✨ 🅐/🅛 සෙට් එක✨:
💙🦅G.D.C.Harith🦅💙:
[27/10, 5:07 PM] Danuka Ayya - Ananda College: ♻️ *ප්රතික්රියාවක සම්මත ගිබ්ස් යෝග්ය ශක්ති වෙනස*♻️
📝. *ΔGºᵣₓₙ = ΔHºᵣₓₙ - T ΔSºᵣₓₙ*
🍂 *ප්රතික්රියාවක ස්වයංසිද්ධතාවය*🍂
👆🏻. සෑම උෂ්ණත්වයකදීම *ස්වයංසිද්ධ*
👉🏻. ΔHºᵣₓₙ (-)
👉🏻. ΔSºᵣₓₙ (+)
🌡️ *ඉහළ උෂ්ණත්වවලදී ස්වයංසිද්ධ*
👉🏻. ΔHºᵣₓₙ (+)
👉🏻. ΔSºᵣₓₙ (+)
🧊 *පහළ උෂ්ණත්වවලදී ස්වයංසිද්ධ* 🧊
👉🏻. ΔHºᵣₓₙ (-)
👉🏻. ΔSºᵣₓₙ (-)
💈 *සෑම උෂ්ණත්වයකදීම ස්වයංසිද්ධ නොවන* 💈
👉🏻. ΔHºᵣₓₙ (+)
👉🏻. ΔSºᵣₓₙ (-)
🍂. ස්වයංසිද්ධ
*ΔGºᵣₓₙ < 0*
🍂. ස්වයංසිද්ධ නොවන
*ΔGºᵣₓₙ > 0*
🍂. සමතුලිත
*ΔGºᵣₓₙ = 0*
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 5:15 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🧪 *සාන්ද්රණය නිවැරදි ව දන්නා ද්රාවණයක් පිළියෙළ කිරීම* 🧪
👆🏻. විද්යාගාරයේ ඕනෑම ස්ඵටිකයක්, ද්රාවකයක් භාවිතයෙන් *සාන්ද්රණය ඉතා ම නිවැරදි ව දන්නා* ද්රාවණයක් පිළියෙළ කිරීම අපහසු ය.
ඒ සඳහා සුදුසු *ප්රාථමික ප්රාමාණික ද්රව්යයකි.* ( *ප්රාථමික සම්මත ද්රව්යයයි.* )
👆🏻. *ප්රාථමික සම්මත ද්රව්යය ක තිබිය යුතු ලක්ෂණ*
1) සංශුද්ධතාවය ඉහළ විය යුතු ය. එය ඉතා හොඳින් නිවැරදි ව දැන සිටිය යුතු ය.
2) ජලයේ හොඳින් දිය විය යුතු ය. *නමුත් ජලාකර්ෂක* ගුණය නොතිබිය යුතු ය.
3) *හිරු එළිය, වායුගෝලීය සංරචක සමඟ* ☀️🔥 ප්රතික්රියාශීලී නොවිය යුතු ය.
4) *මවුලික ස්කන්ධය* විශාල විය යුතු ය. ⏱️ ( ස්කන්ධ දෝෂය ඇති විට එය අඩු කර ගැනීමට )
5) සුලබ විය යුතු ය. මිලෙන් අඩු විය යුතු ය. 💵💸
👆🏻. උදා :- 1) K2Cr2O7
2) Na2CO3
3) Na2C2O4 / H2C2O4
4) KIO3
5) පොටෑසියම් හයිඩ්රජන් තැලේට්
KMnO4 ප්රාථමික සම්මත ද්රව්යයක් නොවීමට හේතූව
👆🏻. එයට ජලාකර්ෂක ගුණයක් ඇත. එනම් වායුගෝලයේ ජල වාෂ්ප උරාගෙන දිය වේ. එවිට කාලයත් සමග සාන්ද්රනය වෙනස් වේ.
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 5:26 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 💈 *පද්ධතියක ගුණ*💈
👆🏻. වර්ග දෙකකි.
👆🏻. *අන්වීක්ෂීය ගුණ* 🔬🔬
👉🏻. *පද්ධතියක් පරමාණුක හෝ අණුක පරිමාණයක ඇත්නම් එය අන්වීක්ෂීය පද්ධතියකි.*
👆🏻. පරමාණුවල/අණුක චාලක ශක්තිය වේගය වැනි පරමාණුක හෝ අණුක පරිමාණ ඇසුරෙන් *වක්ර ක්රම භාවිතයට ගනිමින් නිර්ණය කළ යුතු ගුණ* අන්වීක්ෂීය ගුණ වේ. 🔬
👆🏻. *මහේක්ෂ ගුණ*
👉🏻. පද්ධතියක සමස්ථ හෝ මහේක්ෂ ගුණ අවස්ථාව හා අනුබද්ධ ගුණ මහේක්ෂ ගුණ නම් වේ.
💈. මහේක්ෂ ගුණ කොටස් දෙකකි.
👆🏻. *විත්ති ගුණ*
👆🏻. විත්ති ගුණ
*පද්ධතියක ස්කන්ධය නොහොත් තරම මත රැදී පවතින ගුණ* විත්ති ගුණ නම් වේ.
උදා:- පරිමාව
මවුල ප්රමාණය
ස්කන්ධය
අභ්යන්තර ශක්තිය
ශක්තිය
👆🏻. *ඝටනා ගුණ*
💈. පද්ධතියේ ස්කන්ධයෙන් හෝ ප්රමාණයෙන් ස්වායත්ත වූ ගුණ ඝටනා ගුණ නම් වේ.
👉🏻. උදා:-
වර්තනාංකය 🔍 පෘෂ්ඨික ආතතිය 🛁
ඝනත්වය 📏 උෂ්ණත්වය 🌡️ තාපාංකය 🔥 හිමාංකය 🔥
👆🏻 . මෙය ද්රව්යවල *මවුල ප්රමාණය මත රදා නොපවති.*
🔥. කිසියම් විත්ති ගුණයක් මවුලයට, (mol-1) ග්රෑමයට, (g-1) ඝන සෙන්ටිමීටරයට (cm-3) හෝ වර්ග සෙන්ටිමීටරයට (cm-2) ලෙස දක්වා ඇති විට එය *ඝටනා ගුණයක්* බවට පත් වේ.
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 5:32 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🔅 *Chromium*🔅
⚜️. [Cr(OH2)6] 2+ ---> නිල්🔵
⚜️. [Cr(OH2)6] 3+ --> නිල් දම්🔵
⚜️. [Cr(OH2)5Cl] 2+ --> කොළ🟢
මෙය අනුමාපනයක් අවසානයේ ලැබෙන Cr3+ පැහැය වේ .
⚜️. CrO3 ---> රතු🔴 මෙය ආම්ලික ඔක්සයිඩයකි.
⚜️. Cr(OH)3 ---> කොළ පැහැති අවකේෂ්පයකි.🟢
වැඩිපුර NaOH හමුවේ දිය වේ.
