----> CH3CONH2 + HCl
2) කාබොක්සිලික අම්ල + සාන්ද්ර NH3 ----> ඇමයිඩ
👆🏻. මෙයට තාපය 🔥 සැපයිය යුතුය.
3) CH3COONH4 ------> CH3CONH2 + H2O
මෙහිදී ඇමෝනියම් ලවණය උෂ්ණත්වය 🔥 හමුවේ බිද වැටේ .
🍌 *එස්ටර නිපදවීම*🍌
1) කාබොක්සිලික
් අම්ල + මධ්යසාර 🔁 එස්ටර + ජලය
🧪 . මෙයට *සාන්ද්ර H2SO4* උත්ප්රේරක අවශ්ය ය.
CH3COOH + CH3CH2OH 🔁CH3COOCH2CH3 + H2O
2) අම්ල ක්ලෝරයිඩ + මධ්යසාර ----> එස්ටර + HCl
*උත්ප්රේරක අනවශ්ය ය.
t හෝ H2/Ni භාවිතා කරයි.
4.ග්රීනාඩ් ප්රතිකාරකය හා *සක්රීය H* ඇති ප්රභේද මගින්
CH3MgBr + HCl ------> CH4 + MgBrCl
🔮. *ඇල්කීන තැනීම*
1. මධ්යසාර විජලනය
CH3CH2OH -------> CH2=CH2
මේ සදහා නිර්ජලීය Al2O3/සාන්ද්ර H2SO4 භාවිතා කරයි.
2.ඇල්කිල් හේලයිඩ + මධ්යසාරීය KOH මගින්
3. *පාලිත තත්ත්ව* යටතේ ඇල්කයින මගින්.
මෙයට *H2/Pd/BaSO4/ක්විනොලීන්* යොදාගනී.
💈 *ඇල්කයින නිපදවීම.*
1.ඩයිහේලයිඩ + මධ්යසාරීය KOH මගින්.
2.ඇල්කයින + ඇල්කයිල් Na ලවණ (ඇසිටලයිඩ් අයන) ------->
මෙමගින් C ඈදුනු ඇල්කයිනයක් ලැබේ.
🔮 *බෙන්සීන් නිෂ්පාදනය*🔮
1.ඩයසෝනියම් ලවණ ------> බෙන්සීන්
මෙයට H3PO2/H2O යොදා ගනී.
2.ෆෙනිල් මැග්නීසියම් බ්රෝමයිඩ් ------> බෙන්සීන්
මේ සදහා ජලය යොදාගනී.
👆🏻. *ඇල්කිල් හේලයිඩ තැනීම*
1.මධ්යසාරවලට නිර්ජලීය ZnCl2 හා සාන්ද්ර HCl යෙදීම.
2. මධ්යසාරවලට HI යෙදීම
CH3CH2OH + HI -----> CH3CH2I + H2O
3. මධ්යසාරවලට HBr යෙදීම.
CH3CH2OH + HBr ------> CH3CH2Br + H2O
3.මධ්යසාරවලට PBr3/PCl3/ PCl5 යෙදීම.
CH3CH2OH + PBr3 -------> CH3CH2Br + H3PO3
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 5:51 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🍁 *තුන් වන ආවර්තයේ ඔක්සයිඩ වල ගුණ රටා*🍁
❄️. ඔක්සයිඩයක *අයනික ප්රතිශතය වඩාත් ඉහළ වන* විට එම ඔක්සයිඩය *වඩාත් භාෂ්මික* ලක්ෂණ පෙන්වයි.
🔅.ඔක්සයිඩයක සහසංයුජ ලක්ෂණ ඉස්මතුවත්ම එය උභයගුණි සිට ආම්ලික තත්ත්වය දක්වා වෙනස් වේ.
⚜️. *බොහොමයක් අලෝහ ඔක්සයිඩ සහසංයුජය.*
❄️. එබැවින් ඒවා ආම්ලික ලක්ෂණ පෙන්වයි.
💈. ලෝහ ඔක්සයිඩ අයනිකය.
❄️. එබැවින් ඒවා බොහෝවිට භාෂ්මික ලක්ෂණ පෙන්වයි.
❄️. ඇතැම් ඔක්සයිඩ අම්ල සමග මෙන්ම භෂ්ම සමගද ප්රතික්රියා කරයි.
🍂. ඒවා උභයගුණි ඔක්සයිඩ ලෙස හදුන්වයි.
🔅. *නමුත් ඔක්සයිඩ කිහිපයක් අම්ල, භෂ්ම, ජලය කිසිවක් සමග ප්රතික්රියා නොකරයි.*
🔅. ඒවා උදාසීන ඔක්සයිඩ නම් වේ
🍂. ප්රතික්රියාශීලීතාවය අනුව ඔක්සයිඩ ප්රධාන වර්ග 4 කි.
