එකිනෙකා අතර දැනුම බෙදා ගන්න අප සමූහය හා එක්වන්න ..
👉https://t.me/joinchat/Si_ADhtQvQo16RM-ziqQUg
👇👇
ඕබට අවශ්ය පසුගිය ප්රශ්නපත්ර ලබා ගත හැක‼.
ඔබට ඇති අධ්යාපන ගැටලු නිදහසේ කතා කල හැක .
තමන් බලාපොරොත්තු වෙන ඉලක්කයට සාර්ථකව ළගා විය හැක...
Good luck💪
👉https://t.me/joinchat/Si_ADhtQvQo16RM-ziqQUg
👇👇
ඕබට අවශ්ය පසුගිය ප්රශ්නපත්ර ලබා ගත හැක‼.
ඔබට ඇති අධ්යාපන ගැටලු නිදහසේ කතා කල හැක .
තමන් බලාපොරොත්තු වෙන ඉලක්කයට සාර්ථකව ළගා විය හැක...
Good luck💪
💢💢💢💢💢💢💢💢
Chemistry
Organic
අැල්කේන
පැරපීන හෝ සන්තෘප්ත හයිඩ්රොකාබන ලෙසද හැඳින්වෙන ඇල්කේන කාබන් සහ හයිඩ්රජන් වලින් පමණක් සමන්විතවේ. සියළු පරමාණු ඒක බන්ධන වලින් පමණක් සම්බන්ධ වී ඇත (සන්තෘප්ත සන්යෝග බැවින්). ඇල්කේන එකම අනුභවික සූත්රය සහිත සන්යෝග වන අතර ඒවායේ අණුක ස්කන්ධ 14 ගුණාකාර වලින් එකිනෙකට වෙනස් වේ.
සෑම කාබන් පරමාණුවකම බන්ධන 4ක් තිබිය යුතු වේ( C-C හෝ C-H බන්ධන). එසේම සියළු හයිඩ්රජන් පරමාණු කාබන් පරමාණුවකට සම්බන්ධ වී තිබිය යුතු වේ (C-H බන්ධන). එකිනෙකට බැදුනු කාබන් පරමාණු රැසක් කාබන් සැකිල්ලක් හෝ කාබන් දාමයක් ලෙස හැදින්වේ. සාමාන්යයෙන් ඇල්කේනයක ප්රමාණය එහි කාබන් පරමාණු ගණනින් දක්වයි (උදා: C2-ඇල්කේන)
"R" මගින් දක්වන ඇල්කයිල් ඛාණ්ඩ පැති දාම හෝ ක්රියාකාරී ඛාණ්ඩ වන අතර, ඇල්කේන මෙන්ම කාබන් සහ හයිඩ්රජන් තනි බන්ධන වලින් සමන්විත වේ. උදාහරණ ලෙස මෙතිල් හෝ එතිල් ඛාණ්ඩ ගත හැකිය.
සරලම ඇල්කේනය මෙතේන් (CH4) වේ. ඇල්කේනයක තිබිය යුතු කාබන් පරමාණු ගණනෙහි සීමාවක් නැත. නමුත් ඒවා අනිවාර්යයෙන් චක්රිය නොවන, සන්තෘප්ත හයිඩ්රොකාබන විය යුතුය . සන්තෘප්ත මේද හා තෙල්, කාබන් දාමයේ කාබන් පරමාණු 10 ට වඩා ඇති ඇල්කේන වලට උදාහරණ වේ.
ඇල්කේන ජෛවීය වශයෙන් එතරම් ප්රතික්රියාශීලී නොවේ. ජෛවීය වශයෙන් සක්රිය වූ ක්රියාකාරී ඛාණ්ඩ සම්බන්ධ වන වෘක්ශයක් ලෙස ඇල්කේන ගත හැක.
ඇල්කේන වල ව්යුහාත්මක වර්ගීකරණය
සන්තෘප්ත හයිඩ්රොකාබන:
රේඛීය (පොදු සූත්රය CnH2n+2) -: කාබන් පරමාණු දාමයක් ආකාරයෙන් සැකසී ඇත.