⚜️. [Cr(OH)6] 3- ---> කොළ පැහැති ද්රාවණයකි.🟢
⚜️. [Cr(OH)4]- ---> කොළ පැහැති ද්රාවණයකි.🟢
⚜️.[CrCl6]3- -->දම් පැහැතිය🔵
⚜️. Cr2O3 ---> කොළ අවකේෂ්පයකි.🟢
උභයගුණීය.
⚜️. Cr(OH)3 + සාන්ද්ර 6NH3 ----> [Cr(NH3)6]3+(aq)
මෙය දම් පාටය.🔵
⚜️. Cr(OH)3 + ද්රව 6NH3 ----> [Cr(NH3)6]3+(aq)
මෙය කහ පාටය.🟡
⚜️. Cr(OH)3 + තනුක NH3 ---> ❌
⚜️. K2Cr2O7 ---> තැඹිලි පැහැතිය.🟠
🌿. මෙය ප්රාථමික සම්මත ද්රව්යයකි.
🌿. ප්රබල ඔක්සිකාරකයෙකි
🌿. ආම්ලික මාධ්යයේදී ස්ථායිය.
⚜️. K2CrO4 ---> කහ පැහැති ද්රාවණයකි.🟡
🌿. භාෂ්මික මාධ්යයේ ස්ථායිය.
✏️. Cr2O7 2-(aq) + OH-(aq)🔁 2CrO4 2- (aq) + H+ (aq)
⚜️. BaCrO4 ---> කහ පාට අවකේෂ්පයකි.🟡
⚜️. Ag2CrO4 ----> ගඩොල් රතු පාට අවකේෂ්පයකි.🔴
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 5:38 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🔅 *කාබනික රසායනය*🔅
🍂. *හයිඩ්රොකාබන හා හේලෝහයිඩ්රොකාබන නිපදවීම*
💈 *ඇල්කේන නිෂ්පාදනය*💈
1.ක්ලෙමන්සන් ඔක්සිහරණය
ඇල්ඩිහයිඩ/කීටෝන -------> ඇල්කේන
👆🏻. මෙයට Zn[Hg] සාන්ද්ර HCl භාවිතා කරයි.
2.ඇල්කීන ------> ඇල්කේන
👆🏻. මෙයට H2/Pd හෝ H2/Ni හෝ H2/Pt භාවිතා කරයි.
3.ඇල්කයින
💙🦅G.D.C.Harith🦅💙:
[27/10, 5:07 PM] Danuka Ayya - Ananda College: ♻️ *ප්රතික්රියාවක සම්මත ගිබ්ස් යෝග්ය ශක්ති වෙනස*♻️
📝. *ΔGºᵣₓₙ = ΔHºᵣₓₙ - T ΔSºᵣₓₙ*
🍂 *ප්රතික්රියාවක ස්වයංසිද්ධතාවය*🍂
👆🏻. සෑම උෂ්ණත්වයකදීම *ස්වයංසිද්ධ*
👉🏻. ΔHºᵣₓₙ (-)
👉🏻. ΔSºᵣₓₙ (+)
🌡️ *ඉහළ උෂ්ණත්වවලදී ස්වයංසිද්ධ*
👉🏻. ΔHºᵣₓₙ (+)
👉🏻. ΔSºᵣₓₙ (+)
🧊 *පහළ උෂ්ණත්වවලදී ස්වයංසිද්ධ* 🧊
👉🏻. ΔHºᵣₓₙ (-)
👉🏻. ΔSºᵣₓₙ (-)
💈 *සෑම උෂ්ණත්වයකදීම ස්වයංසිද්ධ නොවන* 💈
👉🏻. ΔHºᵣₓₙ (+)
👉🏻. ΔSºᵣₓₙ (-)
🍂. ස්වයංසිද්ධ
*ΔGºᵣₓₙ < 0*
🍂. ස්වයංසිද්ධ නොවන
*ΔGºᵣₓₙ > 0*
🍂. සමතුලිත
*ΔGºᵣₓₙ = 0*
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 5:15 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🧪 *සාන්ද්රණය නිවැරදි ව දන්නා ද්රාවණයක් පිළියෙළ කිරීම* 🧪
👆🏻. විද්යාගාරයේ ඕනෑම ස්ඵටිකයක්, ද්රාවකයක් භාවිතයෙන් *සාන්ද්රණය ඉතා ම නිවැරදි ව දන්නා* ද්රාවණයක් පිළියෙළ කිරීම අපහසු ය.
ඒ සඳහා සුදුසු *ප්රාථමික ප්රාමාණික ද්රව්යයකි.* ( *ප්රාථමික සම්මත ද්රව්යයයි.* )
👆🏻. *ප්රාථමික සම්මත ද්රව්යය ක තිබිය යුතු ලක්ෂණ*
1) සංශුද්ධතාවය ඉහළ විය යුතු ය. එය ඉතා හොඳින් නිවැරදි ව දැන සිටිය යුතු ය.
2) ජලයේ හොඳින් දිය විය යුතු ය. *නමුත් ජලාකර්ෂක* ගුණය නොතිබිය යුතු ය.
3) *හිරු එළිය, වායුගෝලීය සංරචක සමඟ* ☀️🔥 ප්රතික්රියාශීලී නොවිය යුතු ය.
4) *මවුලික ස්කන්ධය* විශාල විය යුතු ය. ⏱️ ( ස්කන්ධ දෝෂය ඇති විට එය අඩු කර ගැනීමට )
5) සුලබ විය යුතු ය. මිලෙන් අඩු විය යුතු ය. 💵💸
👆🏻. උදා :- 1) K2Cr2O7
2) Na2CO3
3) Na2C2O4 / H2C2O4
4) KIO3
5) පොටෑසියම් හයිඩ්රජන් තැලේට්
KMnO4 ප්රාථමික සම්මත ද්රව්යයක් නොවීමට හේතූව
👆🏻. එයට ජලාකර්ෂක ගුණයක් ඇත. එනම් වායුගෝලයේ ජල වාෂ්ප උරාගෙන දිය වේ. එවිට කාලයත් සමග සාන්ද්රනය වෙනස් වේ.
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 5:26 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 💈 *පද්ධතියක ගුණ*💈
👆🏻. වර්ග දෙකකි.
👆🏻. *අන්වීක්ෂීය ගුණ* 🔬🔬
👉🏻. *පද්ධතියක් පරමාණුක හෝ අණුක පරිමාණයක ඇත්නම් එය අන්වීක්ෂීය පද්ධතියකි.*
👆🏻. පරමාණුවල/අණුක චාලක ශක්තිය වේගය වැනි පරමාණුක හෝ අණුක පරිමාණ ඇසුරෙන් *වක්ර ක්රම භාවිතයට ගනිමින් නිර්ණය කළ යුතු ගුණ* අන්වීක්ෂීය ගුණ වේ. 🔬
👆🏻. *මහේක්ෂ ගුණ*
👉🏻. පද්ධතියක සමස්ථ හෝ මහේක්ෂ ගුණ අවස්ථාව හා අනුබද්ධ ගුණ මහේක්ෂ ගුණ නම් වේ.
