-----> ඇල්කේන

ලැබේ.🟣

🔅. FeO ----> කළු පැහැතිය⚫

🔅. Fe2O3 -->රතු දුඹුරු පාටය🔴

🔅. FeS ----> කළු පැහැතිය⚫

🔅. Fe2+(aq) + K3[Fe(CN)6] ----> KFe[Fe(CN)6] මෙය තද නිල් පැහැතිය. 🔵

🔅. Fe3+(aq) + K4[Fe(CN)6] -----> KFeFe(CN)6 ම

🏻. මෙයට H2/Pd හෝ H2/P

*

CH3COCl + CH3CH2OH ----> CH3COOCH2CH3 + HCl

🧪 *අම්ල ක්ලෝරයිඩ නිපදවීම* 🧪

1) කාබොක්සිලික් අම්ල + PCl5 ----> අම්ල ක්ලෝරයිඩ

CH3COOH + PCl5 ----> CH3COCl

👨‍🔬🧑‍🔬 #CwDNA

ෙය නිල් පාටය . 🔵

👨‍🔬🧑‍🔬 #CwDNA
[27/10, 7:38 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🍁 *Copper (Cu)*🍁

✏️. Cu = [Ar] 3d¹⁰ 4s¹

🔅. Cu හි *(+2)* ඔක්සිකරණ අවස්ථාව *ජලීය ද්‍රාවණයක දී ස්ථායී ව පවතී.*

🔅Cu හි (+1) ඔක්සිකරණ අවස්ථාව *වායුමය හෝ නිර්ජලීය මාධ්‍යයක දී* ස්ථායී ව පවතී.

👆🏻. *Cu හි (+2) ඔක්සිකරණ අවස්ථාව*

⚜️. [Cu(OH2)6]2+ --> ළා නිල් පැහැති ද්‍රාවණයකි.🔵

⚜️. Cu(OH)2 --> ළා නිල් පැහැති අවක්ෂේපයකි.🔵

⚜️. [Cu(NH3)4]2+ --> තද නිල් පැහැති ද්‍රාවණයකි.🔵

⚜️. [CuCl4]2- --> කහ පැහැති ද්‍රාවණයකි.🟡

⚜️. [CuCl(OH2)5]+
[CuCl2(OH2)4]
[CuCl3(OH2)3]-
ළා කොළ පැහැති ද්‍රාවණ වේ.🟢

🔅. ඉහත සංකීර්ණ ක්ලෝරයිඩො සංකීර්ණය සාදන අතරමැද දී දක්නට ලැබේ.

👆🏻. *Cu හි (+1) ඔක්සිකරණ අවස්ථාව*

⚜️. [Cu(OH2)6]+
[CuCl2]-
[Cu(NH3)2]+

ඉහත සියලු සංකීර්ණ අවර්ණ ජලීය ද්‍රාවණ වේ.

👆🏻. *Cu හි වෙනත් සංයෝග*

⚜️. Cu2Cl2 --> සුදු අවක්ෂේපයකි.⚪

⚜️. Cu2O --> ගඩොල් රතු පැහැති අවක්ෂේපයකි.🔴

🔅. ෆේලිං පරීක්ෂාවේදී Cu2+ මගින් සරල සීනි ඔක්සිකරණය වීමේ දී සෑදේ.

⚜️. CuO ->කළු අවක්ෂේපයකි⚫
Cu(OH)2 රත් කළ විට ප්‍රතිඵල වේ.

⚜️. CuI --> සුදු අවක්ෂේපයකි. ⚪
Cu2+ හා KI අතර ප්‍රතික්‍රියාවෙන් ප්‍රතිඵල වේ.

⚜️. CuS -->කළු අවක්ෂේපයකි⚫

🍂. ආම්ලික/ක්ෂාරීය මාධ්‍යයේ දී H2S සමඟ අවක්ෂේප වේ.