ශාඛනය වූ (පොදු සූත්රය CnH2n+2,n>3) -: කාබන් දාමය ශාඛා එකකට හෝ ඊට වැඩි ගණනකට බෙදී ඇත.
චක්රිය (පොදු සූත්රය CnH2n,n>2) කාබන් දාමය මුලින් හා අගින් සම්බන්ධ වී වලයක් තනා ඇත.
@al_api
💢💢💢💢💢💢💢💢
Chemistry
Organic
අැල්කේන
පැරපීන හෝ සන්තෘප්ත හයිඩ්රොකාබන ලෙසද හැඳින්වෙන ඇල්කේන කාබන් සහ හයිඩ්රජන් වලින් පමණක් සමන්විතවේ. සියළු පරමාණු ඒක බන්ධන වලින් පමණක් සම්බන්ධ වී ඇත (සන්තෘප්ත සන්යෝග බැවින්). ඇල්කේන එකම අනුභවික සූත්රය සහිත සන්යෝග වන අතර ඒවායේ අණුක ස්කන්ධ 14 ගුණාකාර වලින් එකිනෙකට වෙනස් වේ.
සෑම කාබන් පරමාණුවකම බන්ධන 4ක් තිබිය යුතු වේ( C-C හෝ C-H බන්ධන). එසේම සියළු හයිඩ්රජන් පරමාණු කාබන් පරමාණුවකට සම්බන්ධ වී තිබිය යුතු වේ (C-H බන්ධන). එකිනෙකට බැදුනු කාබන් පරමාණු රැසක් කාබන් සැකිල්ලක් හෝ කාබන් දාමයක් ලෙස හැදින්වේ. සාමාන්යයෙන් ඇල්කේනයක ප්රමාණය එහි කාබන් පරමාණු ගණනින් දක්වයි (උදා: C2-ඇල්කේන)
"R" මගින් දක්වන ඇල්කයිල් ඛාණ්ඩ පැති දාම හෝ ක්රියාකාරී ඛාණ්ඩ වන අතර, ඇල්කේන මෙන්ම කාබන් සහ හයිඩ්රජන් තනි බන්ධන වලින් සමන්විත වේ. උදාහරණ ලෙස මෙතිල් හෝ එතිල් ඛාණ්ඩ ගත හැකිය.
සරලම ඇල්කේනය මෙතේන් (CH4) වේ. ඇල්කේනයක තිබිය යුතු කාබන් පරමාණු ගණනෙහි සීමාවක් නැත. නමුත් ඒවා අනිවාර්යයෙන් චක්රිය නොවන, සන්තෘප්ත හයිඩ්රොකාබන විය යුතුය . සන්තෘප්ත මේද හා තෙල්, කාබන් දාමයේ කාබන් පරමාණු 10 ට වඩා ඇති ඇල්කේන වලට උදාහරණ වේ.
ඇල්කේන ජෛවීය වශයෙන් එතරම් ප්රතික්රියාශීලී නොවේ. ජෛවීය වශයෙන් සක්රිය වූ ක්රියාකාරී ඛාණ්ඩ සම්බන්ධ වන වෘක්ශයක් ලෙස ඇල්කේන ගත හැක.
ඇල්කේන වල ව්යුහාත්මක වර්ගීකරණය
සන්තෘප්ත හයිඩ්රොකාබන:
රේඛීය (පොදු සූත්රය CnH2n+2) -: කාබන් පරමාණු දාමයක් ආකාරයෙන් සැකසී ඇත.
ශාඛනය වූ (පොදු සූත්රය CnH2n+2,n>3) -: කාබන් දාමය ශාඛා එකකට හෝ ඊට වැඩි ගණනකට බෙදී ඇත.
චක්රිය (පොදු සූත්රය CnH2n,n>2) කාබන් දාමය මුලින් හා අගින් සම්බන්ධ වී වලයක් තනා ඇත.