💈. මහේක්ෂ ගුණ කොටස් දෙකකි.
👆🏻. *විත්ති ගුණ*
👆🏻. විත්ති ගුණ
*පද්ධතියක ස්කන්ධය නොහොත් තරම මත රැදී පවතින ගුණ* විත්ති ගුණ නම් වේ.
උදා:- පරිමාව
මවුල ප්රමාණය
ස්කන්ධය
අභ්යන්තර ශක්තිය
ශක්තිය
👆🏻. *ඝටනා ගුණ*
💈. පද්ධතියේ ස්කන්ධයෙන් හෝ ප්රමාණයෙන් ස්වායත්ත වූ ගුණ ඝටනා ගුණ නම් වේ.
👉🏻. උදා:-
වර්තනාංකය 🔍 පෘෂ්ඨික ආතතිය 🛁
ඝනත්වය 📏 උෂ්ණත්වය 🌡️ තාපාංකය 🔥 හිමාංකය 🔥
👆🏻 . මෙය ද්රව්යවල *මවුල ප්රමාණය මත රදා නොපවති.*
🔥. කිසියම් විත්ති ගුණයක් මවුලයට, (mol-1) ග්රෑමයට, (g-1) ඝන සෙන්ටිමීටරයට (cm-3) හෝ වර්ග සෙන්ටිමීටරයට (cm-2) ලෙස දක්වා ඇති විට එය *ඝටනා ගුණයක්* බවට පත් වේ.
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 5:32 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🔅 *Chromium*🔅
⚜️. [Cr(OH2)6] 2+ ---> නිල්🔵
⚜️. [Cr(OH2)6] 3+ --> නිල් දම්🔵
⚜️. [Cr(OH2)5Cl] 2+ --> කොළ🟢
මෙය අනුමාපනයක් අවසානයේ ලැබෙන Cr3+ පැහැය වේ .
⚜️. CrO3 ---> රතු🔴 මෙය ආම්ලික ඔක්සයිඩයකි.
⚜️. Cr(OH)3 ---> කොළ පැහැති අවකේෂ්පයකි.🟢
වැඩිපුර NaOH හමුවේ දිය වේ.
⚜️. [Cr(OH)6] 3- ---> කොළ පැහැති ද්රාවණයකි.🟢
⚜️. [Cr(OH)4]- ---> කොළ පැහැති ද්රාවණයකි.🟢
⚜️.[CrCl6]3- -->දම් පැහැතිය🔵
⚜️. Cr2O3 ---> කොළ අවකේෂ්පයකි.🟢
උභයගුණීය.
⚜️. Cr(OH)3 + සාන්ද්ර 6NH3 ----> [Cr(NH3)6]3+(aq)
මෙය දම් පාටය.🔵
⚜️. Cr(OH)3 + ද්රව 6NH3 ----> [Cr(NH3)6]3+(aq)
මෙය කහ පාටය.🟡
⚜️. Cr(OH)3 + තනුක NH3 ---> ❌
⚜️. K2Cr2O7 ---> තැඹිලි පැහැතිය.🟠
🌿. මෙය ප්රාථමික සම්මත ද්රව්යයකි.
🌿. ප්රබල ඔක්සිකාරකයෙකි
🌿. ආම්ලික මාධ්යයේදී ස්ථායිය.
⚜️. K2CrO4 ---> කහ පැහැති ද්රාවණයකි.🟡
🌿. භාෂ්මික මාධ්යයේ ස්ථායිය.
✏️. Cr2O7 2-(aq) + OH-(aq)🔁 2CrO4 2- (aq) + H+ (aq)
⚜️. BaCrO4 ---> කහ පාට අවකේෂ්පයකි.🟡
⚜️. Ag2CrO4 ----> ගඩොල් රතු පාට අවකේෂ්පයකි.🔴
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 5:38 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🔅 *කාබනික රසායනය*🔅
🍂. *හයිඩ්රොකාබන හා හේලෝහයිඩ්රොකාබන නිපදවීම*
💈 *ඇල්කේන නිෂ්පාදනය*💈
1.ක්ලෙමන්සන් ඔක්සිහරණය
ඇල්ඩිහයිඩ/කීටෝන -------> ඇල්කේන
👆🏻. මෙයට Zn[Hg] සාන්ද්ර HCl භාවිතා කරයි.
2.ඇල්කීන ------> ඇල්කේන
👆🏻. මෙයට H2/Pd හෝ H2/Ni හෝ H2/Pt භාවිතා කරයි.
3.ඇල්කයින
❤2👍1
-----> ඇල්කේන
ලැබේ.🟣
🔅. FeO ----> කළු පැහැතිය⚫
🔅. Fe2O3 -->රතු දුඹුරු පාටය🔴
🔅. FeS ----> කළු පැහැතිය⚫
🔅. Fe2+(aq) + K3[Fe(CN)6] ----> KFe[Fe(CN)6] මෙය තද නිල් පැහැතිය. 🔵
🔅. Fe3+(aq) + K4[Fe(CN)6] -----> KFeFe(CN)6 ම
🏻. මෙයට H2/Pd හෝ H2/P
*
CH3COCl + CH3CH2OH ----> CH3COOCH2CH3 + HCl
🧪 *අම්ල ක්ලෝරයිඩ නිපදවීම* 🧪
1) කාබොක්සිලික් අම්ල + PCl5 ----> අම්ල ක්ලෝරයිඩ
CH3COOH + PCl5 ----> CH3COCl
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
ෙය නිල් පාටය . 🔵
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 7:38 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🍁 *Copper (Cu)*🍁
✏️. Cu = [Ar] 3d¹⁰ 4s¹
🔅. Cu හි *(+2)* ඔක්සිකරණ අවස්ථාව *ජලීය ද්රාවණයක දී ස්ථායී ව පවතී.*
🔅Cu හි (+1) ඔක්සිකරණ අවස්ථාව *වායුමය හෝ නිර්ජලීය මාධ්යයක දී* ස්ථායී ව පවතී.
👆🏻. *Cu හි (+2) ඔක්සිකරණ අවස්ථාව*
⚜️. [Cu(OH2)6]2+ --> ළා නිල් පැහැති ද්රාවණයකි.🔵
⚜️. Cu(OH)2 --> ළා නිල් පැහැති අවක්ෂේපයකි.🔵
⚜️. [Cu(NH3)4]2+ --> තද නිල් පැහැති ද්රාවණයකි.🔵
⚜️. [CuCl4]2- --> කහ පැහැති ද්රාවණයකි.🟡
⚜️. [CuCl(OH2)5]+
[CuCl2(OH2)4]
[CuCl3(OH2)3]-
ළා කොළ පැහැති ද්රාවණ වේ.🟢
🔅. ඉහත සංකීර්ණ ක්ලෝරයිඩො සංකීර්ණය සාදන අතරමැද දී දක්නට ලැබේ.
