត្រូវបានលោកព្រឹទ្ធាចារ្យ ឆេង ផុន កែច្នៃលម្អបន្ថែមព្រមទាំងបានសម្តែងជារៀងរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ របាំនេះបង្ហាញពីរបស់របរប្រើប្រាស់ជាតិពន្ធុវិទ្យា និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីរបៀបរស់នៅរបស់ប្រជាកសិករខ្មែរ ជាពិសេសក្នុងការប្រើប្រាស់ត្បាល់ក្តឿងឬត្បាល់ជាន់ដើម្បីបុកស្រូវយកអង្ករក៏ដូចជាធ្វើម្សៅ។ នៅកម្ពុជាយើង មានត្បាល់ជាច្រើនប្រភេទ រួមមានត្បាល់បក់ ត្បាល់ជាន់ឬត្បាល់ក្តឿង ត្បាល់បុក…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20318
#AMS #KhmerCivilization
អក្សរសិល្ប៍៖ រឿង មហាចោរនៅទល់ដែន (ភាគ២៦)
-----------
Join AMS Khmer Civilization
មានន្ទនៅស្ងៀម យកដៃម្ខាងកាន់ស្មានាយគី ។ អាកប្បកិរិយានេះ ធ្វើឲ្យនាយគី រឹតតែឆ្ងល់ទៅទៀត ។ ភ្នែក ដែលនាយគីមើល ចំមុខមានន្ទ ភ្នែកទាំងពីរនេះបញ្ចេញនូវរស្មីអង្វរមួយ ដែលធ្វើឲ្យបុរសកើតមានចិត្ដអាណិត ស្រងាកក្នុងចិត្ដ ។ មានន្ទ បន្ថែមទៀតថា៖ កុំចង់ដឹងអី !ទេលោកគ្រូ !ជារឿងហួសអស់ទៅហើយ។ទេ លោកគ្រូ !ជារឿងឥតប្រយោជន៍។ នាយគីដាក់ភ្នែកចុះ តែគំនិតរិះគិតរកចំនុចខ្សោយរបស់មានន្ទ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20392
#AMS #KhmerCivilization
-----------
Join AMS Khmer Civilization
មានន្ទនៅស្ងៀម យកដៃម្ខាងកាន់ស្មានាយគី ។ អាកប្បកិរិយានេះ ធ្វើឲ្យនាយគី រឹតតែឆ្ងល់ទៅទៀត ។ ភ្នែក ដែលនាយគីមើល ចំមុខមានន្ទ ភ្នែកទាំងពីរនេះបញ្ចេញនូវរស្មីអង្វរមួយ ដែលធ្វើឲ្យបុរសកើតមានចិត្ដអាណិត ស្រងាកក្នុងចិត្ដ ។ មានន្ទ បន្ថែមទៀតថា៖ កុំចង់ដឹងអី !ទេលោកគ្រូ !ជារឿងហួសអស់ទៅហើយ។ទេ លោកគ្រូ !ជារឿងឥតប្រយោជន៍។ នាយគីដាក់ភ្នែកចុះ តែគំនិតរិះគិតរកចំនុចខ្សោយរបស់មានន្ទ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20392
#AMS #KhmerCivilization
ស្ថានីយផូស៊ីលសត្វសមុទ្រ ភ្នំកំបោរ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ
-----------
Join AMS Khmer Civilization
ក្នុងខែមីនាឆ្នាំ២០២២នេះ ក្រុមការងារសិក្សាផូស៊ីលនៃនាយកដ្ឋានតំបន់បេតិកភណ្ឌ អគ្គសហគមន៍មូលដ្ឋាន នៃក្រសួងបរិស្ថាន បានចុះសិក្សាផូស៊ីលនៅក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តឧត្តរមានជ័យជាច្រើនទីតាំង។ ក្នុងនោះស្ថានីយផូស៊ីលភ្នំថ្មកំបោរ ត្រូវបានរកឃើញពពួកសត្វសមុទ្រដែលកប់នៅក្នុងថ្មកំបោរ។ ភ្នំកំបោរមានភ្នំចំនួន៣នៅក្បែរៗគ្នា នៅក្នុងស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ក្នុងតំបន់ការពារទេសភាពបន្ទាយឆ្មារ(រូបលេខ១)។ ក្រុមការងារបានពិនិត្យភ្នំថ្មកំបោរដែលធំជាងគេនៅកណ្តាល មានទីតាំងយកថ្មនៅជើងភ្នំ បង្កើតបានជាស្រះទឹកធំមួយ។ តាមរយៈផែនទីភូគព្ភសាស្ត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានអក្សរសំគាល់ PLS ដែមមានអាយុកាលស្ថិតនៅក្នុងសម័យកាល Permian (២៥១-២៩៩លានឆ្នាំ) ក្នុង Paleozoic។ យើងបានដើរពិនិត្យមើលតាមជើងភ្នំនិងជុំវិញស្រះ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20370