1. *උදාසීන ඔක්සයිඩ*
🔅. මේවා ජලය/අම්ල/භෂ්ම සමග ප්රතික්රියා නැත.
උදාහරණ :
CO
N2O
NO
OF2 (මෙය උදාසීන ෆ්ලෝරයිඩයකි )
2. *උභයගුණී ඔක්සයිඩ*
👆🏻. අම්ල මෙන්ම භෂ්ම සමගද ක්රියා කරයි.
*2 කාණ්ඩය*——>BeO
*d ගොනුව*
🔅.V-VO2
🔅.Cr-Cr2O3
🔅.Mn-MnO2
🔅.Zn-ZnO
🍂. *13 කාණ්ඩය*—>B2O3 හා Al2O3
🍂. *14 කාණ්ඩය*—>
SnO හා SnO2 PbO හා PbO2
⚜️. *15 කාණ්ඩය*—>
As2O3 හා Sb2O3
🧪 *ආම්ලික ඔක්සයිඩ*🧪
🍂. අම්ල සමඟ ප්රතික්රියා නොකරන නමුත් භෂ්ම සමඟ ප්රතික්රියා කරයි.
👆🏻. උදාසීන ඔක්සයිඩ හැර සියලු අලෝහ ඔක්සයිඩ ආම්ලික වේ.
🍂. එමෙන් ම උභයගුණී ඔක්සිකරණ අවස්ථාවට වැඩි ඔක්සිකරණ අවස්ථා වලින් ව්යුත්පන්න වන ලෝහ ඔක්සයිඩ ආම්ලික වේ.
☀️ CO2
☀️N2O3
☀️NO2
☀️N2O5
☀️Cl2O7
☀️SO2
☀️SO3
☀️As2O5
☀️V2O5
☀️Mn2O7
☀️CrO3
*🔆*භාෂ්මික ඔක්සයිඩ*🔆
👆 භෂ්ම සමඟ ප්රතික්රියා නොකරන ඔක්සයිඩ වේ.
🧩 බොහොමයක් ඔක්සයිඩ භාෂ්මිකය .
💥 විචල්ය ඔක්සිකරණ අංක පෙන්වන ලෝහ අතුරින් උභයගුණී ඔක්සයිඩ වලට වඩා පහළ ඔක්සිකරණ අංක දරන සියලු ඔක්සයිඩ භාෂ්මික වේ.
▪️(MnO2 උභයගුණීය නිසා Mn 4+ වඩා අඩු අංක වල ඇති ඔක්සයිඩ භාෂ්මිකය)
❄️ Na2O2
❄️ Ba2O
❄️ CaO
❄️ Si2O3
❄️ ScO
❄️ TiO3
❄️ MnO
❄️ CrO
❄️ Fe2O3
❄️ NiO
❄️ CuO
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 7:19 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🔩 *Iron* 🗜️
🔅. [Fe(OH2)6] 2+ --> ළා කොළ🟢
🔅. Fe(OH)2 ---> අදුරු කොළ / කිළිටි කොළ අවකේෂ්පයකි🟢
🔅. [FeCl4] 2- ---> කිළිටි කොළ / අදුරු කොළ ද්රාවණයකි🟢
🔅. [Fe(OH2)6] 3+ ---> කහ දුඹුරු ද්රාවණයකි🟠
🔅. Fe(OH)3 ---> රතු දුඹුරු පැහැති අවකේෂ්පයකි🔴
🔅. [FeCl4] - ----> කහ පැහැති ද්රාවණයකි🟡
🔅. Fe3+ අයනය ජලයේ ඇති විට , එහි *ඉහළ ධ්රැවීකාරක බලය නිසා* එහි සංගත ගෝලයේ ඇති ජල අණු එකක් හෝ කිහිපයක් ධ්රැවණයකට ලක් වී OH- අයන බවට පත් වේ. ද්රාවණයට H+ අයන නිදහස්
2) කාබොක්සිලික අම්ල + සාන්ද්ර NH3 ----> ඇමයිඩ
👆🏻. මෙයට තාපය 🔥 සැපයිය යුතුය.
3) CH3COONH4 ------> CH3CONH2 + H2O
මෙහිදී ඇමෝනියම් ලවණය උෂ්ණත්වය 🔥 හමුවේ බිද වැටේ .
🍌 *එස්ටර නිපදවීම*🍌
1) කාබොක්සිලික
් අම්ල + මධ්යසාර 🔁 එස්ටර + ජලය
🧪 . මෙයට *සාන්ද්ර H2SO4* උත්ප්රේරක අවශ්ය ය.
CH3COOH + CH3CH2OH 🔁CH3COOCH2CH3 + H2O
2) අම්ල ක්ලෝරයිඩ + මධ්යසාර ----> එස්ටර + HCl
*උත්ප්රේරක අනවශ්ය ය.
t හෝ H2/Ni භාවිතා කරයි.