👆🏻. *Cu හි (+1) ඔක්සිකරණ අවස්ථාව*
⚜️. [Cu(OH2)6]+
[CuCl2]-
[Cu(NH3)2]+
ඉහත සියලු සංකීර්ණ අවර්ණ ජලීය ද්රාවණ වේ.
👆🏻. *Cu හි වෙනත් සංයෝග*
⚜️. Cu2Cl2 --> සුදු අවක්ෂේපයකි.⚪
⚜️. Cu2O --> ගඩොල් රතු පැහැති අවක්ෂේපයකි.🔴
🔅. ෆේලිං පරීක්ෂාවේදී Cu2+ මගින් සරල සීනි ඔක්සිකරණය වීමේ දී සෑදේ.
⚜️. CuO ->කළු අවක්ෂේපයකි⚫
Cu(OH)2 රත් කළ විට ප්රතිඵල වේ.
⚜️. CuI --> සුදු අවක්ෂේපයකි. ⚪
Cu2+ හා KI අතර ප්රතික්රියාවෙන් ප්රතිඵල වේ.
⚜️. CuS -->කළු අවක්ෂේපයකි⚫
🍂. ආම්ලික/ක්ෂාරීය මාධ්යයේ දී H2S සමඟ අවක්ෂේප වේ.
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 8:17 PM] Danuka Ayya - Ananda College: *✨Ag+ හි අවකේෂ්ප* ✨
1)AgCl (s) - සුදු
🌟 . මෙය කාණ්ඩ විශ්ලේෂණයේ පළමු කාණ්ඩයේදී අවකේෂ්ප වේ..
2) AgBr (s) - ලා කහ
🌟. සාන්ද්ර NH3 තුළ පමණක් දිය වේ..
3) AgI - තද කහ
🌟 . තනුක / සාන්ද්ර NH3 තුළ හෝ දිය නොවේ..
4) Ag2(SO4) - සුදු
5) Ag2(CO3) - සුදු
6) Ag2(S2O3) - සුදු
👆🏻. Na2(S2O3) + 2AgNO3 ------> Ag2(S2O3) ⬇️+ 2NaNO3
👉🏻. ටික වෙලාවකින් එය *Ag2S* අවකේෂ්ප වේ.
🔮. Ag2(S2O3) ⬇️ + H2O --------> Ag2S ⬇️ + H2(SO4)
7) Ag2S - කළු
🌟 . ආම්ලික H2S හෝ භාෂ්මික H2S හිදි අවක්ෂේප වේ..
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 8:23 PM] Danuka Ayya - Ananda College: *🛡️🔮ස්වාරක්ෂක ද්රාවණ*🔮🛡️
🛡️. ස්වාරක්ෂක ද්රාවණයක් යනු ,
*දුබල අම්ලයක් හා එහි ලවණයක් හෝ දුබල භෂ්මයක් හා එහි ලවණයක්* අඩංගු ද්රාවණයකි.
🔮. එම ද්රාවණයක් *අම්ලයකින් ස්වල්ප ප්රමාණයක් හෝ භෂ්මයකින් ස්වල්ප ප්රමාණයක් හෝ ජලය ස්වපලයක්* එකතු කළ විට pH වෙනසට ප්රතිරෝධි බවක් දක්වයි.
👆🏻. *CH3COOH හා CH3COONa* ද්රාවණයක් ඇසුරින් ස්වාරක්ෂක ක්රියාව පැහැදිලි කිරීම
👆🏻. බාහිරින් අම්ල ස්වල්පයක් එකතු කළ විට ,
👆🏻. CH3COONa(aq) + H +(aq) 🔁 CH3COOH (aq)
👆🏻. බාහිරින් භෂ්ම ස්වල්පයක් එකතු කළ විට ,
👆🏻. CH3COOH(aq) + OH-(aq) 🔁 CH3COO-(aq) + H2O(l)
*NH3 හා NH4Cl ද්රාවණයක් ඇසුරින් ස්වාරක්ෂක ක්රියාව පැහැදිලි කිරීම*
*බාහිරින් අම්ල ස්වල්පයක් එකතු කළ විට* ,
👆🏻. NH3(aq) + HCl(aq) ---> NH4Cl (aq)
👆🏻. *බාහිරින් භෂ්ම ස්වල්පයක් එකතු කළ විට* ,
NH4+(aq) + OH-(aq) 🔁 NH3( aq) + H2O(l)
📝. *ස්වාරක්ෂක ද්රාවණවල pH අගය සදහා පොදු ප්රකාශනය*
👆🏻. NaA (aq) / HA (aq) ඇති ද්රාවණයක් සැලකීම
👆🏻. NaA(aq) ----> Na+(aq) + A-(aq)
👆🏻. HA(aq) + H2O(l) 🔁 H3O+(aq) + OH-(aq)
ජලයේ විඝටනය ද ඇත.
👆🏻. 2H2O(l) 🔁 H3O+(aq) + OH-(aq)
📝. HA අම්ලයට *Ka* ප්රකාශනය
*Ka* = *[H3O+(aq)] [A-(aq)]*/ *[ HA(aq)]*
*pH* = pKa + log10 *([A-(aq)]/ [HA(aq)]*
👆🏻. මෙය හෙන්ඩර්සන් - හැසල්බර්ග් සමීකරණයයි.
[A-(aq)] = සංයුග්මක භෂ්මයේ සාන්ද්රනය
👆🏻. මෙලෙස දුබල භෂ්ම හා එහි ලවණ ද්රාවණයක් සදහා ද සමීකරණ ලබා ගත හැක.
🔮. මීට අමතරව බහුප්රෝටික දුබල අම්ල හා එවායේ ලවණ මෙන්ම අර්ධ ලවණ හා පූර්ණ ලවණ ද්රාවණවලට වුවද ස්වාරක්ෂක ගුණය පෙන්විය හැක.
උදාහරණ :
1.H3PO4 හා H2PO4-
2. H2PO4- හා (HPO4 )2-
3. (HPO4 )2- හා ( PO4) 3-
4. H2CO3 හා HCO3-
5. HCO3- හා (CO3)2-
🔮.මීට අමතරව ,
👆🏻. ඇමයිනෝ අම්ල
👆🏻. NH4HCOO
👆🏻. පොටෑසියම් හයිඩ්රජන් තැලේට් ස්වාරක්ෂක ගුණ පෙන්වයි.