👨‍🔬🧑‍🔬 #CwDNA
[27/10, 8:17 PM] Danuka Ayya - Ananda College: *✨Ag+ හි අවකේෂ්ප* ✨


1)AgCl (s) - සුදු

🌟 . මෙය කාණ්ඩ විශ්ලේෂණයේ පළමු කාණ්ඩයේදී අවකේෂ්ප වේ..

2) AgBr (s) - ලා කහ

🌟. සාන්ද්‍ර NH3 තුළ පමණක් දිය වේ..

3) AgI - තද කහ

🌟 . තනුක / සාන්ද්‍ර NH3 තුළ හෝ දිය නොවේ..

4) Ag2(SO4) - සුදු

5) Ag2(CO3) - සුදු

6) Ag2(S2O3) - සුදු


👆🏻. Na2(S2O3) + 2AgNO3 ------> Ag2(S2O3) ⬇️+ 2NaNO3

👉🏻. ටික වෙලාවකින් එය *Ag2S* අවකේෂ්ප වේ.

🔮. Ag2(S2O3) ⬇️ + H2O --------> Ag2S ⬇️ + H2(SO4)

7) Ag2S - කළු

🌟 . ආම්ලික H2S හෝ භාෂ්මික H2S හිදි අවක්ෂේප වේ..

👨‍🔬🧑‍🔬 #CwDNA
[27/10, 8:23 PM] Danuka Ayya - Ananda College: *🛡️🔮ස්වාරක්ෂක ද්‍රාවණ*🔮🛡️

🛡️. ස්වාරක්ෂක ද්‍රාවණයක් යනු ,
*දුබල අම්ලයක් හා එහි ලවණයක් හෝ දුබල භෂ්මයක් හා එහි ලවණයක්* අඩංගු ද්‍රාවණයකි.

🔮. එම ද්‍රාවණයක් *අම්ලයකින් ස්වල්ප ප්‍රමාණයක් හෝ භෂ්මයකින් ස්වල්ප ප්‍රමාණයක් හෝ ජලය ස්වපලයක්* එකතු කළ විට pH වෙනසට ප්‍රතිරෝධි බවක් දක්වයි.

👆🏻. *CH3COOH හා CH3COONa* ද්‍රාවණයක් ඇසුරින් ස්වාරක්ෂක ක්‍රියාව පැහැදිලි කිරීම

👆🏻. බාහිරින් අම්ල ස්වල්පයක් එකතු කළ විට ,

👆🏻. CH3COONa(aq) + H +(aq) 🔁 CH3COOH (aq)

👆🏻. බාහිරින් භෂ්ම ස්වල්පයක් එකතු කළ විට ,

👆🏻. CH3COOH(aq) + OH-(aq) 🔁 CH3COO-(aq) + H2O(l)

*NH3 හා NH4Cl ද්‍රාවණයක් ඇසුරින් ස්වාරක්ෂක ක්‍රියාව පැහැදිලි කිරීම*

*බාහිරින් අම්ල ස්වල්පයක් එකතු කළ විට* ,

👆🏻. NH3(aq) + HCl(aq) ---> NH4Cl (aq)

👆🏻. *බාහිරින් භෂ්ම ස්වල්පයක් එකතු කළ විට* ,
NH4+(aq) + OH-(aq) 🔁 NH3( aq) + H2O(l)

📝. *ස්වාරක්ෂක ද්‍රාවණවල pH අගය සදහා පොදු ප්‍රකාශනය*

👆🏻. NaA (aq) / HA (aq) ඇති ද්‍රාවණයක් සැලකීම

👆🏻. NaA(aq) ----> Na+(aq) + A-(aq)

👆🏻. HA(aq) + H2O(l) 🔁 H3O+(aq) + OH-(aq)

ජලයේ විඝටනය ද ඇත.
👆🏻. 2H2O(l) 🔁 H3O+(aq) + OH-(aq)

📝. HA අම්ලයට *Ka* ප්‍රකාශනය

*Ka* = *[H3O+(aq)] [A-(aq)]*/ *[ HA(aq)]*

*pH* = pKa + log10 *([A-(aq)]/ [HA(aq)]*

👆🏻. මෙය හෙන්ඩර්සන් - හැසල්බර්ග් සමීකරණයයි.