@al_api
💢💢💢💢💢💢💢💢
❤1
අැල්කීන
රසායන විද්යාවේදී, ඇල්කීන් යනු කාබන්-කාබන් ද්විත්ව බන්ධනයක් අඩංගු හයිඩ්රොකාබනයකි.
මෙම පදය බොහෝ විට ඔලෙෆින්හි සමාන පදයක් ලෙස භාවිතා කරයි, එනම් ද්විත්ව බන්ධන එකක් හෝ වැඩි ගණනක් අඩංගු ඕනෑම හයිඩ්රොකාබන් ය. කෙසේ වෙතත්, IUPAC නිර්දේශ කරන්නේ එක් ද්විත්ව බන්ධනයක් සහිත ඇසික්ලික් හයිඩ්රොකාබන සඳහා පමණක් “ඇල්කීන්” යන නම භාවිතා කිරීමයි; ද්විත්ව බන්ධන දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් ඇති ඇසික්ලික් හයිඩ්රොකාබන සඳහා ඇල්කැඩීන්, ඇල්කැට්රීන් යනාදිය; චක්රීය ඒවා සඳහා සයික්ලොඇල්කීන්, සයික්ලොඇල්කාඩීන් යනාදිය; සහ සාමාන්ය පන්තිය සඳහා “ඔලෙෆින්” - ද්විත්ව බන්ධන එකක් හෝ වැඩි ගණනක් සහිත චක්රීය හෝ ඇසික්ලික්.
එක් ද්විත්ව බන්ධනයක් පමණක් ඇති සහ වෙනත් ක්රියාකාරී කණ්ඩායම් (මොනෝ-එන්ස් ලෙසද හැඳින්වේ) සහිත ඇසික්ලික් ඇල්කීන, සමජාතීය හයිඩ්රොකාබන ශ්රේණියක් සාදයි. N හතරක් හෝ ඊට වැඩි වූ විට, මෙම සූත්රය සමඟ බහු සමාවයවිකයන් ඇත, ද්විත්ව බන්ධනයේ පිහිටීම හා අනුකූලතාවයෙන් එය වෙන්කර හඳුනාගත හැකිය.
ඇල්කීන සාමාන්යයෙන් වර්ණ රහිත ඇපෝලර් සංයෝග වන අතර එය ඇල්කේන වලට තරමක් සමාන නමුත් වඩා ප්රතික්රියාශීලී වේ. මාලාවේ පළමු සාමාජිකයන් කිහිප දෙනා කාමර උෂ්ණත්වයේ ඇති වායූන් හෝ ද්රව වේ. සරලම ඇල්කීන්, එතිලීන් (C2H4) (හෝ IUPAC නාමකරණයේ “එතේන්”) යනු කාර්මික වශයෙන් විශාලතම පරිමාණයෙන් නිපදවන කාබනික සංයෝගයකි.
ඇරෝමැටික සංයෝග බොහෝ විට චක්රීය ඇල්කීන ලෙස ඇද ගන්නා නමුත් ඒවායේ ව්යුහය හා ගුණාංග ප්රමාණවත් ලෙස වෙනස් වන්නේ ඒවා ඇල්කේන හෝ ඔලෙෆින් ලෙස වර්ගීකරණය කර නොමැති බැවිනි. අතිච්ඡාදනය වන ද්විත්ව බන්ධන දෙකක් (C = C = C) සහිත හයිඩ්රොකාබන සරලම එවැනි සංයෝගයෙන් පසුව ඇලීන් ලෙස හැඳින්වෙන අතර අතිච්ඡාදනය වන බන්ධන තුනක් හෝ වැඩි ගණනක් ඇති අය (C = C = C = C, C = C = C = C = C, ආදිය. .) සමුච්චිත ලෙස හැඳින්වේ. සමහර කතුවරුන් ඇලීන් සහ සමුච්චිතයන් "ඇල්කීන" ලෙස සලකන්නේ නැත.
@al_api
💢💢💢💢💢💢💢💢
රසායන විද්යාවේදී, ඇල්කීන් යනු කාබන්-කාබන් ද්විත්ව බන්ධනයක් අඩංගු හයිඩ්රොකාබනයකි.