4.ග්රීනාඩ් ප්රතිකාරකය හා *සක්රීය H* ඇති ප්රභේද මගින්
CH3MgBr + HCl ------> CH4 + MgBrCl
🔮. *ඇල්කීන තැනීම*
1. මධ්යසාර විජලනය
CH3CH2OH -------> CH2=CH2
මේ සදහා නිර්ජලීය Al2O3/සාන්ද්ර H2SO4 භාවිතා කරයි.
2.ඇල්කිල් හේලයිඩ + මධ්යසාරීය KOH මගින්
3. *පාලිත තත්ත්ව* යටතේ ඇල්කයින මගින්.
මෙයට *H2/Pd/BaSO4/ක්විනොලීන්* යොදාගනී.
💈 *ඇල්කයින නිපදවීම.*
1.ඩයිහේලයිඩ + මධ්යසාරීය KOH මගින්.
2.ඇල්කයින + ඇල්කයිල් Na ලවණ (ඇසිටලයිඩ් අයන) ------->
මෙමගින් C ඈදුනු ඇල්කයිනයක් ලැබේ.
🔮 *බෙන්සීන් නිෂ්පාදනය*🔮
1.ඩයසෝනියම් ලවණ ------> බෙන්සීන්
මෙයට H3PO2/H2O යොදා ගනී.
2.ෆෙනිල් මැග්නීසියම් බ්රෝමයිඩ් ------> බෙන්සීන්
මේ සදහා ජලය යොදාගනී.
👆🏻. *ඇල්කිල් හේලයිඩ තැනීම*
1.මධ්යසාරවලට නිර්ජලීය ZnCl2 හා සාන්ද්ර HCl යෙදීම.
2. මධ්යසාරවලට HI යෙදීම
CH3CH2OH + HI -----> CH3CH2I + H2O
3. මධ්යසාරවලට HBr යෙදීම.
CH3CH2OH + HBr ------> CH3CH2Br + H2O
3.මධ්යසාරවලට PBr3/PCl3/ PCl5 යෙදීම.
CH3CH2OH + PBr3 -------> CH3CH2Br + H3PO3
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 5:51 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🍁 *තුන් වන ආවර්තයේ ඔක්සයිඩ වල ගුණ රටා*🍁
❄️. ඔක්සයිඩයක *අයනික ප්රතිශතය වඩාත් ඉහළ වන* විට එම ඔක්සයිඩය *වඩාත් භාෂ්මික* ලක්ෂණ පෙන්වයි.
🔅.ඔක්සයිඩයක සහසංයුජ ලක්ෂණ ඉස්මතුවත්ම එය උභයගුණි සිට ආම්ලික තත්ත්වය දක්වා වෙනස් වේ.
⚜️. *බොහොමයක් අලෝහ ඔක්සයිඩ සහසංයුජය.*
❄️. එබැවින් ඒවා ආම්ලික ලක්ෂණ පෙන්වයි.
💈. ලෝහ ඔක්සයිඩ අයනිකය.
❄️. එබැවින් ඒවා බොහෝවිට භාෂ්මික ලක්ෂණ පෙන්වයි.
❄️. ඇතැම් ඔක්සයිඩ අම්ල සමග මෙන්ම භෂ්ම සමගද ප්රතික්රියා කරයි.
🍂. ඒවා උභයගුණි ඔක්සයිඩ ලෙස හදුන්වයි.
🔅. *නමුත් ඔක්සයිඩ කිහිපයක් අම්ල, භෂ්ම, ජලය කිසිවක් සමග ප්රතික්රියා නොකරයි.*
🔅. ඒවා උදාසීන ඔක්සයිඩ නම් වේ
🍂. ප්රතික්රියාශීලීතාවය අනුව ඔක්සයිඩ ප්රධාන වර්ග 4 කි.
1. *උදාසීන ඔක්සයිඩ*
🔅. මේවා ජලය/අම්ල/භෂ්ම සමග ප්රතික්රියා නැත.
උදාහරණ :
CO
N2O
NO
OF2 (මෙය උදාසීන ෆ්ලෝරයිඩයකි )
2. *උභයගුණී ඔක්සයිඩ*
👆🏻. අම්ල මෙන්ම භෂ්ම සමගද ක්රියා කරයි.
*2 කාණ්ඩය*——>BeO
*d ගොනුව*
🔅.V-VO2
🔅.Cr-Cr2O3
🔅.Mn-MnO2
🔅.Zn-ZnO
🍂. *13 කාණ්ඩය*—>B2O3 හා Al2O3
🍂. *14 කාණ්ඩය*—>
SnO හා SnO2 PbO හා PbO2
⚜️. *15 කාණ්ඩය*—>
As2O3 හා Sb2O3
🧪 *ආම්ලික ඔක්සයිඩ*🧪
🍂. අම්ල සමඟ ප්රතික්රියා නොකරන නමුත් භෂ්ම සමඟ ප්රතික්රියා කරයි.