[A-(aq)] = සංයුග්මක භෂ්මයේ සාන්ද්‍රනය

👆🏻. මෙලෙස දුබල භෂ්ම හා එහි ලවණ ද්‍රාවණයක් සදහා ද සමීකරණ ලබා ගත හැක.

🔮. මීට අමතරව බහුප්‍රෝටික දුබල අම්ල හා එවායේ ලවණ මෙන්ම අර්ධ ලවණ හා පූර්ණ ලවණ ද්‍රාවණවලට වුවද ස්වාරක්ෂක ගුණය පෙන්විය හැක.

උදාහරණ :
1.H3PO4 හා H2PO4-
2. H2PO4- හා (HPO4 )2-
3. (HPO4 )2- හා ( PO4) 3-
4. H2CO3 හා HCO3-
5. HCO3- හා (CO3)2-

🔮.මීට අමතරව ,
👆🏻. ඇමයිනෝ අම්ල
👆🏻. NH4HCOO
👆🏻. පොටෑසියම් හයිඩ්‍රජන් තැලේට් ස්වාරක්ෂක ගුණ පෙන්වයි.


👨‍🔬🧑‍🔬 #CwDNA
[27/10, 8:30 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🧪 *කාබොක්සිලික් අම්ල ව්‍යුත්පන්න නිපදවීම*🧪

💈. *ඇමයිඩ නිපදවීම*


1) අම්ල ක්ලෝරයිඩ + NH3 ---> ඇමයිඩ

👆🏻. CH3COCl + NH3

----> CH3CONH2 + HCl

2) කාබොක්සිලික අම්ල + සාන්ද්‍ර NH3 ----> ඇමයිඩ

👆🏻. මෙයට තාපය 🔥 සැපයිය යුතුය.

3) CH3COONH4 ------> CH3CONH2 + H2O
මෙහිදී ඇමෝනියම් ලවණය උෂ්ණත්වය 🔥 හමුවේ බිද වැටේ .

🍌 *එස්ටර නිපදවීම*🍌


1) කාබොක්සිලික

් අම්ල + මධ්‍යසාර 🔁 එස්ටර + ජලය

🧪 . මෙයට *සාන්ද්‍ර H2SO4* උත්ප්‍රේරක අවශ්‍ය ය.

CH3COOH + CH3CH2OH 🔁CH3COOCH2CH3 + H2O

2) අම්ල ක්ලෝරයිඩ + මධ්‍යසාර ----> එස්ටර + HCl
*උත්ප්‍රේරක අනවශ්‍ය ය.

t හෝ H2/Ni භාවිතා කරයි.

4.ග්‍රීනාඩ් ප්‍රතිකාරකය හා *සක්‍රීය H* ඇති ප්‍රභේද මගින්

CH3MgBr + HCl ------> CH4 + MgBrCl


🔮. *ඇල්කීන තැනීම*

1. මධ්‍යසාර විජලනය

CH3CH2OH -------> CH2=CH2

මේ සදහා නිර්ජලී‍ය Al2O3/සාන්ද්‍ර H2SO4 භාවිතා කරයි.

2.ඇල්කිල් හේලයිඩ + මධ්‍යසාරීය KOH මගින්


3. *පාලිත තත්ත්ව* යටතේ ඇල්කයින මගින්.
මෙයට *H2/Pd/BaSO4/ක්විනොලීන්* යොදාගනී.


💈 *ඇල්කයින නිපදවීම.*

1.ඩයිහේලයිඩ + මධ්‍යසාරීය KOH මගින්.

2.ඇල්කයින + ඇල්කයිල් Na ලවණ (ඇසිටලයිඩ් අයන) ------->
මෙමගින් C ඈදුනු ඇල්කයිනයක් ලැබේ.


🔮 *බෙන්සීන් නිෂ්පාදනය*🔮

1.ඩයසෝනියම් ලවණ ------> බෙන්සීන්
මෙයට H3PO2/H2O යොදා ගනී.