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 8:30 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🧪 *කාබොක්සිලික් අම්ල ව්යුත්පන්න නිපදවීම*🧪
💈. *ඇමයිඩ නිපදවීම*
1) අම්ල ක්ලෝරයිඩ + NH3 ---> ඇමයිඩ
👆🏻. CH3COCl + NH3
ලැබේ.🟣
🔅. FeO ----> කළු පැහැතිය⚫
🔅. Fe2O3 -->රතු දුඹුරු පාටය🔴
🔅. FeS ----> කළු පැහැතිය⚫
🔅. Fe2+(aq) + K3[Fe(CN)6] ----> KFe[Fe(CN)6] මෙය තද නිල් පැහැතිය. 🔵
🔅. Fe3+(aq) + K4[Fe(CN)6] -----> KFeFe(CN)6 ම
🏻. මෙයට H2/Pd හෝ H2/P
*
CH3COCl + CH3CH2OH ----> CH3COOCH2CH3 + HCl
🧪 *අම්ල ක්ලෝරයිඩ නිපදවීම* 🧪
1) කාබොක්සිලික් අම්ල + PCl5 ----> අම්ල ක්ලෝරයිඩ
CH3COOH + PCl5 ----> CH3COCl
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
ෙය නිල් පාටය . 🔵
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 7:38 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🍁 *Copper (Cu)*🍁
✏️. Cu = [Ar] 3d¹⁰ 4s¹
🔅. Cu හි *(+2)* ඔක්සිකරණ අවස්ථාව *ජලීය ද්රාවණයක දී ස්ථායී ව පවතී.*
🔅Cu හි (+1) ඔක්සිකරණ අවස්ථාව *වායුමය හෝ නිර්ජලීය මාධ්යයක දී* ස්ථායී ව පවතී.
👆🏻. *Cu හි (+2) ඔක්සිකරණ අවස්ථාව*
⚜️. [Cu(OH2)6]2+ --> ළා නිල් පැහැති ද්රාවණයකි.🔵
⚜️. Cu(OH)2 --> ළා නිල් පැහැති අවක්ෂේපයකි.🔵
⚜️. [Cu(NH3)4]2+ --> තද නිල් පැහැති ද්රාවණයකි.🔵
⚜️. [CuCl4]2- --> කහ පැහැති ද්රාවණයකි.🟡
⚜️. [CuCl(OH2)5]+
[CuCl2(OH2)4]
[CuCl3(OH2)3]-
ළා කොළ පැහැති ද්රාවණ වේ.🟢
🔅. ඉහත සංකීර්ණ ක්ලෝරයිඩො සංකීර්ණය සාදන අතරමැද දී දක්නට ලැබේ.
👆🏻. *Cu හි (+1) ඔක්සිකරණ අවස්ථාව*
⚜️. [Cu(OH2)6]+
[CuCl2]-
[Cu(NH3)2]+
ඉහත සියලු සංකීර්ණ අවර්ණ ජලීය ද්රාවණ වේ.
👆🏻. *Cu හි වෙනත් සංයෝග*
⚜️. Cu2Cl2 --> සුදු අවක්ෂේපයකි.⚪
⚜️. Cu2O --> ගඩොල් රතු පැහැති අවක්ෂේපයකි.🔴
🔅. ෆේලිං පරීක්ෂාවේදී Cu2+ මගින් සරල සීනි ඔක්සිකරණය වීමේ දී සෑදේ.
⚜️. CuO ->කළු අවක්ෂේපයකි⚫
Cu(OH)2 රත් කළ විට ප්රතිඵල වේ.
⚜️. CuI --> සුදු අවක්ෂේපයකි. ⚪
Cu2+ හා KI අතර ප්රතික්රියාවෙන් ප්රතිඵල වේ.
⚜️. CuS -->කළු අවක්ෂේපයකි⚫
🍂. ආම්ලික/ක්ෂාරීය මාධ්යයේ දී H2S සමඟ අවක්ෂේප වේ.
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 8:17 PM] Danuka Ayya - Ananda College: *✨Ag+ හි අවකේෂ්ප* ✨
1)AgCl (s) - සුදු
🌟 . මෙය කාණ්ඩ විශ්ලේෂණයේ පළමු කාණ්ඩයේදී අවකේෂ්ප වේ..
2) AgBr (s) - ලා කහ
🌟. සාන්ද්ර NH3 තුළ පමණක් දිය වේ..
3) AgI - තද කහ
🌟 . තනුක / සාන්ද්ර NH3 තුළ හෝ දිය නොවේ..
4) Ag2(SO4) - සුදු
5) Ag2(CO3) - සුදු
6) Ag2(S2O3) - සුදු
👆🏻. Na2(S2O3) + 2AgNO3 ------> Ag2(S2O3) ⬇️+ 2NaNO3
👉🏻. ටික වෙලාවකින් එය *Ag2S* අවකේෂ්ප වේ.
🔮. Ag2(S2O3) ⬇️ + H2O --------> Ag2S ⬇️ + H2(SO4)
7) Ag2S - කළු
🌟 . ආම්ලික H2S හෝ භාෂ්මික H2S හිදි අවක්ෂේප වේ..
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 8:23 PM] Danuka Ayya - Ananda College: *🛡️🔮ස්වාරක්ෂක ද්රාවණ*🔮🛡️
🛡️. ස්වාරක්ෂක ද්රාවණයක් යනු ,
*දුබල අම්ලයක් හා එහි ලවණයක් හෝ දුබල භෂ්මයක් හා එහි ලවණයක්* අඩංගු ද්රාවණයකි.
🔮. එම ද්රාවණයක් *අම්ලයකින් ස්වල්ප ප්රමාණයක් හෝ භෂ්මයකින් ස්වල්ප ප්රමාණයක් හෝ ජලය ස්වපලයක්* එකතු කළ විට pH වෙනසට ප්රතිරෝධි බවක් දක්වයි.
👆🏻. *CH3COOH හා CH3COONa* ද්රාවණයක් ඇසුරින් ස්වාරක්ෂක ක්රියාව පැහැදිලි කිරීම
👆🏻. බාහිරින් අම්ල ස්වල්පයක් එකතු කළ විට ,
👆🏻. CH3COONa(aq) + H +(aq) 🔁 CH3COOH (aq)
👆🏻. බාහිරින් භෂ්ම ස්වල්පයක් එකතු කළ විට ,
👆🏻. CH3COOH(aq) + OH-(aq) 🔁 CH3COO-(aq) + H2O(l)
*NH3 හා NH4Cl ද්රාවණයක් ඇසුරින් ස්වාරක්ෂක ක්රියාව පැහැදිලි කිරීම*
*බාහිරින් අම්ල ස්වල්පයක් එකතු කළ විට* ,
👆🏻. NH3(aq) + HCl(aq) ---> NH4Cl (aq)
👆🏻. *බාහිරින් භෂ්ම ස්වල්පයක් එකතු කළ විට* ,
NH4+(aq) + OH-(aq) 🔁 NH3( aq) + H2O(l)
📝. *ස්වාරක්ෂක ද්රාවණවල pH අගය සදහා පොදු ප්රකාශනය*
👆🏻. NaA (aq) / HA (aq) ඇති ද්රාවණයක් සැලකීම
👆🏻. NaA(aq) ----> Na+(aq) + A-(aq)
👆🏻. HA(aq) + H2O(l) 🔁 H3O+(aq) + OH-(aq)
ජලයේ විඝටනය ද ඇත.