මෙම පදය බොහෝ විට ඔලෙෆින්හි සමාන පදයක් ලෙස භාවිතා කරයි, එනම් ද්විත්ව බන්ධන එකක් හෝ වැඩි ගණනක් අඩංගු ඕනෑම හයිඩ්රොකාබන් ය. කෙසේ වෙතත්, IUPAC නිර්දේශ කරන්නේ එක් ද්විත්ව බන්ධනයක් සහිත ඇසික්ලික් හයිඩ්රොකාබන සඳහා පමණක් “ඇල්කීන්” යන නම භාවිතා කිරීමයි; ද්විත්ව බන්ධන දෙකක් හෝ වැඩි ගණනක් ඇති ඇසික්ලික් හයිඩ්රොකාබන සඳහා ඇල්කැඩීන්, ඇල්කැට්රීන් යනාදිය; චක්රීය ඒවා සඳහා සයික්ලොඇල්කීන්, සයික්ලොඇල්කාඩීන් යනාදිය; සහ සාමාන්ය පන්තිය සඳහා “ඔලෙෆින්” - ද්විත්ව බන්ධන එකක් හෝ වැඩි ගණනක් සහිත චක්රීය හෝ ඇසික්ලික්.
එක් ද්විත්ව බන්ධනයක් පමණක් ඇති සහ වෙනත් ක්රියාකාරී කණ්ඩායම් (මොනෝ-එන්ස් ලෙසද හැඳින්වේ) සහිත ඇසික්ලික් ඇල්කීන, සමජාතීය හයිඩ්රොකාබන ශ්රේණියක් සාදයි. N හතරක් හෝ ඊට වැඩි වූ විට, මෙම සූත්රය සමඟ බහු සමාවයවිකයන් ඇත, ද්විත්ව බන්ධනයේ පිහිටීම හා අනුකූලතාවයෙන් එය වෙන්කර හඳුනාගත හැකිය.
ඇල්කීන සාමාන්යයෙන් වර්ණ රහිත ඇපෝලර් සංයෝග වන අතර එය ඇල්කේන වලට තරමක් සමාන නමුත් වඩා ප්රතික්රියාශීලී වේ. මාලාවේ පළමු සාමාජිකයන් කිහිප දෙනා කාමර උෂ්ණත්වයේ ඇති වායූන් හෝ ද්රව වේ. සරලම ඇල්කීන්, එතිලීන් (C2H4) (හෝ IUPAC නාමකරණයේ “එතේන්”) යනු කාර්මික වශයෙන් විශාලතම පරිමාණයෙන් නිපදවන කාබනික සංයෝගයකි.
ඇරෝමැටික සංයෝග බොහෝ විට චක්රීය ඇල්කීන ලෙස ඇද ගන්නා නමුත් ඒවායේ ව්යුහය හා ගුණාංග ප්රමාණවත් ලෙස වෙනස් වන්නේ ඒවා ඇල්කේන හෝ ඔලෙෆින් ලෙස වර්ගීකරණය කර නොමැති බැවිනි. අතිච්ඡාදනය වන ද්විත්ව බන්ධන දෙකක් (C = C = C) සහිත හයිඩ්රොකාබන සරලම එවැනි සංයෝගයෙන් පසුව ඇලීන් ලෙස හැඳින්වෙන අතර අතිච්ඡාදනය වන බන්ධන තුනක් හෝ වැඩි ගණනක් ඇති අය (C = C = C = C, C = C = C = C = C, ආදිය. .) සමුච්චිත ලෙස හැඳින්වේ. සමහර කතුවරුන් ඇලීන් සහ සමුච්චිතයන් "ඇල්කීන" ලෙස සලකන්නේ නැත.