#AMS
-----------
Join AMS Khmer Civilization
ក្នុងខែមីនាឆ្នាំ២០២២នេះ ក្រុមការងារសិក្សាផូស៊ីលនៃនាយកដ្ឋានតំបន់បេតិកភណ្ឌ អគ្គសហគមន៍មូលដ្ឋាន នៃក្រសួងបរិស្ថាន បានចុះសិក្សាផូស៊ីលនៅក្នុងភូមិសាស្ត្រខេត្តឧត្តរមានជ័យជាច្រើនទីតាំង។ ក្នុងនោះស្ថានីយផូស៊ីលភ្នំថ្មកំបោរ ត្រូវបានរកឃើញពពួកសត្វសមុទ្រដែលកប់នៅក្នុងថ្មកំបោរ។ ភ្នំកំបោរមានភ្នំចំនួន៣នៅក្បែរៗគ្នា នៅក្នុងស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ក្នុងតំបន់ការពារទេសភាពបន្ទាយឆ្មារ(រូបលេខ១)។ ក្រុមការងារបានពិនិត្យភ្នំថ្មកំបោរដែលធំជាងគេនៅកណ្តាល មានទីតាំងយកថ្មនៅជើងភ្នំ បង្កើតបានជាស្រះទឹកធំមួយ។ តាមរយៈផែនទីភូគព្ភសាស្ត្រនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាមានអក្សរសំគាល់ PLS ដែមមានអាយុកាលស្ថិតនៅក្នុងសម័យកាល Permian (២៥១-២៩៩លានឆ្នាំ) ក្នុង Paleozoic។ យើងបានដើរពិនិត្យមើលតាមជើងភ្នំនិងជុំវិញស្រះ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20370
#AMS
បុណ្យឆ្លង ឬចូលឆ្នាំមហាសករាជ
-----------
Join AMS Khmer Civilization
មកទល់បច្ចុប្បន្ននេះ ខ្មែរយើងប្រើសករាជចំនួនបួន គឺមហាសករាជ ពុទ្ធសករាជ ចុល្លសករាជ និងគ្រិស្ដសករាជ។ ចាប់តាំងពីខ្មែរយើងមានភស្ដុតាងជាសំណេរមក យើងឃើញថាសករាជដែលខ្មែរដំបូងគឺ «មហាសករាជ» ដែលកាលដើមដំបូងបំផុត ប្រើត្រឹមតែពាក្យថា «ឝក» (សក) ប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះបុណ្យចូលឆ្នាំឬឆ្លងឆ្នាំនៃសករាជនីមួយៗ យើងឃើញមានពិធីធំៗចំនួនពីរ គឺបុណ្យពិសាខបូជា ដែលជាបុណ្យពុទ្ធសាសនាផង និងជាការឆ្លងឆ្នាំថ្មីនៃអាយុព្រះពុទ្ធសាសនាផង។ ចំណែកឯបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20400
#AMS #KhmerCivilization
-----------
Join AMS Khmer Civilization
មកទល់បច្ចុប្បន្ននេះ ខ្មែរយើងប្រើសករាជចំនួនបួន គឺមហាសករាជ ពុទ្ធសករាជ ចុល្លសករាជ និងគ្រិស្ដសករាជ។ ចាប់តាំងពីខ្មែរយើងមានភស្ដុតាងជាសំណេរមក យើងឃើញថាសករាជដែលខ្មែរដំបូងគឺ «មហាសករាជ» ដែលកាលដើមដំបូងបំផុត ប្រើត្រឹមតែពាក្យថា «ឝក» (សក) ប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះបុណ្យចូលឆ្នាំឬឆ្លងឆ្នាំនៃសករាជនីមួយៗ យើងឃើញមានពិធីធំៗចំនួនពីរ គឺបុណ្យពិសាខបូជា ដែលជាបុណ្យពុទ្ធសាសនាផង និងជាការឆ្លងឆ្នាំថ្មីនៃអាយុព្រះពុទ្ធសាសនាផង។ ចំណែកឯបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ…
-----------
អានអត្ថបទលម្អិត៖
https://ams.com.kh/khmercivilization/?p=20400
#AMS #KhmerCivilization