👆🏻. 2H2O(l) 🔁 H3O+(aq) + OH-(aq)
📝. HA අම්ලයට *Ka* ප්රකාශනය
*Ka* = *[H3O+(aq)] [A-(aq)]*/ *[ HA(aq)]*
*pH* = pKa + log10 *([A-(aq)]/ [HA(aq)]*
👆🏻. මෙය හෙන්ඩර්සන් - හැසල්බර්ග් සමීකරණයයි.
[A-(aq)] = සංයුග්මක භෂ්මයේ සාන්ද්රනය
👆🏻. මෙලෙස දුබල භෂ්ම හා එහි ලවණ ද්රාවණයක් සදහා ද සමීකරණ ලබා ගත හැක.
🔮. මීට අමතරව බහුප්රෝටික දුබල අම්ල හා එවායේ ලවණ මෙන්ම අර්ධ ලවණ හා පූර්ණ ලවණ ද්රාවණවලට වුවද ස්වාරක්ෂක ගුණය පෙන්විය හැක.
උදාහරණ :
1.H3PO4 හා H2PO4-
2. H2PO4- හා (HPO4 )2-
3. (HPO4 )2- හා ( PO4) 3-
4. H2CO3 හා HCO3-
5. HCO3- හා (CO3)2-
🔮.මීට අමතරව ,
👆🏻. ඇමයිනෝ අම්ල
👆🏻. NH4HCOO
👆🏻. පොටෑසියම් හයිඩ්රජන් තැලේට් ස්වාරක්ෂක ගුණ පෙන්වයි.
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 8:30 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🧪 *කාබොක්සිලික් අම්ල ව්යුත්පන්න නිපදවීම*🧪
💈. *ඇමයිඩ නිපදවීම*
1) අම්ල ක්ලෝරයිඩ + NH3 ---> ඇමයිඩ
👆🏻. CH3COCl + NH3
----> CH3CONH2 + HCl
2) කාබොක්සිලික අම්ල + සාන්ද්ර NH3 ----> ඇමයිඩ
👆🏻. මෙයට තාපය 🔥 සැපයිය යුතුය.
3) CH3COONH4 ------> CH3CONH2 + H2O
මෙහිදී ඇමෝනියම් ලවණය උෂ්ණත්වය 🔥 හමුවේ බිද වැටේ .
🍌 *එස්ටර නිපදවීම*🍌
1) කාබොක්සිලික
් අම්ල + මධ්යසාර 🔁 එස්ටර + ජලය
🧪 . මෙයට *සාන්ද්ර H2SO4* උත්ප්රේරක අවශ්ය ය.
CH3COOH + CH3CH2OH 🔁CH3COOCH2CH3 + H2O
2) අම්ල ක්ලෝරයිඩ + මධ්යසාර ----> එස්ටර + HCl
*උත්ප්රේරක අනවශ්ය ය.
t හෝ H2/Ni භාවිතා කරයි.
4.ග්රීනාඩ් ප්රතිකාරකය හා *සක්රීය H* ඇති ප්රභේද මගින්
CH3MgBr + HCl ------> CH4 + MgBrCl
🔮. *ඇල්කීන තැනීම*
1. මධ්යසාර විජලනය
CH3CH2OH -------> CH2=CH2
මේ සදහා නිර්ජලීය Al2O3/සාන්ද්ර H2SO4 භාවිතා කරයි.
2.ඇල්කිල් හේලයිඩ + මධ්යසාරීය KOH මගින්
3. *පාලිත තත්ත්ව* යටතේ ඇල්කයින මගින්.
මෙයට *H2/Pd/BaSO4/ක්විනොලීන්* යොදාගනී.
💈 *ඇල්කයින නිපදවීම.*
1.ඩයිහේලයිඩ + මධ්යසාරීය KOH මගින්.
2.ඇල්කයින + ඇල්කයිල් Na ලවණ (ඇසිටලයිඩ් අයන) ------->
මෙමගින් C ඈදුනු ඇල්කයිනයක් ලැබේ.
🔮 *බෙන්සීන් නිෂ්පාදනය*🔮
1.ඩයසෝනියම් ලවණ ------> බෙන්සීන්
මෙයට H3PO2/H2O යොදා ගනී.
2.ෆෙනිල් මැග්නීසියම් බ්රෝමයිඩ් ------> බෙන්සීන්
මේ සදහා ජලය යොදාගනී.
👆🏻. *ඇල්කිල් හේලයිඩ තැනීම*
1.මධ්යසාරවලට නිර්ජලීය ZnCl2 හා සාන්ද්ර HCl යෙදීම.
2. මධ්යසාරවලට HI යෙදීම
CH3CH2OH + HI -----> CH3CH2I + H2O
3. මධ්යසාරවලට HBr යෙදීම.
CH3CH2OH + HBr ------> CH3CH2Br + H2O
3.මධ්යසාරවලට PBr3/PCl3/ PCl5 යෙදීම.
CH3CH2OH + PBr3 -------> CH3CH2Br + H3PO3
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 5:51 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🍁 *තුන් වන ආවර්තයේ ඔක්සයිඩ වල ගුණ රටා*🍁
❄️. ඔක්සයිඩයක *අයනික ප්රතිශතය වඩාත් ඉහළ වන* විට එම ඔක්සයිඩය *වඩාත් භාෂ්මික* ලක්ෂණ පෙන්වයි.
🔅.ඔක්සයිඩයක සහසංයුජ ලක්ෂණ ඉස්මතුවත්ම එය උභයගුණි සිට ආම්ලික තත්ත්වය දක්වා වෙනස් වේ.
⚜️. *බොහොමයක් අලෝහ ඔක්සයිඩ සහසංයුජය.*
❄️. එබැවින් ඒවා ආම්ලික ලක්ෂණ පෙන්වයි.
💈. ලෝහ ඔක්සයිඩ අයනිකය.
❄️. එබැවින් ඒවා බොහෝවිට භාෂ්මික ලක්ෂණ පෙන්වයි.
❄️. ඇතැම් ඔක්සයිඩ අම්ල සමග මෙන්ම භෂ්ම සමගද ප්රතික්රියා කරයි.
🍂. ඒවා උභයගුණි ඔක්සයිඩ ලෙස හදුන්වයි.
🔅. *නමුත් ඔක්සයිඩ කිහිපයක් අම්ල, භෂ්ම, ජලය කිසිවක් සමග ප්රතික්රියා නොකරයි.*
🔅. ඒවා උදාසීන ඔක්සයිඩ නම් වේ
🍂. ප්රතික්රියාශීලීතාවය අනුව ඔක්සයිඩ ප්රධාන වර්ග 4 කි.
1. *උදාසීන ඔක්සයිඩ*
🔅. මේවා ජලය/අම්ල/භෂ්ම සමග ප්රතික්රියා නැත.
උදාහරණ :
CO
N2O
NO
OF2 (මෙය උදාසීන ෆ්ලෝරයිඩයකි )
2. *උභයගුණී ඔක්සයිඩ*
👆🏻. අම්ල මෙන්ම භෂ්ම සමගද ක්රියා කරයි.