@al_api
💢💢💢💢💢💢💢💢
❤1
අැල්කයින
ඇල්කයින, කාබන් පරමාණු 2ක් අතර ත්රිත්ව බන්ධනයක් පවතින හයිඩ්රෝකාබන වේ. මේවා CnH2n-2 යන පොදු සූත්රයෙන් නිරූපණය හැක. ඇල්කයින සමහරෙක් ඇසිටලීන යන නමින්ද හඳුන්වයි.(නමුත් ඇත්ත වශයෙන්ම ඇසිටලීන් යනු IUPAC නාමකරණය අනුව C2H2 ලෙස හඳුන්වන සංයෝගයයි. ) වෙනත් හයිඩ්රෝකාබන මෙන්ම ඇල්කයිනද ජල භීතික සංයෝගයක් වුවත් ප්රතික්රියාශීලී සංයෝග වේ.
රසායනික ගුණ
ඇල්කයින අල්කීනවලට වඩා අසංතෘප්ත බැවින් ඇල්කීන වලට වඩා ප්රතික්රියාශීලී වේ. එම නිසා බ්රෝමීන් අණු 2 ක් සමග ප්රතික්රියා කරයි. එසේම ඇල්කීන වලට වඩා බහු අවයවීකරණය සඳහා නම්යතාවක් දක්වයි.බහුඅවයවීකරණයෙන් සෑදෙන සංයෝග පොලිඇසිටලීන යනුවෙන් හඳුන්වයි.(මෙම පොලිඇසටලීන වල ත්රිත්ව බන්ධන නොපවතී.) එසේම මෙම පොලිඇසටලීන තුල අර්ධ සන්නායක ගුණ පවතී.
බන්ධන ස්වභාවය
ඇසිටලීන් වල බන්ධන කෝණය 180° ක් වේ. එනිසා එය රේඛීය ස්වභාවයක් ගනී. එසේ වුවත් චක්රීය සංයෝග අඩු වේ. බෙන්සයින් ඉතා අස්ථාවර සංයෝගයකි. මෙහි C≡C බන්ධන දුර පිකෝමීටර 121ක් වන අතර එය ඇල්කීන හා ඇල්කේන වල බන්ධන දුරවල් (පිලිවෙළින් 134pm හා 154pm)වලට වඩා කෙටිය. මෙහි ත්රිත්ව බන්ධනය ඉතා ශක්තිමත් වේ(839 KJ/mol). එහි සිග්මා බන්ධනයේ ශක්තිය (369KJ/mol)කි. පලමු පයි බන්ධනයේ ශක්තිය ( 268KJ/mol)වන අතර දෙවන පයි බන්ධනයේ ශක්තිය (202KJ/mol)ක්ද වේ.මෙහි බන්ධන සැකැස්ම අණුක කාක්ෂික වාදය ඇසුරෙන් පැහැදිලි කොට තිබේ.මෙම පැහැදිලි කිරීම අනුව ත්රිත්ව බන්ධනයට ඉහලින් P කාක්ෂික අතිච්ඡාදනය වී පවතී. සහ සංයුජ වාදය අනුව මෙහි C පරමාණුව SP මුහුම්කරණය වී ඇත.ඒ අනුව මෙහි මුහුම්කරණය නොවූ P කාක්ෂික 2ක් සහ මුහුම්කරණය වූ SP මුහුම් කාක්ෂික 2ක් පවතී. මෙම මුහුම් කාක්ෂික දෙක අතිච්ඡාදනයෙන් සිග්මා බන්ධනයද, P කාක්ශික යුගල දෙක අතිච්ඡාදනයෙන් පයි බන්ධන 2ක්ද සාදමින් මුලු බන්ධන 3ක් සාදා තිබේ. එක් එක් C පරාඅණුවේ ඉතිරිව ඇති මුහුම් කාක්ෂික දෙක එකිනෙකට
ප්රතිවිරුද්ධව දිශානතව පවතී. ඒවාට තවත් සිග්මා බන්ධ 2ක් සෑදීමේ හැකියාව පවතී.(ඇසිටලීන් වල H පරමාණු 2ක් සමග ප්රතික්රියා කර සිග්මා බන්ධන 2ක් සාදා ඇත.)