👆🏻. උදාසීන ඔක්සයිඩ හැර සියලු අලෝහ ඔක්සයිඩ ආම්ලික වේ.
🍂. එමෙන් ම උභයගුණී ඔක්සිකරණ අවස්ථාවට වැඩි ඔක්සිකරණ අවස්ථා වලින් ව්යුත්පන්න වන ලෝහ ඔක්සයිඩ ආම්ලික වේ.
☀️ CO2
☀️N2O3
☀️NO2
☀️N2O5
☀️Cl2O7
☀️SO2
☀️SO3
☀️As2O5
☀️V2O5
☀️Mn2O7
☀️CrO3
*🔆*භාෂ්මික ඔක්සයිඩ*🔆
👆 භෂ්ම සමඟ ප්රතික්රියා නොකරන ඔක්සයිඩ වේ.
🧩 බොහොමයක් ඔක්සයිඩ භාෂ්මිකය .
💥 විචල්ය ඔක්සිකරණ අංක පෙන්වන ලෝහ අතුරින් උභයගුණී ඔක්සයිඩ වලට වඩා පහළ ඔක්සිකරණ අංක දරන සියලු ඔක්සයිඩ භාෂ්මික වේ.
▪️(MnO2 උභයගුණීය නිසා Mn 4+ වඩා අඩු අංක වල ඇති ඔක්සයිඩ භාෂ්මිකය)
❄️ Na2O2
❄️ Ba2O
❄️ CaO
❄️ Si2O3
❄️ ScO
❄️ TiO3
❄️ MnO
❄️ CrO
❄️ Fe2O3
❄️ NiO
❄️ CuO
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 7:19 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🔩 *Iron* 🗜️
🔅. [Fe(OH2)6] 2+ --> ළා කොළ🟢
🔅. Fe(OH)2 ---> අදුරු කොළ / කිළිටි කොළ අවකේෂ්පයකි🟢
🔅. [FeCl4] 2- ---> කිළිටි කොළ / අදුරු කොළ ද්රාවණයකි🟢
🔅. [Fe(OH2)6] 3+ ---> කහ දුඹුරු ද්රාවණයකි🟠
🔅. Fe(OH)3 ---> රතු දුඹුරු පැහැති අවකේෂ්පයකි🔴
🔅. [FeCl4] - ----> කහ පැහැති ද්රාවණයකි🟡
🔅. Fe3+ අයනය ජලයේ ඇති විට , එහි *ඉහළ ධ්රැවීකාරක බලය නිසා* එහි සංගත ගෝලයේ ඇති ජල අණු එකක් හෝ කිහිපයක් ධ්රැවණයකට ලක් වී OH- අයන බවට පත් වේ. ද්රාවණයට H+ අයන නිදහස්
එකිනෙකා අතර දැනුම බෙදා ගන්න අප සමූහය හා එක්වන්න ..
👉https://t.me/joinchat/Si_ADhtQvQo16RM-ziqQUg
👇👇
ඕබට අවශ්ය පසුගිය ප්රශ්නපත්ර ලබා ගත හැක‼.
ඔබට ඇති අධ්යාපන ගැටලු නිදහසේ කතා කල හැක .
තමන් බලාපොරොත්තු වෙන ඉලක්කයට සාර්ථකව ළගා විය හැක...
Good luck💪
👉https://t.me/joinchat/Si_ADhtQvQo16RM-ziqQUg
👇👇
ඕබට අවශ්ය පසුගිය ප්රශ්නපත්ර ලබා ගත හැක‼.
ඔබට ඇති අධ්යාපන ගැටලු නිදහසේ කතා කල හැක .
තමන් බලාපොරොත්තු වෙන ඉලක්කයට සාර්ථකව ළගා විය හැක...
Good luck💪
❤1
⭕️⭕️නාලන්දා විද්යාලය - කොළඹ 10
ඒකක පරීක්ෂණ ව්යාපෘතිය
12/13 ශ්රේණිය
සිංහල මාධ්යය ❤️
සියලුම විෂයන් සදහා ප්රශ්න පත්ර මෙහි ඇතුළත්ය .. ⭕️⭕️
ඒකක පරීක්ෂණ ව්යාපෘතිය
12/13 ශ්රේණිය
සිංහල මාධ්යය ❤️
සියලුම විෂයන් සදහා ප්රශ්න පත්ර මෙහි ඇතුළත්ය .. ⭕️⭕️
Download Link : http://www.nalandacollege.lk/index.php/academic/unit-test-papers