2.ෆෙනිල් මැග්නීසියම් බ්‍රෝමයිඩ් ------> බෙන්සීන්
මේ සදහා ජලය යොදාගනී.

👆🏻. *ඇල්කිල් හේලයිඩ තැනීම*

1.මධ්‍යසාරවලට නිර්ජලීය ZnCl2 හා සාන්ද්‍ර HCl යෙදීම.

2. මධ්‍යසාරවලට HI යෙදීම

CH3CH2OH + HI -----> CH3CH2I + H2O

3. මධ්‍යසාරවලට HBr යෙදීම.

CH3CH2OH + HBr ------> CH3CH2Br + H2O

3.මධ්‍යසාරවලට PBr3/PCl3/ PCl5 යෙදීම.


CH3CH2OH + PBr3 -------> CH3CH2Br + H3PO3

👨‍🔬🧑‍🔬 #CwDNA
[27/10, 5:51 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🍁 *තුන් වන ආවර්තයේ ඔක්සයිඩ වල ගුණ රටා*🍁

❄️. ඔක්සයිඩයක *අයනික ප්‍රතිශතය වඩාත් ඉහළ වන* විට එම ඔක්සයිඩය *වඩාත් භාෂ්මික* ලක්ෂණ පෙන්වයි.

🔅.ඔක්සයිඩයක සහසංයුජ ලක්ෂණ ඉස්මතුවත්ම එය උභයගුණි සිට ආම්ලික තත්ත්වය දක්වා වෙනස් වේ.

⚜️. *බොහොමයක් අලෝහ ඔක්සයිඩ සහසංයුජය.*

❄️. එබැවින් ඒවා ආම්ලික ලක්ෂණ පෙන්වයි.

💈. ලෝහ ඔක්සයිඩ අයනිකය.

❄️. එබැවින් ඒවා බොහෝවිට භාෂ්මික ලක්ෂණ පෙන්වයි.

❄️. ඇතැම් ඔක්සයිඩ අම්ල සමග මෙන්ම භෂ්ම සමගද ප්‍රතික්‍රියා කරයි.

🍂. ඒවා උභයගුණි ඔක්සයිඩ ලෙස හදුන්වයි.

🔅. *නමුත් ඔක්සයිඩ කිහිපයක් අම්ල, භෂ්ම, ජලය කිසිවක් සමග ප්‍රතික්‍රියා නොකරයි.*

🔅. ඒවා උදාසීන ඔක්සයිඩ නම් වේ
🍂. ප්‍රතික්‍රියාශීලීතාවය අනුව ඔක්සයිඩ ප්‍රධාන වර්ග 4 කි.

1. *උදාසීන ඔක්සයිඩ*

🔅. මේවා ජලය/අම්ල/භෂ්ම සමග ප්‍රතික්‍රියා නැත.
උදාහරණ :
CO
N2O
NO
OF2 (මෙය උදාසීන ෆ්ලෝරයිඩයකි )


2. *උභයගුණී ඔක්සයිඩ*
👆🏻. අම්ල මෙන්ම භෂ්ම සමගද ක්‍රියා කරයි.

*2 කාණ්ඩය*——>BeO
*d ගොනුව*
🔅.V-VO2
🔅.Cr-Cr2O3
🔅.Mn-MnO2
🔅.Zn-ZnO

🍂. *13 කාණ්ඩය*—>B2O3 හා Al2O3

🍂. *14 කාණ්ඩය*—>
SnO හා SnO2 PbO හා PbO2

⚜️. *15 කාණ්ඩය*—>
As2O3 හා Sb2O3


🧪 *ආම්ලික ඔක්සයිඩ*🧪

🍂. අම්ල සමඟ ප්‍රතික්‍රියා නොකරන නමුත් භෂ්ම සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කරයි.

👆🏻. උදාසීන ඔක්සයිඩ හැර සියලු අලෝහ ඔක්සයිඩ ආම්ලික වේ.

