معمای عشق

✨

70 viewsFarah, 16:21

▪️

تصنیفی قدیمی در اسکاتلند به نام " سه زاغ"، حکایت سه زاغ گرسنه را بازگو می کند. زاغ ها می دانستند به زودی شوالیه شکست خورده ای را خواهند یافت که به تازگی زخمی شده است و می توانستند از گوشت او تغذیه کنند. سگ شکاری شوالیه به شکار خرگوش ها رفته بود؛ شاهینش به دنبال طعمه می گشت و محبوبه اش نیز به مرد دیگری دلباخته بود. شوالیه تنها و بی دفاع مانده بود. بنابراین زاغ ها می توانستند در استخوان های او لانه کنند؛ با موهایش خود را بپوشانند و از گوشتش تغذیه کنند.
بسیاری اوقات به نظر می رسد سه احوال هراس آور افسردگی، درماندگی و نومیدی پشت پنجره ی ما روی شاخه ی درخت می نشینند و مانند آن سه زاغ منتظرند تا بلغزیم و طعمه ی آنها شویم.

🔖 مرداب روح: جیمز هالیس، ترجمه ی فریبا مقدم

زاغ پرنده ای است خوار و بی مقدار که غذایش از مُردار و پلیدی هاست و سکونتگاهش در مغاک و ویرانه ها و گورستان ها. در نمادشناسی عرفانی، زاغ تمثیلی است از تمایلات نفس امّاره که صاحبش را از باغ و گلستان جمیل و دل افروزِ عالم معنا به سوی مرداب هوا و هوس ها و مردار و جیفه ی دنیا سوق می دهد. مولانا می کوشد تا آدمیان را از دنباله روی زاغ نفس برحذر دارد. او می گوید اگر قرار است از کسی پیروی کنی مرید حقیقت متعالی و شاهبازِ قدسی جانِ خویش باش که تو را پای کوبان و دست افشان به جانب گلستان معنا و مسجد اقصای دل می کشاند.

جان که او دنباله ی زاغان پَرَد
زاغ، او را سوی گورستان بَرَد

هین مدو اندر پیِ نفسِ چو زاغ
کو به گورستان بَرَد، نه سوی باغ

گر روی، رو، در پیِ عنقای دل
سویِ قاف و مسجدِ اقصایِ دل

افسردگی، درماندگی و نومیدی در بسیاری از موقعیت ها_ البته نه لزوما در تمام موقعیت ها_ ریشه در اسراف کاری، بی حفاظی و ناخویشتن داری و گوش سپاری به ندای تمایلات و خواهش های بی حد و حصر نفسانی ما دارد. آلودگی و تن سپاری به گناهان، صرفا به جزا و حساب و عقاب آجل اخروی محدود نمی شود بلکه پیامدها و آثارِ عاجلِ روان شناختی این جهانی دارد. گشایش و گشودگی و صفای قلبی، آیینه وارگی و تازگی و طهارت و طراوت باطنی، پرش ها و پریدن ها و سبکباری و سبکبالی روحی، و یکدلگی و آرامش و جمعیت خاطر در اثر اسراف کاری های نفسانی، جای خود را به تیرگی و گرانجانی و مرداب وارگی، و بستگی و خمودی و پریشانی و آشفته حالی و در نهایت افسردگی و درماندگی و نومیدی می دهد. همه آنچه انبیا و اولیا و آموزگاران معنوی در این باب گفته اند، "بایزید بسطامی" به گمانم در یک جمله به گونه ای کوتاه و فشرده در بیان آورده است:

"قبضِ دلها در بسطِ نفوس است و بسط دلها در قبضِ نفوس!"

بدین معنا که بسط و میدان دادن بی حد و حصر تمایلات نفس، جان و روح و ساحت معنوی و الهی وجود آدمی را دچار انقباض و گرفتگی می کند. بال و پرِ پرواز او را می کَنَد و شوق جهیدن و پریدن و رسیدن را از خاطر و نهاد انسان می زداید و او را در لجن و مرداب مردگی و هرزگی هر روز بیش از پیش فرو می بَرَد.

✍#ایرج_رضایی
🍏🍎🍃

93 viewsFarah, edited 16:33