අග්රස්ථ ඇල්කයින සහ මධ්ය ඇල්කයින
මධ්ය ඇල්කයිනයන්හි ත්රිත්ව බන්ධන සහිත C පරමාණු දෙකම මත ආදේශක ඛාණ්ඩ 3-hexyne බැඳී පවතී. උදාහරණයක් ලෙස සමමිතික ඇල්කයිනයක් වන propiolic acid. හා අසමමිතික ඇල්කයිනයක් වන methylacetylene දැක්විය හැක.අග්රස්ථ ඇල්කයින වල මුහුම් කාක්ෂිකයක් සමග සිග්මා බන්ධනයක් තැනූ එක් H පරමාණුවක්වත් දැකිය හැක. මීට උදාහරණ ලෙස methylacetylene දැක්විය හැක.අග්රස්ථ ඇල්කයින හා ඇසිටලීන් මධ්යස්ථ වශයෙන් ආම්ලික වේ.අග්රස්ථ ඇල්කයින වල ආම්ලික H පරමාණුව වෙනත් ක්රියාකාරී ඛාන්ඩ මගින් අදේශ කල හැක.
ඇල්කයින සංස්ලේෂණය
වානිජමය වශයෙන් වඩාත් ප්රධාන ඇල්කයිනය වන්නේ ඇසිටලීන්ය.මෙය ඉන්ධනයක් වන අතර වෙනත් සංයෝග සඳහා දහන පෝෂකයක්ද වන්නේය. මෙය වාර්ෂිකව ඉතා විශාල වශයෙන් ස්වභාවික වායු ඩීහයිඩ්රිජනීකරනය මගින් නිපදවා ගනු ලැබේ.
2 CH4 → HC≡CH + 3 H2
ප්රොපයින් වායුවද කාර්මිකව ඉතා වැදගත් වායුවකි. එය හයිඩ්රොකාබන භාගික ආසවනය මගින් ලබා ගනී.වෙනත් බොහොමයක් කාර්මිකව වැදගත් ඇල්කයින ඇසිටිලින් මගින් ව්යුත්පන්න කර ගනී.උදා:- ෆෝමල්ඩිහයිඩ සමග ඝනීභවනයෙන්.
බොහොමයක් ඇල්කයින ඩීහැලජනීකරනය මගින් නිපදවා ගනී. මෙහිදී විසිනල් හෝ විනිල් ඩයිහේලයිඩ ඩීහැලජනීකරනය කරයි.එසේම විනිල් බ්රෝමයිඩ කිරීම මගින්ද අල්කයින නිපදවා ගනී.එමෙන්ම ඇල්ඩිහයිඩ කෝනිෆ්ච් ප්රතික්රියාවට ලක් කිරීම මගින්ද ඇල්කයින නිපදවා ගනී.මීට අමතරව කීටෝන ප්රතික්රියාවට ලක් කිරීමෙන්ද ඇල්කයිනලබා ගත හැක. එසේම ඇල්කයින ප්රභල භෂ්ම සමග ප්රතික්රියාවෙන් තවත් ඇල්කයින ලබා ගැනීමද සිදු කරයි.
@al_api
💢💢💢💢💢💢💢💢💢💢
ඇල්කයින, කාබන් පරමාණු 2ක් අතර ත්රිත්ව බන්ධනයක් පවතින හයිඩ්රෝකාබන වේ. මේවා CnH2n-2 යන පොදු සූත්රයෙන් නිරූපණය හැක. ඇල්කයින සමහරෙක් ඇසිටලීන යන නමින්ද හඳුන්වයි.(නමුත් ඇත්ත වශයෙන්ම ඇසිටලීන් යනු IUPAC නාමකරණය අනුව C2H2 ලෙස හඳුන්වන සංයෝගයයි. ) වෙනත් හයිඩ්රෝකාබන මෙන්ම ඇල්කයිනද ජල භීතික සංයෝගයක් වුවත් ප්රතික්රියාශීලී සංයෝග වේ.