🍂. එමෙන් ම උභයගුණී ඔක්සිකරණ අවස්ථාවට වැඩි ඔක්සිකරණ අවස්ථා වලින් ව්‍යුත්පන්න වන ලෝහ ඔක්සයිඩ ආම්ලික වේ.

☀️ CO2
☀️N2O3
☀️NO2
☀️N2O5
☀️Cl2O7
☀️SO2
☀️SO3
☀️As2O5
☀️V2O5
☀️Mn2O7
☀️CrO3

*🔆*භාෂ්මික ඔක්සයිඩ*🔆

👆 භෂ්ම සමඟ ප්‍රතික්‍රියා නොකරන ඔක්සයිඩ වේ.

🧩 බොහොමයක් ඔක්සයිඩ භාෂ්මිකය .

💥 විචල්‍ය ඔක්සිකරණ අංක පෙන්වන ලෝහ අතුරින් උභයගුණී ඔක්සයිඩ වලට වඩා පහළ ඔක්සිකරණ අංක දරන සියලු ඔක්සයිඩ භාෂ්මික වේ.

▪️(MnO2 උභයගුණීය නිසා Mn 4+ වඩා අඩු අංක වල ඇති ඔක්සයිඩ භාෂ්මිකය)

❄️ Na2O2
❄️ Ba2O
❄️ CaO
❄️ Si2O3
❄️ ScO
❄️ TiO3
❄️ MnO
❄️ CrO
❄️ Fe2O3
❄️ NiO
❄️ CuO

👨‍🔬🧑‍🔬 #CwDNA
[27/10, 7:19 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🔩 *Iron* 🗜️

🔅. [Fe(OH2)6] 2+ --> ළා කොළ🟢

🔅. Fe(OH)2 ---> අදුරු කොළ / කිළිටි කොළ අවකේෂ්පයකි🟢

🔅. [FeCl4] 2- ---> කිළිටි කොළ / අදුරු කොළ ද්‍රාවණයකි🟢

🔅. [Fe(OH2)6] 3+ ---> කහ දුඹුරු ද්‍රාවණයකි🟠

🔅. Fe(OH)3 ---> රතු දුඹුරු පැහැති අවකේෂ්පයකි🔴

🔅. [FeCl4] - ----> කහ පැහැති ද්‍රාවණයකි🟡

🔅. Fe3+ අයනය ජලයේ ඇති විට , එහි *ඉහළ ධ්‍රැවීකාරක බලය නිසා* එහි සංගත ගෝලයේ ඇති ජල අණු එකක් හෝ කිහිපයක් ධ්‍රැවණයකට ලක් වී OH- අයන බවට පත් වේ. ද්‍රාවණයට H+ අයන නිදහස්

එකිනෙකා අතර දැනුම බෙදා ගන්න අප සමූහය හා එක්වන්න ..
👉https://t.me/joinchat/Si_ADhtQvQo16RM-ziqQUg
👇👇
ඕබට අවශ්‍ය පසුගිය ප්‍රශ්නපත්‍ර ලබා ගත හැක‼.
ඔබට ඇති අධ්‍යාපන ගැටලු නිදහසේ කතා කල හැක .
තමන් බලාපොරොත්තු වෙන ඉලක්කයට සාර්ථකව ළගා විය හැක...

Good luck💪

රසායනික විපර්‍යාස කෙටි සටහන්.

⭕️⭕️නාලන්දා විද්‍යාලය - කොළඹ 10
ඒකක පරීක්ෂණ ව්‍යාපෘතිය
12/13 ශ්‍රේණිය
සිංහල මාධ්‍යය ❤️
සියලුම විෂයන් සදහා ප්‍රශ්න පත්‍ර මෙහි ඇතුළත්ය .. ⭕️⭕️

Download Link : http://www.nalandacollege.lk/index.php/academic/unit-test-papers

විවිධ ස්වසන උපස්තර, සෛලීය ස්වසනයට ලක්වන අයුරු👇🏻

🍀ජෛව විවිධත්වය 🍀

ජීව විද්‍යාව - පැරණි විෂය නිර්දේශය
Unit 04 - පෝෂණය

@al_api