*2 කාණ්ඩය*——>BeO
*d ගොනුව*
🔅.V-VO2
🔅.Cr-Cr2O3
🔅.Mn-MnO2
🔅.Zn-ZnO
🍂. *13 කාණ්ඩය*—>B2O3 හා Al2O3
🍂. *14 කාණ්ඩය*—>
SnO හා SnO2 PbO හා PbO2
⚜️. *15 කාණ්ඩය*—>
As2O3 හා Sb2O3
🧪 *ආම්ලික ඔක්සයිඩ*🧪
🍂. අම්ල සමඟ ප්රතික්රියා නොකරන නමුත් භෂ්ම සමඟ ප්රතික්රියා කරයි.
👆🏻. උදාසීන ඔක්සයිඩ හැර සියලු අලෝහ ඔක්සයිඩ ආම්ලික වේ.
🍂. එමෙන් ම උභයගුණී ඔක්සිකරණ අවස්ථාවට වැඩි ඔක්සිකරණ අවස්ථා වලින් ව්යුත්පන්න වන ලෝහ ඔක්සයිඩ ආම්ලික වේ.
☀️ CO2
☀️N2O3
☀️NO2
☀️N2O5
☀️Cl2O7
☀️SO2
☀️SO3
☀️As2O5
☀️V2O5
☀️Mn2O7
☀️CrO3
*🔆*භාෂ්මික ඔක්සයිඩ*🔆
👆 භෂ්ම සමඟ ප්රතික්රියා නොකරන ඔක්සයිඩ වේ.
🧩 බොහොමයක් ඔක්සයිඩ භාෂ්මිකය .
💥 විචල්ය ඔක්සිකරණ අංක පෙන්වන ලෝහ අතුරින් උභයගුණී ඔක්සයිඩ වලට වඩා පහළ ඔක්සිකරණ අංක දරන සියලු ඔක්සයිඩ භාෂ්මික වේ.
▪️(MnO2 උභයගුණීය නිසා Mn 4+ වඩා අඩු අංක වල ඇති ඔක්සයිඩ භාෂ්මිකය)
❄️ Na2O2
❄️ Ba2O
❄️ CaO
❄️ Si2O3
❄️ ScO
❄️ TiO3
❄️ MnO
❄️ CrO
❄️ Fe2O3
❄️ NiO
❄️ CuO
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 7:19 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🔩 *Iron* 🗜️
🔅. [Fe(OH2)6] 2+ --> ළා කොළ🟢
🔅. Fe(OH)2 ---> අදුරු කොළ / කිළිටි කොළ අවකේෂ්පයකි🟢
🔅. [FeCl4] 2- ---> කිළිටි කොළ / අදුරු කොළ ද්රාවණයකි🟢
🔅. [Fe(OH2)6] 3+ ---> කහ දුඹුරු ද්රාවණයකි🟠
🔅. Fe(OH)3 ---> රතු දුඹුරු පැහැති අවකේෂ්පයකි🔴
🔅. [FeCl4] - ----> කහ පැහැති ද්රාවණයකි🟡
🔅. Fe3+ අයනය ජලයේ ඇති විට , එහි *ඉහළ ධ්රැවීකාරක බලය නිසා* එහි සංගත ගෝලයේ ඇති ජල අණු එකක් හෝ කිහිපයක් ධ්රැවණයකට ලක් වී OH- අයන බවට පත් වේ. ද්රාවණයට H+ අයන නිදහස්
2) කාබොක්සිලික අම්ල + සාන්ද්ර NH3 ----> ඇමයිඩ
👆🏻. මෙයට තාපය 🔥 සැපයිය යුතුය.
3) CH3COONH4 ------> CH3CONH2 + H2O
මෙහිදී ඇමෝනියම් ලවණය උෂ්ණත්වය 🔥 හමුවේ බිද වැටේ .
🍌 *එස්ටර නිපදවීම*🍌
1) කාබොක්සිලික
් අම්ල + මධ්යසාර 🔁 එස්ටර + ජලය
🧪 . මෙයට *සාන්ද්ර H2SO4* උත්ප්රේරක අවශ්ය ය.
CH3COOH + CH3CH2OH 🔁CH3COOCH2CH3 + H2O
2) අම්ල ක්ලෝරයිඩ + මධ්යසාර ----> එස්ටර + HCl
*උත්ප්රේරක අනවශ්ය ය.
t හෝ H2/Ni භාවිතා කරයි.
4.ග්රීනාඩ් ප්රතිකාරකය හා *සක්රීය H* ඇති ප්රභේද මගින්
CH3MgBr + HCl ------> CH4 + MgBrCl
🔮. *ඇල්කීන තැනීම*
1. මධ්යසාර විජලනය
CH3CH2OH -------> CH2=CH2
මේ සදහා නිර්ජලීය Al2O3/සාන්ද්ර H2SO4 භාවිතා කරයි.
2.ඇල්කිල් හේලයිඩ + මධ්යසාරීය KOH මගින්
3. *පාලිත තත්ත්ව* යටතේ ඇල්කයින මගින්.
මෙයට *H2/Pd/BaSO4/ක්විනොලීන්* යොදාගනී.
💈 *ඇල්කයින නිපදවීම.*
1.ඩයිහේලයිඩ + මධ්යසාරීය KOH මගින්.
2.ඇල්කයින + ඇල්කයිල් Na ලවණ (ඇසිටලයිඩ් අයන) ------->
මෙමගින් C ඈදුනු ඇල්කයිනයක් ලැබේ.
🔮 *බෙන්සීන් නිෂ්පාදනය*🔮
1.ඩයසෝනියම් ලවණ ------> බෙන්සීන්
මෙයට H3PO2/H2O යොදා ගනී.
2.ෆෙනිල් මැග්නීසියම් බ්රෝමයිඩ් ------> බෙන්සීන්
මේ සදහා ජලය යොදාගනී.
👆🏻. *ඇල්කිල් හේලයිඩ තැනීම*
1.මධ්යසාරවලට නිර්ජලීය ZnCl2 හා සාන්ද්ර HCl යෙදීම.
2. මධ්යසාරවලට HI යෙදීම
CH3CH2OH + HI -----> CH3CH2I + H2O
3. මධ්යසාරවලට HBr යෙදීම.
CH3CH2OH + HBr ------> CH3CH2Br + H2O
3.මධ්යසාරවලට PBr3/PCl3/ PCl5 යෙදීම.
CH3CH2OH + PBr3 -------> CH3CH2Br + H3PO3
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 5:51 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🍁 *තුන් වන ආවර්තයේ ඔක්සයිඩ වල ගුණ රටා*🍁
❄️. ඔක්සයිඩයක *අයනික ප්රතිශතය වඩාත් ඉහළ වන* විට එම ඔක්සයිඩය *වඩාත් භාෂ්මික* ලක්ෂණ පෙන්වයි.