රසායනික ගුණ
ඇල්කයින අල්කීනවලට වඩා අසංතෘප්ත බැවින් ඇල්කීන වලට වඩා ප්රතික්රියාශීලී වේ. එම නිසා බ්රෝමීන් අණු 2 ක් සමග ප්රතික්රියා කරයි. එසේම ඇල්කීන වලට වඩා බහු අවයවීකරණය සඳහා නම්යතාවක් දක්වයි.බහුඅවයවීකරණයෙන් සෑදෙන සංයෝග පොලිඇසිටලීන යනුවෙන් හඳුන්වයි.(මෙම පොලිඇසටලීන වල ත්රිත්ව බන්ධන නොපවතී.) එසේම මෙම පොලිඇසටලීන තුල අර්ධ සන්නායක ගුණ පවතී.
බන්ධන ස්වභාවය
ඇසිටලීන් වල බන්ධන කෝණය 180° ක් වේ. එනිසා එය රේඛීය ස්වභාවයක් ගනී. එසේ වුවත් චක්රීය සංයෝග අඩු වේ. බෙන්සයින් ඉතා අස්ථාවර සංයෝගයකි. මෙහි C≡C බන්ධන දුර පිකෝමීටර 121ක් වන අතර එය ඇල්කීන හා ඇල්කේන වල බන්ධන දුරවල් (පිලිවෙළින් 134pm හා 154pm)වලට වඩා කෙටිය. මෙහි ත්රිත්ව බන්ධනය ඉතා ශක්තිමත් වේ(839 KJ/mol). එහි සිග්මා බන්ධනයේ ශක්තිය (369KJ/mol)කි. පලමු පයි බන්ධනයේ ශක්තිය ( 268KJ/mol)වන අතර දෙවන පයි බන්ධනයේ ශක්තිය (202KJ/mol)ක්ද වේ.මෙහි බන්ධන සැකැස්ම අණුක කාක්ෂික වාදය ඇසුරෙන් පැහැදිලි කොට තිබේ.මෙම පැහැදිලි කිරීම අනුව ත්රිත්ව බන්ධනයට ඉහලින් P කාක්ෂික අතිච්ඡාදනය වී පවතී. සහ සංයුජ වාදය අනුව මෙහි C පරමාණුව SP මුහුම්කරණය වී ඇත.ඒ අනුව මෙහි මුහුම්කරණය නොවූ P කාක්ෂික 2ක් සහ මුහුම්කරණය වූ SP මුහුම් කාක්ෂික 2ක් පවතී. මෙම මුහුම් කාක්ෂික දෙක අතිච්ඡාදනයෙන් සිග්මා බන්ධනයද, P කාක්ශික යුගල දෙක අතිච්ඡාදනයෙන් පයි බන්ධන 2ක්ද සාදමින් මුලු බන්ධන 3ක් සාදා තිබේ. එක් එක් C පරාඅණුවේ ඉතිරිව ඇති මුහුම් කාක්ෂික දෙක එකිනෙකට
ප්රතිවිරුද්ධව දිශානතව පවතී. ඒවාට තවත් සිග්මා බන්ධ 2ක් සෑදීමේ හැකියාව පවතී.(ඇසිටලීන් වල H පරමාණු 2ක් සමග ප්රතික්රියා කර සිග්මා බන්ධන 2ක් සාදා ඇත.)
අග්රස්ථ ඇල්කයින සහ මධ්ය ඇල්කයින
මධ්ය ඇල්කයිනයන්හි ත්රිත්ව බන්ධන සහිත C පරමාණු දෙකම මත ආදේශක ඛාණ්ඩ 3-hexyne බැඳී පවතී. උදාහරණයක් ලෙස සමමිතික ඇල්කයිනයක් වන propiolic acid. හා අසමමිතික ඇල්කයිනයක් වන methylacetylene දැක්විය හැක.අග්රස්ථ ඇල්කයින වල මුහුම් කාක්ෂිකයක් සමග සිග්මා බන්ධනයක් තැනූ එක් H පරමාණුවක්වත් දැකිය හැක. මීට උදාහරණ ලෙස methylacetylene දැක්විය හැක.අග්රස්ථ ඇල්කයින හා ඇසිටලීන් මධ්යස්ථ වශයෙන් ආම්ලික වේ.අග්රස්ථ ඇල්කයින වල ආම්ලික H පරමාණුව වෙනත් ක්රියාකාරී ඛාන්ඩ මගින් අදේශ කල හැක.
ඇල්කයින සංස්ලේෂණය
වානිජමය වශයෙන් වඩාත් ප්රධාන ඇල්කයිනය වන්නේ ඇසිටලීන්ය.මෙය ඉන්ධනයක් වන අතර වෙනත් සංයෝග සඳහා දහන පෝෂකයක්ද වන්නේය. මෙය වාර්ෂිකව ඉතා විශාල වශයෙන් ස්වභාවික වායු ඩීහයිඩ්රිජනීකරනය මගින් නිපදවා ගනු ලැබේ.
2 CH4 → HC≡CH + 3 H2
ප්රොපයින් වායුවද කාර්මිකව ඉතා වැදගත් වායුවකි. එය හයිඩ්රොකාබන භාගික ආසවනය මගින් ලබා ගනී.වෙනත් බොහොමයක් කාර්මිකව වැදගත් ඇල්කයින ඇසිටිලින් මගින් ව්යුත්පන්න කර ගනී.උදා:- ෆෝමල්ඩිහයිඩ සමග ඝනීභවනයෙන්.
බොහොමයක් ඇල්කයින ඩීහැලජනීකරනය මගින් නිපදවා ගනී. මෙහිදී විසිනල් හෝ විනිල් ඩයිහේලයිඩ ඩීහැලජනීකරනය කරයි.එසේම විනිල් බ්රෝමයිඩ කිරීම මගින්ද අල්කයින නිපදවා ගනී.එමෙන්ම ඇල්ඩිහයිඩ කෝනිෆ්ච් ප්රතික්රියාවට ලක් කිරීම මගින්ද ඇල්කයින නිපදවා ගනී.මීට අමතරව කීටෝන ප්රතික්රියාවට ලක් කිරීමෙන්ද ඇල්කයිනලබා ගත හැක. එසේම ඇල්කයින ප්රභල භෂ්ම සමග ප්රතික්රියාවෙන් තවත් ඇල්කයින ලබා ගැනීමද සිදු කරයි.
@al_api
💢💢💢💢💢💢💢💢💢💢
❤2
Forwarded from #ANYy Science 📒 ᴮᵉᵗᵃ
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
✅ 2022 A/L Theory | Combined Maths (Pure)
🔸2022 සිසුන් සදහා අජිත් ජාගොඩ ගුරුතුමා විසින් මෙහෙයවන සංඛයා හා ශ්රිත Episode 1
✋ මේ වීඩියෝව බලන ගමන් පොතක් අරගෙන Note එක ලියාගන්න.
(⚠️️ සැ.යු:= මෙම වීඩියෝව මුදල් ගෙවා නැරඹිය යුතු වීඩියෝවක් වන අතර ANYyScienceStudentHelpbot පරිශීලකයන්ට පළමු කොටස නොමිලයේ ලබා දෙනවා.)
ඉදිරියටත් 2021,2022 සිසුන් සදහා මෙවැනි වීඩියෝ බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින්න. 🤫
🔸2022 සිසුන් සදහා අජිත් ජාගොඩ ගුරුතුමා විසින් මෙහෙයවන සංඛයා හා ශ්රිත Episode 1
✋ මේ වීඩියෝව බලන ගමන් පොතක් අරගෙන Note එක ලියාගන්න.
(⚠️️ සැ.යු:= මෙම වීඩියෝව මුදල් ගෙවා නැරඹිය යුතු වීඩියෝවක් වන අතර ANYyScienceStudentHelpbot පරිශීලකයන්ට පළමු කොටස නොමිලයේ ලබා දෙනවා.)
ඉදිරියටත් 2021,2022 සිසුන් සදහා මෙවැනි වීඩියෝ බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින්න. 🤫