🔅.ඔක්සයිඩයක සහසංයුජ ලක්ෂණ ඉස්මතුවත්ම එය උභයගුණි සිට ආම්ලික තත්ත්වය දක්වා වෙනස් වේ.
⚜️. *බොහොමයක් අලෝහ ඔක්සයිඩ සහසංයුජය.*
❄️. එබැවින් ඒවා ආම්ලික ලක්ෂණ පෙන්වයි.
💈. ලෝහ ඔක්සයිඩ අයනිකය.
❄️. එබැවින් ඒවා බොහෝවිට භාෂ්මික ලක්ෂණ පෙන්වයි.
❄️. ඇතැම් ඔක්සයිඩ අම්ල සමග මෙන්ම භෂ්ම සමගද ප්රතික්රියා කරයි.
🍂. ඒවා උභයගුණි ඔක්සයිඩ ලෙස හදුන්වයි.
🔅. *නමුත් ඔක්සයිඩ කිහිපයක් අම්ල, භෂ්ම, ජලය කිසිවක් සමග ප්රතික්රියා නොකරයි.*
🔅. ඒවා උදාසීන ඔක්සයිඩ නම් වේ
🍂. ප්රතික්රියාශීලීතාවය අනුව ඔක්සයිඩ ප්රධාන වර්ග 4 කි.
1. *උදාසීන ඔක්සයිඩ*
🔅. මේවා ජලය/අම්ල/භෂ්ම සමග ප්රතික්රියා නැත.
උදාහරණ :
CO
N2O
NO
OF2 (මෙය උදාසීන ෆ්ලෝරයිඩයකි )
2. *උභයගුණී ඔක්සයිඩ*
👆🏻. අම්ල මෙන්ම භෂ්ම සමගද ක්රියා කරයි.
*2 කාණ්ඩය*——>BeO
*d ගොනුව*
🔅.V-VO2
🔅.Cr-Cr2O3
🔅.Mn-MnO2
🔅.Zn-ZnO
🍂. *13 කාණ්ඩය*—>B2O3 හා Al2O3
🍂. *14 කාණ්ඩය*—>
SnO හා SnO2 PbO හා PbO2
⚜️. *15 කාණ්ඩය*—>
As2O3 හා Sb2O3
🧪 *ආම්ලික ඔක්සයිඩ*🧪
🍂. අම්ල සමඟ ප්රතික්රියා නොකරන නමුත් භෂ්ම සමඟ ප්රතික්රියා කරයි.
👆🏻. උදාසීන ඔක්සයිඩ හැර සියලු අලෝහ ඔක්සයිඩ ආම්ලික වේ.
🍂. එමෙන් ම උභයගුණී ඔක්සිකරණ අවස්ථාවට වැඩි ඔක්සිකරණ අවස්ථා වලින් ව්යුත්පන්න වන ලෝහ ඔක්සයිඩ ආම්ලික වේ.
☀️ CO2
☀️N2O3
☀️NO2
☀️N2O5
☀️Cl2O7
☀️SO2
☀️SO3
☀️As2O5
☀️V2O5
☀️Mn2O7
☀️CrO3
*🔆*භාෂ්මික ඔක්සයිඩ*🔆
👆 භෂ්ම සමඟ ප්රතික්රියා නොකරන ඔක්සයිඩ වේ.
🧩 බොහොමයක් ඔක්සයිඩ භාෂ්මිකය .
💥 විචල්ය ඔක්සිකරණ අංක පෙන්වන ලෝහ අතුරින් උභයගුණී ඔක්සයිඩ වලට වඩා පහළ ඔක්සිකරණ අංක දරන සියලු ඔක්සයිඩ භාෂ්මික වේ.
▪️(MnO2 උභයගුණීය නිසා Mn 4+ වඩා අඩු අංක වල ඇති ඔක්සයිඩ භාෂ්මිකය)
❄️ Na2O2
❄️ Ba2O
❄️ CaO
❄️ Si2O3
❄️ ScO
❄️ TiO3
❄️ MnO
❄️ CrO
❄️ Fe2O3
❄️ NiO
❄️ CuO
👨🔬🧑🔬 #CwDNA
[27/10, 7:19 PM] Danuka Ayya - Ananda College: 🔩 *Iron* 🗜️
🔅. [Fe(OH2)6] 2+ --> ළා කොළ🟢
🔅. Fe(OH)2 ---> අදුරු කොළ / කිළිටි කොළ අවකේෂ්පයකි🟢
🔅. [FeCl4] 2- ---> කිළිටි කොළ / අදුරු කොළ ද්රාවණයකි🟢
🔅. [Fe(OH2)6] 3+ ---> කහ දුඹුරු ද්රාවණයකි🟠
🔅. Fe(OH)3 ---> රතු දුඹුරු පැහැති අවකේෂ්පයකි🔴
🔅. [FeCl4] - ----> කහ පැහැති ද්රාවණයකි🟡
🔅. Fe3+ අයනය ජලයේ ඇති විට , එහි *ඉහළ ධ්රැවීකාරක බලය නිසා* එහි සංගත ගෝලයේ ඇති ජල අණු එකක් හෝ කිහිපයක් ධ්රැවණයකට ලක් වී OH- අයන බවට පත් වේ. ද්රාවණයට H+ අයන නිදහස්
එකිනෙකා අතර දැනුම බෙදා ගන්න අප සමූහය හා එක්වන්න ..
👉https://t.me/joinchat/Si_ADhtQvQo16RM-ziqQUg
👇👇
ඕබට අවශ්ය පසුගිය ප්රශ්නපත්ර ලබා ගත හැක‼.
ඔබට ඇති අධ්යාපන ගැටලු නිදහසේ කතා කල හැක .
තමන් බලාපොරොත්තු වෙන ඉලක්කයට සාර්ථකව ළගා විය හැක...
Good luck💪
👉https://t.me/joinchat/Si_ADhtQvQo16RM-ziqQUg
👇👇
ඕබට අවශ්ය පසුගිය ප්රශ්නපත්ර ලබා ගත හැක‼.
ඔබට ඇති අධ්යාපන ගැටලු නිදහසේ කතා කල හැක .
තමන් බලාපොරොත්තු වෙන ඉලක්කයට සාර්ථකව ළගා විය හැක...
Good luck💪
❤1
⭕️⭕️නාලන්දා විද්යාලය - කොළඹ 10
ඒකක පරීක්ෂණ ව්යාපෘතිය
12/13 ශ්රේණිය
සිංහල මාධ්යය ❤️
සියලුම විෂයන් සදහා ප්රශ්න පත්ර මෙහි ඇතුළත්ය .. ⭕️⭕️
ඒකක පරීක්ෂණ ව්යාපෘතිය
12/13 ශ්රේණිය
සිංහල මාධ්යය ❤️
සියලුම විෂයන් සදහා ප්රශ්න පත්ර මෙහි ඇතුළත්ය .. ⭕️⭕️
Download Link : http://www.nalandacollege.lk/index.php/academic/unit-test-papers